CFA Level I nicel yöntemler ve sabit getirili menkul kıymetler alıştırmaları: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Paranın zaman değeri

Gelecek değer
FV = PV·(1 + i)n
Bugünkü değer
PV = FV/(1 + i)n
Yılda birden çok dönem
i = r/m, N = m·n
Anüite, bugünkü değer
PV = PMT·[1 − (1 + i)−n]/i
Anüite, gelecek değer
FV = PMT·[(1 + i)n − 1]/i

Yöntem

  1. Her nakit akışını ve zamanlamasını gösteren bir zaman çizelgesi çizin.
  2. Faiz oranını döneme uydurun: aylık ödemeler için aylık oran.
  3. Tek tutarlar için FV = PV·(1 + i)ⁿ, eşit ödemeler için anüite formüllerini kullanın.
  4. Cevabın işaretini ve büyüklük mertebesini kontrol edin.

NBD ve IRR

Net bugünkü değer
NPV = −C0 + Σ CFt/(1 + r)t
Eşit nakit akışları
NPV = −C0 + CF·[1 − (1 + r)−n]/r
İç verim oranı
NPV = 0 yapan r
Karar
NPV > 0 ise (veya IRR > gerekli getiri) kabul et

Yöntem

  1. Tüm nakit akışlarını yıllarıyla listeleyin; 0. yıldaki yatırım negatiftir.
  2. Her nakit akışını iskonto edin: CFt/(1 + r)t.
  3. NBD’yi bulmak için toplayın. Pozitif değer, projenin r’den fazla kazandırdığı anlamına gelir.
  4. İVO için NBD’yi sıfır yapan oranı deneme yoluyla veya enterpolasyonla bulun.

Tahvil fiyatlaması ve getiri

Tahvil fiyatı
P = C·(1 − (1 + y)−n)/y + F/(1 + y)n
Altı aylık
C/2, y/2 ve 2n dönem
Cari getiri
C/P
Fiyat ve getiri
getiri artar → fiyat düşer

Yöntem

  1. Dönem başına kuponu ve dönem başına getiriyi bulun.
  2. Fiyat = kuponların bugünkü değeri (bir anüite) + nominal değerin bugünkü değeri.
  3. Altı aylık kuponlarda kuponun yarısını, getirinin yarısını ve dönem sayısının iki katını kullanın.
  4. Kontrol: getiri kupon oranının üstündeyse fiyat nominal değerin altındadır.

CAPM ve WACC

CAPM
re = rf + β·(rm − rf)
WACC
E/V·re + D/V·rd·(1 − T)
Firma değeri
V = E + D

Betimsel istatistik

Ortalama
x̄ = Σx/n
Örneklem standart sapması
s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1))
Medyan
sıralı verinin ortadaki değeri
z puanı
z = (x − μ)/σ
Normal dağılım
68% ±1σ içinde, 95% ±2σ içinde

Olasılık

Tümleyen
P(not A) = 1 − P(A)
Toplama kuralı
P(A ∪ B) = P(A) + P(B) − P(A ∩ B)
Bağımsız olaylar
P(A ∩ B) = P(A)·P(B)
Koşullu olasılık
P(A|B) = P(A ∩ B)/P(B)
Binom
P(X = k) = C(n,k)·pk(1 − p)n−k

Normal dağılım

z puanı
z = (x − μ)/σ
x’in altında
P(X < x) = Φ(z)
x’in üstünde
P(X > x) = 1 − Φ(z)
Arasında
Φ(z2) − Φ(z1)
Yüzdelik
x = μ + z·σ

Yöntem

  1. Değeri z puanına çevirin: z = (x − μ)/σ.
  2. z’nin solundaki alan olan Φ(z)’yi tablodan bulun.
  3. Sağdaki alan için 1 − Φ(z) kullanın; bir aralık için iki sol alanı birbirinden çıkarın.
  4. Bir yüzdelik için geriye doğru çalışın: alan için z’yi bulun, sonra x = μ + z·σ.

Güven aralıkları

σ biliniyor
x̄ ± z·σ/√n
σ bilinmiyor
x̄ ± t·s/√n, df = n − 1
Kritik z
90%: 1,645, 95%: 1,96, 99%: 2,576
Örneklem büyüklüğü
n = (z·σ/E)², rounded up

Yöntem

  1. z (anakütle σ’sı biliniyor) ile t (yalnızca örneklem s’si, n − 1 serbestlik derecesiyle) arasında karar verin.
  2. Güven düzeyi için kritik değeri bulun.
  3. Hata payı: E = kritik değer × standart sapma/√n.
  4. Aralık: x̄ ± E.

Hipotez testleri ve güven aralıkları

Ortalama için z testi
z = (x̄ − μ0)/(σ/√n)
Ortalama için t testi
t = (x̄ − μ0)/(s/√n), df = n − 1
5% düzeyinde çift yönlü
|z| > 1,96 ise H0’ı reddet
Güven aralığı
x̄ ± z·σ/√n

Yöntem

  1. H₀ ve H₁’i belirtin ve testin tek mi çift yönlü mü olduğuna karar verin.
  2. Test istatistiğini hesaplayın: (x̄ − μ₀)/(σ/√n) ya da s ve t ile.
  3. Kritik değerle karşılaştırın ya da p değerini bulun.
  4. İstatistik kritik değerin ötesindeyse (p, α’dan küçükse) H₀’ı reddedin ve sonucu sözle ifade edin.

Doğrusal regresyon ve korelasyon

Kareler toplamları
Sxx = Σ(x − x̄)² = Σx² − (Σx)²/n, Sxy = Σxy − ΣxΣy/n
Eğim
b = Sxy/Sxx
Kesişim noktası
a = ȳ − b·x̄
Korelasyon
r = Sxy/√(SxxSyy)
Artık
e = y − ŷ

2Alıştırma soruları

1.Paranın zaman değeriOrta
yıl0123…9PV = ?€6 000+1%+1%…r = 5%

Bir mülkün gelecek yıl €6 000 net kira getirmesi bekleniyor. Kiranın sonsuza kadar yıllık %1 artması bekleniyor. Gerekli getiri yıllık %5. Mülkün bugünkü değeri PV değerini bulun.

C1 = €6 000g = 1%r = 5%
PV = €
2.Paranın zaman değeriZor
ay0123…360€300€300€300FV = ?

30 yıl boyunca her ayın sonunda €300 biriktiriyorsunuz. Hesap aylık bileşik, yıllık %4,2 faiz ödüyor. Sonunda ne kadar birikmiş olur? FV'ü bulun.

A = €3004,2% / 12N = 360
FV = €
3.NBD ve IRROrta
yıl01234567€30 000€3 000€3 000€3 000€3 000€3 000€3 000€3 000r = 10%, EAC = ?

Bir makine bugün €30 000 maliyetindedir, 7 yıl dayanır ve çalıştırılması yılda €3 000 tutar (her yılın sonunda ödenir). Sermaye maliyeti %10. Eşdeğer yıllık maliyeti EAC değerini bulun.

C0 = €30 000M = €3 000n = 7r = 10%
EAC = €
4.NBD ve IRRZor
yıl0123−50 00032 50029 00018 000

Bir proje €50 000 tutarındadır ve 1'den 3'ye kadar yılların sonunda €32 500, €29 000, €18 000 getirir. İç verim oranı IRR'ü yüzde olarak bulun.

CF0 = −50 000CF1 = 32 500CF2 = 29 000CF3 = 18 000
IRR = %
5.Tahvil fiyatlaması ve getiriOrta
yarıyıl0123…18€15€15€15 + €1 000P = ?

Nominal değeri €1 000 olan bir tahvil, yıllık 3% kuponu altı ayda bir iki eşit taksitte ödüyor ve 9 yıl sonra vadesi doluyor. Vadeye kadar getiri yıllık 9%. Tahvilin fiyatı P değerini bulun.

F = €1 000kupon = 3%YTM = 9%n = 9
P = €
6.Tahvil fiyatlaması ve getiriZor
yıl0123456€1 225€70€70€70 + €1 070

Vadesine 17 yıl kalan bir tahvil (nominal değer €1 000, yıllık kupon 7%) €1 225 fiyattan satılıyor. İhraççı onu 6 yıl sonra €1 070 geri çağırma fiyatından geri çağırabilir. Geri çağırmaya kadar getiri YTC değerini yüzde olarak bulun.

F = €1 000kupon = 7%P = €1 225geri çağırma fiyatı = €1 070geri çağırma süresi 6 yıl
YTC = %
7.CAPM ve WACCOrta
WACC = ?özkaynak€4 000 000re​ = 10%borç€4 000 000rd​ = 6%T = 20%

Bir şirketin €4 000 000 değerinde öz sermayesi ve €4 000 000 değerinde borcu var. Öz sermaye maliyeti 10%, vergi öncesi borç maliyeti 6% ve vergi oranı 20%. WACC’yi bulun.

E = €4 000 000D = €4 000 000re = 10%rd = 6%T = 20%
WACC = %
8.CAPM ve WACCZor
WACC = ?özkaynak2 000 000 × €19,50β = 0,6rf​ = 1%, rm​ = 5%borç5 000 × €960rd​ = 4,5%T = 30%

Bir şirketin her biri €19,50 olan 2 000 000 hissesi ve her biri €960 fiyattan işlem gören 5 000 tahvili var. Vergi öncesi borç maliyeti 4,5% ve vergi oranı 30%. Hissenin betası 0,6, risksiz faiz oranı 1% ve piyasa getirisi 5%. WACC’yi bulun.

β = 0,6rf = 1%rm = 5%rd = 4,5%T = 30%
WACC = %
9.Betimsel istatistikOrta
15202530354045505560

Verinin örneklem standart sapması s'ı bulun: 13, 29, 23, 44, 41, 60.

n = 6
s =
10.Betimsel istatistikZor
z −2−1012

Sınav puanları ortalaması 100 ve standart sapması 10 olan normal dağılımlıdır. 80 puanının z puanı z'yi bulun.

μ = 100σ = 10x = 80
z =
11.OlasılıkOrta
xp(x)00,310,120,330,2540,05μ = 1,65

Gösterilen dağılım için X’in standart sapmasını σ bulun.

x: 0, 1, 2, 3, 4p(x): 0,3, 0,1, 0,3, 0,25, 0,05
σ =
12.OlasılıkZor
€p(x)−20,7560,2180,05

Bir oyunu oynamanın bedeli €2. 0,2 olasılıkla €8, 0,05 olasılıkla €20 kazanırsınız; aksi halde hiçbir şey kazanmazsınız. Bahis geri verilmez. Oyun başına beklenen net kazancı E(G) bulun.

bahis = €2€8: p = 0,2€20: p = 0,05
E(G) = €
13.Normal dağılımOrta
−3−2−10123z−z ile z arasındaki gölgeli alan = 0,3035

Standart normal eğri altında, −z ile z arasındaki gölgeli alan 0,3035 olacak şekilde z’yi sürükleyin. z’yi iki ondalıkla bulun.

A = 0,3035
z =
14.Normal dağılımZor
35455565758595puanüst 85%

sınav puanları, ortalaması 65 puan ve standart sapması 10 puan olan normal dağılım gösterir. Gölgeli en üst %85 sağında kalacak şekilde kesme değerini sürükleyin. Kesme değerini x bulun.

μ = 65 puanσ = 10 puan85%
x = puan
15.Güven aralıklarıOrta
n = 16, sd​ = 4,80L = ?Ud̄ = 6,1E99%

16 hastanın kan basıncı bir tedaviden önce ve sonra ölçülüyor. d = önce − sonra farklarının (mmHg) ortalaması 6,1 ve standart sapması 4,8. Ortalama fark için %99 güven aralığının alt sınırını bulun.

n = 16d̄ = 6,1sd = 4,899%t(15) = 2,947
alt sınır = mmHg
16.Güven aralıklarıZor
σ = 10, n = ?x̄ − Ex̄ + Ex̄E = 1,590%

Anakütle standart sapması 10. Ortalama için %90 güven aralığının hata payının en fazla 1,5 olması için ne büyüklükte bir örneklem n gerekir?

σ = 10E = 1,590%
n =
17.Hipotez testleri ve güven aralıklarıOrta
t −1,9901,99

81 öğrencilik bir örneklemin ortalama puanı 118, örneklem standart sapması 8. H₀: μ = 120 için test istatistiği t'ü bulun.

μ₀ = 120x̄ = 118s = 8n = 81
t =
18.Hipotez testleri ve güven aralıklarıZor
H₀H₁μ₀x̄cμ₀ + 4α = 0,01βσ = 16, güç 95%, n = ?

α = 0,01 düzeyindeki tek yönlü bir z testi, ortalamadaki 4 birimlik bir kaymayı %95 güçle saptamalıdır. Standart sapma 16. En küçük örneklem büyüklüğü n değerini bulun.

α = 0,01güç = 95%δ = 4σ = 16zα = 2,326zβ = 1,645
n =
19.Doğrusal regresyon ve korelasyonOrta
xy122220320414513xy241520

Tablo, x = yıl cinsinden araç yaşı ve y = k€ cinsinden fiyat için 5 eşleştirilmiş gözlem veriyor. En küçük kareler doğrusunun belirlilik katsayısı r² değerini bulun.

n = 5
r² =
20.Doğrusal regresyon ve korelasyonZor
xy124221320418516614xy246152025x = 4,5

Tablo, x = yıl cinsinden araç yaşı ve y = k€ cinsinden fiyat için 6 eşleştirilmiş gözlem veriyor. En küçük kareler doğrusu ŷ = a + b·x’i kullanın. Yeni bir gözlem (4,5, 15) yapılıyor. Artığı e = y − ŷ değerini bulun.

n = 6(4,5, 15)
e =

3Çözeltiler

1.Paranın zaman değeri

Cevap: PV = 150000 €

Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.

Büyüyen perpetüite

PV = C1/(r − g) = 6 000/(0,05 − 0,01) = 6 000/0,04 = €150 000,00

Cevap

PV = €150 000,00
2.Paranın zaman değeri

Cevap: FV = 215801 €

Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.

Aylık oran ve yatırım sayısı

i = 0,042/12 = 0,0035
N = 12·30 = 360

Yatırımların gelecek değeri

FV = A·((1 + i)N − 1)/i = 300·(3,518 − 1)/0,0035 = €215 800,68

Cevap

FV = €215 800,68

Kendiniz €108 000 yatırdınız; geri kalanı faizdir.

3.NBD ve IRR

Cevap: EAC = 9162 €

Eşdeğer yıllık maliyet: tüm maliyetlerin bugünkü değerini ömür boyunca eşit bir yıllık tutar (anüite) olarak dağıtın: EAC = PV·r/(1 − (1 + r)⁻ⁿ). Farklı ömürlü makineleri karşılaştırmayı sağlar.

Anüite faktörü

(1 − 1,1−7)/0,1 = 4,868

Yıllıklandırılmış satın alma fiyatı

30 000/4,868 = 6 162,16

EAC

EAC = 6 162,16 + 3 000 = €9 162,16

Cevap

EAC = €9 162,16
4.NBD ve IRR

Cevap: IRR = 30,55 %

Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.

IRR'yi iki taraftan sınırlayın

Oran arttıkça NBD azalır; bu yüzden IRR, pozitif NBD veren oran ile negatif NBD veren oran arasındadır.

NPV(30%) = 352,75
NPV(35%) = −2 697,76

Daraltın

Doğrusal enterpolasyon ilk tahmini verir; tekrarlamak (ya da hesap makinesinin IRR işlevi) kesin oranı verir.

IRR ≈ 30 + 5·352,75/(352,75 − (−2 697,76)) = 30,58%
kesin: NPV(30,55%) = 0 → IRR = 30,55%

Cevap

IRR = 30,55%
5.Tahvil fiyatlaması ve getiri

Cevap: P = 635,2 €

Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.

Dönem başına

C = €15,00, i = 0,045, N = 18

Kuponların bugünkü değeri

€15,00·(1 − 0,4528)/0,045 = €182,40

Nominal değerin bugünkü değeri

€1 000·0,4528 = €452,80

Fiyat

P = €635,20

Cevap

P = €635,20

Getiri kupon oranının üzerinde, bu yüzden tahvil iskontolu satılır.

6.Tahvil fiyatlaması ve getiri

Cevap: YTC = 3,797 %

Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.

Getiri denklemi

1225 = 70·(1 − (1 + y)−6)/y + 1070/(1 + y)6

Sayısal olarak çözün

y = 3%: €1 275,31
y = 4%: €1 212,59
YTC = 3,797%

Cevap

YTC = 3,797%

Vadeye kadar getiri 5,004%. Primli bir tahvilin yatırımcıları tahvilin geri çağrılmasını bekler, bu yüzden daha düşük olan geri çağırmaya kadar getiri daha gerçekçidir.

7.CAPM ve WACC

Cevap: WACC = 7,4 %

Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.

Ağırlıklar

V = €8 000 000, E/V = 0,5, D/V = 0,5

WACC

WACC = 0,5·10% + 0,5·6%·(1 − 0,2) = 7,4%

Cevap

WACC = 7,4%
8.CAPM ve WACC

Cevap: WACC = 3,373 %

Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.

Piyasa değerleri

E = 2 000 000·€19,50 = €39 000 000
D = 5 000·€960 = €4 800 000

Öz sermaye maliyeti (CAPM)

re = 1% + 0,6·4% = 3,4%

Ağırlıklar

V = €43 800 000, E/V = 0,8904, D/V = 0,1096

WACC

WACC = 0,8904·3,4% + 0,1096·4,5%·(1 − 0,3) = 3,373%

Cevap

WACC = 3,373%
9.Betimsel istatistik

Cevap: s = 16,77

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Ortalama

x̄ = 210/6 = 35

Sapmaların kareleri

Σ(x − x̄)² = (−22)² + (−6)² + (−12)² + 9² + 6² + 25² = 1406

Standart sapma

s = √(1406/5) = 16,77

Cevap

s = 16,77
10.Betimsel istatistik

Cevap: z = −2

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Standartlaştırın

z = (80 − 100)/10 = −2

Cevap

z = −2
11.Olasılık

Cevap: σ = 1,276

Kesikli rastgele değişkenler: bir olasılık dağılımı, bir değişkenin alabileceği her x değerini p(x) olasılığıyla listeler; olasılıklar 0 ile 1 arasındadır ve toplamları 1’dir. Beklenen değer (ortalama) E(X) = Σx·p(x)’tir, yani uzun vadeli ortalamadır. Varyans Var(X) = Σ(x − μ)²·p(x) = E(X²) − μ²’dir ve standart sapma σ = √Var(X)’tir. Doğrusal bir değişimde Y = aX + b: E(Y) = a·E(X) + b, Var(Y) = a²·Var(X) ve σY = |a|·σX’tir; sabit eklemek yayılımı değiştirmez.

Ortalama

μ = 0·0,3 + 1·0,1 + 2·0,3 + 3·0,25 + 4·0,05 = 1,65

Karelerin ortalaması

E(X²) = 0·0,3 + 1·0,1 + 4·0,3 + 9·0,25 + 16·0,05 = 4,35

Varyans

Var(X) = 4,35 − 1,65² = 1,627
σ = √1,627 = 1,276

Cevap

σ = 1,276
12.Olasılık

Cevap: E(G) = 0,6 €

Kesikli rastgele değişkenler: bir olasılık dağılımı, bir değişkenin alabileceği her x değerini p(x) olasılığıyla listeler; olasılıklar 0 ile 1 arasındadır ve toplamları 1’dir. Beklenen değer (ortalama) E(X) = Σx·p(x)’tir, yani uzun vadeli ortalamadır. Varyans Var(X) = Σ(x − μ)²·p(x) = E(X²) − μ²’dir ve standart sapma σ = √Var(X)’tir. Doğrusal bir değişimde Y = aX + b: E(Y) = a·E(X) + b, Var(Y) = a²·Var(X) ve σY = |a|·σX’tir; sabit eklemek yayılımı değiştirmez.

Net sonuçlar

G: 6 (p = 0,2), 18 (p = 0,05), −2 (p = 0,75)

Beklenen değer

E(G) = 6·0,2 + 18·0,05 − 2·0,75 = 0,6 €

Cevap

E(G) = 0,6 €

Pozitif bir değer, ortalamada para kazandığınız anlamına gelir.

13.Normal dağılım

Cevap: z = 0,39

Bir alandan z’ye geri dönmek: Φ(z), z’nin solundaki alandır. Sol kuyruk alanı A için tabloda Φ(z) = A olan z’yi bulun. Sağ kuyruk alanı A, Φ(z) = 1 − A demektir. −z ile z arasındaki merkezî alan A, her kuyrukta (1 − A)/2 bırakır, yani Φ(z) = (1 + A)/2. Bir x değeri için x = μ + zσ kullanın.

z’nin solundaki alan

Φ(z) = (1 + 0,3035)/2 = 0,6517

z tablosunu tersten okuyun

Tablonun içinde 0,6517 değerini bulun ve z’yi okuyun.

z = 0,39

Cevap

z = 0,39
14.Normal dağılım

Cevap: x = 54,6 puan

Bir alandan z’ye geri dönmek: Φ(z), z’nin solundaki alandır. Sol kuyruk alanı A için tabloda Φ(z) = A olan z’yi bulun. Sağ kuyruk alanı A, Φ(z) = 1 − A demektir. −z ile z arasındaki merkezî alan A, her kuyrukta (1 − A)/2 bırakır, yani Φ(z) = (1 + A)/2. Bir x değeri için x = μ + zσ kullanın.

Soldaki alan

Φ(z) = 0,15

Tablodan z

z ≈ −1,04

Özgün birimlere geri dönüş

x = 65 − 1,04·10 = 54,6 puan

Cevap

x = 54,6 puan
15.Güven aralıkları

Cevap: alt sınır = 2,564 mmHg

Interval for a difference: estimate ± critical value × standard error. For two independent means with known σ: SE = √(σ₁²/n₁ + σ₂²/n₂) and z. With equal unknown variances: pooled s_p and t with n₁ + n₂ − 2 degrees of freedom. For paired data, work with the differences: d̄ ± t·s_d/√n.

Kritik değer

df = 15, t = 2,947

Hata payı

E = 2,947·4,8/√16 = 3,536

Aralık

6,1 ± 3,536 → [2,564, 9,636]

Cevap

alt sınır = 2,564 mmHg
16.Güven aralıkları

Cevap: n = 121

Ortalama için güven aralığı: x̄ ± hata payı. Anakütle σ’sı biliniyorsa hata payı z·σ/√n’dir; yalnızca örneklem standart sapması s biliniyorsa n − 1 serbestlik dereceli t kullanın: t·s/√n. Kritik değerler: z = 1,645 (%90), 1,96 (%95), 2,576 (%99). E veya daha küçük bir hata payı için n ≥ (z·σ/E)² gerekir, yukarı yuvarlanır.

n'yi çözün

n = (1,645·10/1,5)² = 120,3

Yukarı yuvarlayın

Örneklem büyüklüğü bir tam sayıdır ve aşağı yuvarlamak hata payını fazla büyük yapar.

n = 121

Cevap

n = 121
17.Hipotez testleri ve güven aralıkları

Cevap: t = −2,25

Ortalama testi: test istatistiği, örneklem ortalamasının H₀'da iddia edilen değerden kaç standart hata uzakta olduğunu ölçer: σ biliniyorsa z = (x̄ − μ₀)/(σ/√n), örneklemden tahmin ediliyorsa t = (x̄ − μ₀)/(s/√n). Güven aralığı x̄ ± (kritik değer)·(standart hata)'dır.

Standart hata

SE = 8/√81 = 8/9 = 0,8889

Test istatistiği

t = (118 − 120)/0,8889 = −2,25

Cevap

t = −2,25
t0,025; df = 80 = 1,99

|t| > 1,99, yani H₀ %5 düzeyinde reddedilir (iki yönlü).

18.Hipotez testleri ve güven aralıkları

Cevap: n = 253

Test için örneklem büyüklüğü: α düzeyindeki tek yönlü bir z testinde gerçek bir δ kaymasını 1 − β gücüyle saptamak için standart hata δ = (z_α + z_β)·σ/√n’yi sağlamalıdır; yani n = ((z_α + z_β)·σ/δ)², yukarı yuvarlanır.

n'yi çözün

n = ((2,326 + 1,645)·16/4)² = 252,3

Yukarı yuvarlayın

n = 253

Cevap

n = 253
19.Doğrusal regresyon ve korelasyon

Cevap: r² = 0,8889

En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.

Ortalamalar

x̄ = 15/5 = 3
ȳ = 89/5 = 17,8

Kareler ve çarpımlar toplamları

Sxx = Σ(x − x̄)² = 10
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = −24
Syy = Σ(y − ȳ)² = 64,8

Belirlilik katsayısı

r² = −24²/(10·64,8) = 0,8889

Cevap

r² = 0,8889

y’deki değişimin yaklaşık %88,89’ı doğru tarafından açıklanır.

20.Doğrusal regresyon ve korelasyon

Cevap: e = −1,919

En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.

Ortalamalar

x̄ = 21/6 = 3,5
ȳ = 113/6 = 18,83

Kareler ve çarpımlar toplamları

Sxx = Σ(x − x̄)² = 17,5
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = −33,5

Regresyon doğrusu

b = −33,5/17,5 = −1,914
a = 18,83 − (−1,914)·3,5 = 25,53
ŷ = 25,53 − 1,914·x

Tahmin edilen değer

ŷ = 25,53 + (−1,914)·4,5 = 16,92

Artık

e = 15 − 16,92 = −1,919

Cevap

e = −1,919

Nokta doğrunun altındadır.

Bu bağımsız bir alıştırma materyalidir. ExamProblems bu sınavı düzenleyen kuruluşla bağlantılı değildir ve onun tarafından onaylanmamıştır; sınav adı yalnızca içeriği tanımlamak için kullanılmaktadır. CFA® and Chartered Financial Analyst®, CFA Institute kuruluşunun ticari markalarıdır; bu kuruluş ExamProblems ile bağlantılı değildir, onu desteklemez ve doğruluğunu garanti etmez.

ExamProblems · examproblems.com/courses/cfa-level-1-quant-and-fixed-income