€3 000 tutarını, aylık bileşik, yıllık %3 nominal faizle yatırıyorsunuz. 5 yıl sonra yatırımın değeri FV'yi bulun.
PV = €3 0003% / 12n = 5
FV = €
2.Paranın zaman değeriZor
€200 000 tutarındaki bir kredi 30 yıl boyunca eşit aylık taksitlerle ödenir. Faiz oranı aylık bileşik, yıllık %2,4'dir. Aylık taksit A'ü bulun.
P = €200 0002,4% / 12N = 360
A = €
3.NBD ve IRROrta
€20 000 tutarındaki bir yatırım 1'den 4'e kadar yılların sonunda şu nakit akışlarını sağlar: €9 000, €8 000, €4 000, €7 000. Sermaye maliyeti %12'tür. Net bugünkü değer NPV'ü bulun.
A projesi €40 000 maliyetindedir ve 1’den 3. yıla kadar her yılın sonunda €22 500, €14 500, €9 000 getirir. B projesi €45 000 maliyetindedir ve €12 000, €17 500, €23 000 getirir. İki projenin aynı NBD’ye sahip olduğu kesişim oranı r* değerini yüzde olarak bulun.
Nominal değeri €1 000 olan bir tahvil yıllık 2% kupon ödüyor ve vadesi 6 yıl sonra doluyor. Vadeye kadar getirisi 2,5% değerinden 2% değerine değişiyor. Tahvil fiyatı ne kadar ΔP değişir?
F = €1 000kupon = 2%n = 6y1 = 2,5%y2 = 2%
ΔP = €
6.Tahvil fiyatlaması ve getiriZor
Vadesine 10 yıl kalan bir tahvil (nominal değer €1 000, yıllık kupon 6%) €1 077 fiyattan satılıyor. İhraççı onu 6 yıl sonra €1 060 geri çağırma fiyatından geri çağırabilir. Geri çağırmaya kadar getiri YTC değerini yüzde olarak bulun.
F = €1 000kupon = 6%P = €1 077geri çağırma fiyatı = €1 060geri çağırma süresi 6 yıl
YTC = %
7.CAPM ve WACCOrta
Bir şirket €6 000 000 değerinde adi hisse, €1 500 000 değerinde imtiyazlı hisse ve €2 000 000 değerinde borçla finanse ediliyor. Özsermaye maliyeti 13%, imtiyazlı hisse maliyeti 7% ve vergi öncesi borç maliyeti 5%. Vergi oranı 20%. WACC değerini bulun.
Bir şirketin piyasa değeri €12 000 000 olan özsermayesi ve 13% özsermaye maliyeti var. Borcu, her biri €962 fiyattan işlem gören 8 000 tahvilden oluşuyor (nominal değer €1 000, yıllık kupon 5%, vadeye 10 yıl). Vergi oranı 21%. Vergi öncesi borç maliyeti olarak tahvillerin vadeye kadar getirisini kullanarak WACC değerini bulun.
Standart normal eğri altında, −z ile z arasındaki gölgeli alan 0,9762 olacak şekilde z’yi sürükleyin. z’yi iki ondalıkla bulun.
A = 0,9762
z =
14.Normal dağılımZor
IQ puanları, ortalaması 100 puan ve standart sapması 15 puan olan normal dağılım gösterir. Gölgeli en alt %70 solunda kalacak şekilde kesme değerini sürükleyin. Kesme değerini x bulun.
μ = 100 puanσ = 15 puan70%
x = puan
15.Güven aralıklarıOrta
İki telefon modelinin pil ömrü karşılaştırılıyor. Model 1: 80 telefon, ortalama 66 h, bilinen standart sapma 13 h. Model 2: 30 telefon, ortalama 60 h, bilinen standart sapma 9 h. μ₁ − μ₂ için %99 güven aralığının alt sınırını bulun.
Anakütle standart sapması 24. Ortalama için %90 güven aralığının hata payının en fazla 2,5 olması için ne büyüklükte bir örneklem n gerekir?
σ = 24E = 2,590%
n =
17.Hipotez testleri ve güven aralıklarıOrta
25 öğrencilik bir örneklemin ortalama puanı 96,64, örneklem standart sapması 12. H₀: μ = 100 için test istatistiği t'ü bulun.
μ₀ = 100x̄ = 96,64s = 12n = 25
t =
18.Hipotez testleri ve güven aralıklarıZor
25 ölçümlük bir örneklemin ortalaması 499,7. Anakütle standart sapması 8. Ortalama için %99 güven aralığının alt sınırı L'ü bulun.
x̄ = 499,7σ = 8n = 2599%
L =
19.Doğrusal regresyon ve korelasyonOrta
Tablo, x = kN cinsinden yük ve y = mm cinsinden uzama için 5 eşleştirilmiş gözlem veriyor. Pearson korelasyon katsayısı r değerini bulun.
n = 5
r =
20.Doğrusal regresyon ve korelasyonZor
Tablo, x = yıl cinsinden araç yaşı ve y = k€ cinsinden fiyat için 5 eşleştirilmiş gözlem veriyor. En küçük kareler doğrusu ŷ = a + b·x’i kullanın. Yeni bir gözlem (1,5, 27) yapılıyor. Artığı e = y − ŷ değerini bulun.
n = 5(1,5, 27)
e =
3Çözeltiler
1.Paranın zaman değeri
Cevap: FV = 3485 €
Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.
Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.
Aylık oran ve taksit sayısı
i = 0,024/12 = 0,002
N = 12·30 = 360
Taksit
N eşit A ödemesinin bugünkü değeri A·(1 − (1 + i)⁻ᴺ)/i'dir. Bunu krediye eşitleyin ve A'yı çözün.
(1 + i)−N = 0,4871
A = 200 000·0,002/(1 − 0,4871) = €779,88
Cevap
A = €779,88
3.NBD ve IRR
Cevap: NPV = 1709 €
Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.
Her nakit akışının bugünkü değeri
CF0 = −20 000
CF1/(1 + 0,12)1 = 9 000/1,12 = 8 035,71
CF2/(1 + 0,12)2 = 8 000/1,254 = 6 377,55
CF3/(1 + 0,12)3 = 4 000/1,405 = 2 847,12
CF4/(1 + 0,12)4 = 7 000/1,574 = 4 448,63
Toplayın
NPV = €1 709,01
Cevap
NPV = €1 709,01
NBD pozitif, yani proje gerekli getiriden fazlasını kazandırır.
4.NBD ve IRR
Cevap: r* = 4,395 %
Kesişim oranı: iki projenin aynı NBD’ye sahip olduğu iskonto oranı. Nakit akışları farkının (B − A) IRR’sidir. Bunun altında nakit akışları daha geç ve daha büyük olan projenin NBD’si daha yüksektir; üstünde diğeri kazanır.
Nakit akışları farkı
ΔCF0 = −45 000 − (−40 000) = −5 000
ΔCF1 = 12 000 − 22 500 = −10 500
ΔCF2 = 17 500 − 14 500 = 3 000
ΔCF3 = 23 000 − 9 000 = 14 000
Farkın IRR’si
NPVΔ(4%) = 123,46
NPVΔ(5%) = −185,19
r* = 4,395%
Cevap
r* = 4,395%
Kontrol: 4,395% oranında iki NBD de €2 768,11.
5.Tahvil fiyatlaması ve getiri
Cevap: ΔP = 27,54 €
Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.
Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.
Getiri denklemi
1077 = 60·(1 − (1 + y)−6)/y + 1060/(1 + y)6
Sayısal olarak çözün
y = 5%: €1 095,53
y = 6%: €1 042,30
YTC = 5,341%
Cevap
YTC = 5,341%
Vadeye kadar getiri 5,003%. Primli bir tahvilin yatırımcıları tahvilin geri çağrılmasını bekler, bu yüzden daha düşük olan geri çağırmaya kadar getiri daha gerçekçidir.
7.CAPM ve WACC
Cevap: WACC = 10,16 %
Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.
Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.
Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.
Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.
Standartlaştırın
z = (54 − 60)/12 = −0,5
Cevap
z = −0,5
11.Olasılık
Cevap: Var(X) = 1,06
Kesikli rastgele değişkenler: bir olasılık dağılımı, bir değişkenin alabileceği her x değerini p(x) olasılığıyla listeler; olasılıklar 0 ile 1 arasındadır ve toplamları 1’dir. Beklenen değer (ortalama) E(X) = Σx·p(x)’tir, yani uzun vadeli ortalamadır. Varyans Var(X) = Σ(x − μ)²·p(x) = E(X²) − μ²’dir ve standart sapma σ = √Var(X)’tir. Doğrusal bir değişimde Y = aX + b: E(Y) = a·E(X) + b, Var(Y) = a²·Var(X) ve σY = |a|·σX’tir; sabit eklemek yayılımı değiştirmez.
Ortalama
μ = 0·0,35 + 1·0,2 + 2·0,35 + 3·0,1 = 1,2
Karelerin ortalaması
E(X²) = 0·0,35 + 1·0,2 + 4·0,35 + 9·0,1 = 2,5
Varyans
Var(X) = 2,5 − 1,2² = 1,06
Cevap
Var(X) = 1,06
12.Olasılık
Cevap: σY = 5,309
Kesikli rastgele değişkenler: bir olasılık dağılımı, bir değişkenin alabileceği her x değerini p(x) olasılığıyla listeler; olasılıklar 0 ile 1 arasındadır ve toplamları 1’dir. Beklenen değer (ortalama) E(X) = Σx·p(x)’tir, yani uzun vadeli ortalamadır. Varyans Var(X) = Σ(x − μ)²·p(x) = E(X²) − μ²’dir ve standart sapma σ = √Var(X)’tir. Doğrusal bir değişimde Y = aX + b: E(Y) = a·E(X) + b, Var(Y) = a²·Var(X) ve σY = |a|·σX’tir; sabit eklemek yayılımı değiştirmez.
X’in yayılımı
μ = 1,35, Var(X) = 1,128, σX = 1,062
Doğrusal değişim
σY = |5|·1,062 = 5,309
Cevap
σY = 5,309
Ortalama ise kayar: E(Y) = 5·1,35 − 3 = 3,75.
13.Normal dağılım
Cevap: z = 2,26
Bir alandan z’ye geri dönmek: Φ(z), z’nin solundaki alandır. Sol kuyruk alanı A için tabloda Φ(z) = A olan z’yi bulun. Sağ kuyruk alanı A, Φ(z) = 1 − A demektir. −z ile z arasındaki merkezî alan A, her kuyrukta (1 − A)/2 bırakır, yani Φ(z) = (1 + A)/2. Bir x değeri için x = μ + zσ kullanın.
z’nin solundaki alan
Φ(z) = (1 + 0,9762)/2 = 0,9881
z tablosunu tersten okuyun
Tablonun içinde 0,9881 değerini bulun ve z’yi okuyun.
z = 2,26
Cevap
z = 2,26
14.Normal dağılım
Cevap: x = 107,8 puan
Bir alandan z’ye geri dönmek: Φ(z), z’nin solundaki alandır. Sol kuyruk alanı A için tabloda Φ(z) = A olan z’yi bulun. Sağ kuyruk alanı A, Φ(z) = 1 − A demektir. −z ile z arasındaki merkezî alan A, her kuyrukta (1 − A)/2 bırakır, yani Φ(z) = (1 + A)/2. Bir x değeri için x = μ + zσ kullanın.
Soldaki alan
Φ(z) = 0,7
Tablodan z
z ≈ 0,52
Özgün birimlere geri dönüş
x = 100 + 0,52·15 = 107,8 puan
Cevap
x = 107,8 puan
15.Güven aralıkları
Cevap: alt sınır = 0,3489 h
Interval for a difference: estimate ± critical value × standard error. For two independent means with known σ: SE = √(σ₁²/n₁ + σ₂²/n₂) and z. With equal unknown variances: pooled s_p and t with n₁ + n₂ − 2 degrees of freedom. For paired data, work with the differences: d̄ ± t·s_d/√n.
Nokta tahmini
x̄₁ − x̄₂ = 66 − 60 = 6
Standart hata
SE = √(13²/80 + 9²/30) = 2,194
Hata payı
E = 2,576·2,194 = 5,651
Aralık
6 ± 5,651 → [0,3489, 11,65]
Cevap
alt sınır = 0,3489 h
Aralık 0’ı içermiyor, yani ortalamalar anlamlı biçimde farklıdır.
16.Güven aralıkları
Cevap: n = 250
Ortalama için güven aralığı: x̄ ± hata payı. Anakütle σ’sı biliniyorsa hata payı z·σ/√n’dir; yalnızca örneklem standart sapması s biliniyorsa n − 1 serbestlik dereceli t kullanın: t·s/√n. Kritik değerler: z = 1,645 (%90), 1,96 (%95), 2,576 (%99). E veya daha küçük bir hata payı için n ≥ (z·σ/E)² gerekir, yukarı yuvarlanır.
n'yi çözün
n = (1,645·24/2,5)² = 249,4
Yukarı yuvarlayın
Örneklem büyüklüğü bir tam sayıdır ve aşağı yuvarlamak hata payını fazla büyük yapar.
n = 250
Cevap
n = 250
17.Hipotez testleri ve güven aralıkları
Cevap: t = −1,4
Ortalama testi: test istatistiği, örneklem ortalamasının H₀'da iddia edilen değerden kaç standart hata uzakta olduğunu ölçer: σ biliniyorsa z = (x̄ − μ₀)/(σ/√n), örneklemden tahmin ediliyorsa t = (x̄ − μ₀)/(s/√n). Güven aralığı x̄ ± (kritik değer)·(standart hata)'dır.
Standart hata
SE = 12/√25 = 12/5 = 2,4
Test istatistiği
t = (96,64 − 100)/2,4 = −1,4
Cevap
t = −1,4
t0,025; df = 24 = 2,064
|t| < 2.064, yani H₀ %5 düzeyinde reddedilmez (iki yönlü).
18.Hipotez testleri ve güven aralıkları
Cevap: L = 495,6
Ortalama testi: test istatistiği, örneklem ortalamasının H₀'da iddia edilen değerden kaç standart hata uzakta olduğunu ölçer: σ biliniyorsa z = (x̄ − μ₀)/(σ/√n), örneklemden tahmin ediliyorsa t = (x̄ − μ₀)/(s/√n). Güven aralığı x̄ ± (kritik değer)·(standart hata)'dır.
Hata payı
E = 2,576·8/√25 = 4,122
Aralık sınırı
L = 499,7 − 4,122 = 495,6
Cevap
L = 495,6
19.Doğrusal regresyon ve korelasyon
Cevap: r = 0,9961
En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.
Ortalamalar
x̄ = 30/5 = 6
ȳ = 121/5 = 24,2
Kareler ve çarpımlar toplamları
Sxx = Σ(x − x̄)² = 40
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = 174
Syy = Σ(y − ȳ)² = 762,8
Korelasyon katsayısı
r = 174/√(40·762,8) = 0,9961
Cevap
r = 0,9961
20.Doğrusal regresyon ve korelasyon
Cevap: e = 5
En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.
Ortalamalar
x̄ = 15/5 = 3
ȳ = 95/5 = 19
Kareler ve çarpımlar toplamları
Sxx = Σ(x − x̄)² = 10
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = −20
Regresyon doğrusu
b = −20/10 = −2
a = 19 − (−2)·3 = 25
ŷ = 25 − 2·x
Tahmin edilen değer
ŷ = 25 + (−2)·1,5 = 22
Artık
e = 27 − 22 = 5
Cevap
e = 5
Nokta doğrunun üstündedir.
Bu bağımsız bir alıştırma materyalidir. ExamProblems bu sınavı düzenleyen kuruluşla bağlantılı değildir ve onun tarafından onaylanmamıştır; sınav adı yalnızca içeriği tanımlamak için kullanılmaktadır. CFA® and Chartered Financial Analyst®, CFA Institute kuruluşunun ticari markalarıdır; bu kuruluş ExamProblems ile bağlantılı değildir, onu desteklemez ve doğruluğunu garanti etmez.