CFA Level I nicel yöntemler ve sabit getirili menkul kıymetler alıştırmaları: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Paranın zaman değeri

Gelecek değer
FV = PV·(1 + i)n
Bugünkü değer
PV = FV/(1 + i)n
Yılda birden çok dönem
i = r/m, N = m·n
Anüite, bugünkü değer
PV = PMT·[1 − (1 + i)−n]/i
Anüite, gelecek değer
FV = PMT·[(1 + i)n − 1]/i

Yöntem

  1. Her nakit akışını ve zamanlamasını gösteren bir zaman çizelgesi çizin.
  2. Faiz oranını döneme uydurun: aylık ödemeler için aylık oran.
  3. Tek tutarlar için FV = PV·(1 + i)ⁿ, eşit ödemeler için anüite formüllerini kullanın.
  4. Cevabın işaretini ve büyüklük mertebesini kontrol edin.

NBD ve IRR

Net bugünkü değer
NPV = −C0 + Σ CFt/(1 + r)t
Eşit nakit akışları
NPV = −C0 + CF·[1 − (1 + r)−n]/r
İç verim oranı
NPV = 0 yapan r
Karar
NPV > 0 ise (veya IRR > gerekli getiri) kabul et

Yöntem

  1. Tüm nakit akışlarını yıllarıyla listeleyin; 0. yıldaki yatırım negatiftir.
  2. Her nakit akışını iskonto edin: CFt/(1 + r)t.
  3. NBD’yi bulmak için toplayın. Pozitif değer, projenin r’den fazla kazandırdığı anlamına gelir.
  4. İVO için NBD’yi sıfır yapan oranı deneme yoluyla veya enterpolasyonla bulun.

Tahvil fiyatlaması ve getiri

Tahvil fiyatı
P = C·(1 − (1 + y)−n)/y + F/(1 + y)n
Altı aylık
C/2, y/2 ve 2n dönem
Cari getiri
C/P
Fiyat ve getiri
getiri artar → fiyat düşer

Yöntem

  1. Dönem başına kuponu ve dönem başına getiriyi bulun.
  2. Fiyat = kuponların bugünkü değeri (bir anüite) + nominal değerin bugünkü değeri.
  3. Altı aylık kuponlarda kuponun yarısını, getirinin yarısını ve dönem sayısının iki katını kullanın.
  4. Kontrol: getiri kupon oranının üstündeyse fiyat nominal değerin altındadır.

CAPM ve WACC

CAPM
re = rf + β·(rm − rf)
WACC
E/V·re + D/V·rd·(1 − T)
Firma değeri
V = E + D

Betimsel istatistik

Ortalama
x̄ = Σx/n
Örneklem standart sapması
s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1))
Medyan
sıralı verinin ortadaki değeri
z puanı
z = (x − μ)/σ
Normal dağılım
68% ±1σ içinde, 95% ±2σ içinde

Olasılık

Tümleyen
P(not A) = 1 − P(A)
Toplama kuralı
P(A ∪ B) = P(A) + P(B) − P(A ∩ B)
Bağımsız olaylar
P(A ∩ B) = P(A)·P(B)
Koşullu olasılık
P(A|B) = P(A ∩ B)/P(B)
Binom
P(X = k) = C(n,k)·pk(1 − p)n−k

Normal dağılım

z puanı
z = (x − μ)/σ
x’in altında
P(X < x) = Φ(z)
x’in üstünde
P(X > x) = 1 − Φ(z)
Arasında
Φ(z2) − Φ(z1)
Yüzdelik
x = μ + z·σ

Yöntem

  1. Değeri z puanına çevirin: z = (x − μ)/σ.
  2. z’nin solundaki alan olan Φ(z)’yi tablodan bulun.
  3. Sağdaki alan için 1 − Φ(z) kullanın; bir aralık için iki sol alanı birbirinden çıkarın.
  4. Bir yüzdelik için geriye doğru çalışın: alan için z’yi bulun, sonra x = μ + z·σ.

Güven aralıkları

σ biliniyor
x̄ ± z·σ/√n
σ bilinmiyor
x̄ ± t·s/√n, df = n − 1
Kritik z
90%: 1,645, 95%: 1,96, 99%: 2,576
Örneklem büyüklüğü
n = (z·σ/E)², rounded up

Yöntem

  1. z (anakütle σ’sı biliniyor) ile t (yalnızca örneklem s’si, n − 1 serbestlik derecesiyle) arasında karar verin.
  2. Güven düzeyi için kritik değeri bulun.
  3. Hata payı: E = kritik değer × standart sapma/√n.
  4. Aralık: x̄ ± E.

Hipotez testleri ve güven aralıkları

Ortalama için z testi
z = (x̄ − μ0)/(σ/√n)
Ortalama için t testi
t = (x̄ − μ0)/(s/√n), df = n − 1
5% düzeyinde çift yönlü
|z| > 1,96 ise H0’ı reddet
Güven aralığı
x̄ ± z·σ/√n

Yöntem

  1. H₀ ve H₁’i belirtin ve testin tek mi çift yönlü mü olduğuna karar verin.
  2. Test istatistiğini hesaplayın: (x̄ − μ₀)/(σ/√n) ya da s ve t ile.
  3. Kritik değerle karşılaştırın ya da p değerini bulun.
  4. İstatistik kritik değerin ötesindeyse (p, α’dan küçükse) H₀’ı reddedin ve sonucu sözle ifade edin.

Doğrusal regresyon ve korelasyon

Kareler toplamları
Sxx = Σ(x − x̄)² = Σx² − (Σx)²/n, Sxy = Σxy − ΣxΣy/n
Eğim
b = Sxy/Sxx
Kesişim noktası
a = ȳ − b·x̄
Korelasyon
r = Sxy/√(SxxSyy)
Artık
e = y − ŷ

2Alıştırma soruları

1.Paranın zaman değeriOrta
yıl012345€3 000FV = ?

€3 000 tutarını, aylık bileşik, yıllık %3 nominal faizle yatırıyorsunuz. 5 yıl sonra yatırımın değeri FV'yi bulun.

PV = €3 0003% / 12n = 5
FV = €
2.Paranın zaman değeriZor
ay0123…360€200 000A?AAA

€200 000 tutarındaki bir kredi 30 yıl boyunca eşit aylık taksitlerle ödenir. Faiz oranı aylık bileşik, yıllık %2,4'dir. Aylık taksit A'ü bulun.

P = €200 0002,4% / 12N = 360
A = €
3.NBD ve IRROrta
yıl01234−20 0009 0008 0004 0007 000

€20 000 tutarındaki bir yatırım 1'den 4'e kadar yılların sonunda şu nakit akışlarını sağlar: €9 000, €8 000, €4 000, €7 000. Sermaye maliyeti %12'tür. Net bugünkü değer NPV'ü bulun.

r = 12%CF0 = −20 000CF1 = 9 000CF2 = 8 000CF3 = 4 000CF4 = 7 000
NPV = €
4.NBD ve IRRZor
r (%)NPVABr* = ?0

A projesi €40 000 maliyetindedir ve 1’den 3. yıla kadar her yılın sonunda €22 500, €14 500, €9 000 getirir. B projesi €45 000 maliyetindedir ve €12 000, €17 500, €23 000 getirir. İki projenin aynı NBD’ye sahip olduğu kesişim oranı r* değerini yüzde olarak bulun.

A: −40 000, 22 500, 14 500, 9 000B: −45 000, 12 000, 17 500, 23 000
r* = %
5.Tahvil fiyatlaması ve getiriOrta
yıl0123456P€20€20€20 + €1 000

Nominal değeri €1 000 olan bir tahvil yıllık 2% kupon ödüyor ve vadesi 6 yıl sonra doluyor. Vadeye kadar getirisi 2,5% değerinden 2% değerine değişiyor. Tahvil fiyatı ne kadar ΔP değişir?

F = €1 000kupon = 2%n = 6y1 = 2,5%y2 = 2%
ΔP = €
6.Tahvil fiyatlaması ve getiriZor
yıl0123456€1 077€60€60€60 + €1 060

Vadesine 10 yıl kalan bir tahvil (nominal değer €1 000, yıllık kupon 6%) €1 077 fiyattan satılıyor. İhraççı onu 6 yıl sonra €1 060 geri çağırma fiyatından geri çağırabilir. Geri çağırmaya kadar getiri YTC değerini yüzde olarak bulun.

F = €1 000kupon = 6%P = €1 077geri çağırma fiyatı = €1 060geri çağırma süresi 6 yıl
YTC = %
7.CAPM ve WACCOrta
WACC = ?adi hisse senetleri€6 000 000re​ = 13%imtiyazlı hisse senetleri€1 500 000rp​ = 7%borç€2 000 000rd​ = 5%T = 20%

Bir şirket €6 000 000 değerinde adi hisse, €1 500 000 değerinde imtiyazlı hisse ve €2 000 000 değerinde borçla finanse ediliyor. Özsermaye maliyeti 13%, imtiyazlı hisse maliyeti 7% ve vergi öncesi borç maliyeti 5%. Vergi oranı 20%. WACC değerini bulun.

E = €6 000 000Ps = €1 500 000D = €2 000 000re = 13%rp = 7%rd = 5%T = 20%
WACC = %
8.CAPM ve WACCZor
WACC = ?özkaynak€12 000 000re​ = 13%tahviller8 000 × €962kupon 5%, n = 10T = 21%

Bir şirketin piyasa değeri €12 000 000 olan özsermayesi ve 13% özsermaye maliyeti var. Borcu, her biri €962 fiyattan işlem gören 8 000 tahvilden oluşuyor (nominal değer €1 000, yıllık kupon 5%, vadeye 10 yıl). Vergi oranı 21%. Vergi öncesi borç maliyeti olarak tahvillerin vadeye kadar getirisini kullanarak WACC değerini bulun.

E = €12 000 000re = 13%tahviller: 8 000 × €962kupon = 5%n = 10T = 21%
WACC = %
9.Betimsel istatistikOrta
1520253035404550

Verinin örneklem standart sapması s'ı bulun: 21, 39, 19, 50, 41, 12.

n = 6
s =
10.Betimsel istatistikZor
z −2−1012

Sınav puanları ortalaması 60 ve standart sapması 12 olan normal dağılımlıdır. 54 puanının z puanı z'yi bulun.

μ = 60σ = 12x = 54
z =
11.OlasılıkOrta
xp(x)00,3510,220,3530,1μ = 1,2

Gösterilen dağılım için X’in varyansını Var(X) bulun.

x: 0, 1, 2, 3p(x): 0,35, 0,2, 0,35, 0,1
Var(X) =
12.OlasılıkZor
xp(x)00,2510,320,3530,0540,05μ

X gösterilen dağılıma sahiptir ve Y = 5X − 3. Y’nin standart sapmasını σY bulun.

x: 0, 1, 2, 3, 4p(x): 0,25, 0,3, 0,35, 0,05, 0,05Y = 5X − 3
σY =
13.Normal dağılımOrta
−3−2−10123z−z ile z arasındaki gölgeli alan = 0,9762

Standart normal eğri altında, −z ile z arasındaki gölgeli alan 0,9762 olacak şekilde z’yi sürükleyin. z’yi iki ondalıkla bulun.

A = 0,9762
z =
14.Normal dağılımZor
557085100115130145puanalt 70%

IQ puanları, ortalaması 100 puan ve standart sapması 15 puan olan normal dağılım gösterir. Gölgeli en alt %70 solunda kalacak şekilde kesme değerini sürükleyin. Kesme değerini x bulun.

μ = 100 puanσ = 15 puan70%
x = puan
15.Güven aralıklarıOrta
μ₁ − μ₂0L = ?Ux̄₁ − x̄₂E99%

İki telefon modelinin pil ömrü karşılaştırılıyor. Model 1: 80 telefon, ortalama 66 h, bilinen standart sapma 13 h. Model 2: 30 telefon, ortalama 60 h, bilinen standart sapma 9 h. μ₁ − μ₂ için %99 güven aralığının alt sınırını bulun.

n₁ = 80x̄₁ = 66 hσ₁ = 13 hn₂ = 30x̄₂ = 60 hσ₂ = 9 h99%
alt sınır = h
16.Güven aralıklarıZor
σ = 24, n = ?x̄ − Ex̄ + Ex̄E = 2,590%

Anakütle standart sapması 24. Ortalama için %90 güven aralığının hata payının en fazla 2,5 olması için ne büyüklükte bir örneklem n gerekir?

σ = 24E = 2,590%
n =
17.Hipotez testleri ve güven aralıklarıOrta
t −2,06402,064

25 öğrencilik bir örneklemin ortalama puanı 96,64, örneklem standart sapması 12. H₀: μ = 100 için test istatistiği t'ü bulun.

μ₀ = 100x̄ = 96,64s = 12n = 25
t =
18.Hipotez testleri ve güven aralıklarıZor
z −2,57602,576

25 ölçümlük bir örneklemin ortalaması 499,7. Anakütle standart sapması 8. Ortalama için %99 güven aralığının alt sınırı L'ü bulun.

x̄ = 499,7σ = 8n = 2599%
L =
19.Doğrusal regresyon ve korelasyonOrta
xy274146268331041xy5102040

Tablo, x = kN cinsinden yük ve y = mm cinsinden uzama için 5 eşleştirilmiş gözlem veriyor. Pearson korelasyon katsayısı r değerini bulun.

n = 5
r =
20.Doğrusal regresyon ve korelasyonZor
xy124219320417515xy24152025x = 1,5

Tablo, x = yıl cinsinden araç yaşı ve y = k€ cinsinden fiyat için 5 eşleştirilmiş gözlem veriyor. En küçük kareler doğrusu ŷ = a + b·x’i kullanın. Yeni bir gözlem (1,5, 27) yapılıyor. Artığı e = y − ŷ değerini bulun.

n = 5(1,5, 27)
e =

3Çözeltiler

1.Paranın zaman değeri

Cevap: FV = 3485 €

Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.

Oran ve dönem sayısı

i = r/m = 0,03/12 = 0,0025
N = m·n = 12·5 = 60

Gelecek değer

FV = 3 000·(1 + 0,0025)60 = 3 000·1,162 = €3 484,85

Cevap

FV = €3 484,85
2.Paranın zaman değeri

Cevap: A = 779,9 €

Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.

Aylık oran ve taksit sayısı

i = 0,024/12 = 0,002
N = 12·30 = 360

Taksit

N eşit A ödemesinin bugünkü değeri A·(1 − (1 + i)⁻ᴺ)/i'dir. Bunu krediye eşitleyin ve A'yı çözün.

(1 + i)−N = 0,4871
A = 200 000·0,002/(1 − 0,4871) = €779,88

Cevap

A = €779,88
3.NBD ve IRR

Cevap: NPV = 1709 €

Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.

Her nakit akışının bugünkü değeri

CF0 = −20 000
CF1/(1 + 0,12)1 = 9 000/1,12 = 8 035,71
CF2/(1 + 0,12)2 = 8 000/1,254 = 6 377,55
CF3/(1 + 0,12)3 = 4 000/1,405 = 2 847,12
CF4/(1 + 0,12)4 = 7 000/1,574 = 4 448,63

Toplayın

NPV = €1 709,01

Cevap

NPV = €1 709,01

NBD pozitif, yani proje gerekli getiriden fazlasını kazandırır.

4.NBD ve IRR

Cevap: r* = 4,395 %

Kesişim oranı: iki projenin aynı NBD’ye sahip olduğu iskonto oranı. Nakit akışları farkının (B − A) IRR’sidir. Bunun altında nakit akışları daha geç ve daha büyük olan projenin NBD’si daha yüksektir; üstünde diğeri kazanır.

Nakit akışları farkı

ΔCF0 = −45 000 − (−40 000) = −5 000
ΔCF1 = 12 000 − 22 500 = −10 500
ΔCF2 = 17 500 − 14 500 = 3 000
ΔCF3 = 23 000 − 9 000 = 14 000

Farkın IRR’si

NPVΔ(4%) = 123,46
NPVΔ(5%) = −185,19
r* = 4,395%

Cevap

r* = 4,395%

Kontrol: 4,395% oranında iki NBD de €2 768,11.

5.Tahvil fiyatlaması ve getiri

Cevap: ΔP = 27,54 €

Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.

Eski getirideki fiyat

C = €20,00, i = 0,025, N = 6
€20,00·(1 − 0,8623)/0,025 + €1 000·0,8623 = €110,16 + €862,30 = €972,46

Yeni getirideki fiyat

C = €20,00, i = 0,02, N = 6
€20,00·(1 − 0,888)/0,02 + €1 000·0,888 = €112,03 + €887,97 = €1 000,00

Değişim

ΔP = 1 000,00 − 972,46 = €27,54

Cevap

ΔP = €27,54
6.Tahvil fiyatlaması ve getiri

Cevap: YTC = 5,341 %

Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.

Getiri denklemi

1077 = 60·(1 − (1 + y)−6)/y + 1060/(1 + y)6

Sayısal olarak çözün

y = 5%: €1 095,53
y = 6%: €1 042,30
YTC = 5,341%

Cevap

YTC = 5,341%

Vadeye kadar getiri 5,003%. Primli bir tahvilin yatırımcıları tahvilin geri çağrılmasını bekler, bu yüzden daha düşük olan geri çağırmaya kadar getiri daha gerçekçidir.

7.CAPM ve WACC

Cevap: WACC = 10,16 %

Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.

Ağırlıklar

V = 6 000 000 + 1 500 000 + 2 000 000 = €9 500 000
E/V = 0,6316, Ps/V = 0,1579, D/V = 0,2105

WACC

WACC = 0,6316·13% + 0,1579·7% + 0,2105·5%·(1 − 0,2) = 10,16%

Cevap

WACC = 10,16%
8.CAPM ve WACC

Cevap: WACC = 9,619 %

Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.

Borç maliyeti (YTM)

962 = 50·(1 − (1 + y)−10)/y + 1000/(1 + y)10
y = 5,504%

Piyasa değerleri

D = 8 000·€962 = €7 696 000
V = €19 696 000, E/V = 0,6093, D/V = 0,3907

WACC

WACC = 0,6093·13% + 0,3907·5,504%·(1 − 0,21) = 9,619%

Cevap

WACC = 9,619%
9.Betimsel istatistik

Cevap: s = 15,02

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Ortalama

x̄ = 182/6 = 30,33

Sapmaların kareleri

Σ(x − x̄)² = (−9,333)² + 8,667² + (−11,33)² + 19,67² + 10,67² + (−18,33)² = 1127

Standart sapma

s = √(1127/5) = 15,02

Cevap

s = 15,02
10.Betimsel istatistik

Cevap: z = −0,5

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Standartlaştırın

z = (54 − 60)/12 = −0,5

Cevap

z = −0,5
11.Olasılık

Cevap: Var(X) = 1,06

Kesikli rastgele değişkenler: bir olasılık dağılımı, bir değişkenin alabileceği her x değerini p(x) olasılığıyla listeler; olasılıklar 0 ile 1 arasındadır ve toplamları 1’dir. Beklenen değer (ortalama) E(X) = Σx·p(x)’tir, yani uzun vadeli ortalamadır. Varyans Var(X) = Σ(x − μ)²·p(x) = E(X²) − μ²’dir ve standart sapma σ = √Var(X)’tir. Doğrusal bir değişimde Y = aX + b: E(Y) = a·E(X) + b, Var(Y) = a²·Var(X) ve σY = |a|·σX’tir; sabit eklemek yayılımı değiştirmez.

Ortalama

μ = 0·0,35 + 1·0,2 + 2·0,35 + 3·0,1 = 1,2

Karelerin ortalaması

E(X²) = 0·0,35 + 1·0,2 + 4·0,35 + 9·0,1 = 2,5

Varyans

Var(X) = 2,5 − 1,2² = 1,06

Cevap

Var(X) = 1,06
12.Olasılık

Cevap: σY = 5,309

Kesikli rastgele değişkenler: bir olasılık dağılımı, bir değişkenin alabileceği her x değerini p(x) olasılığıyla listeler; olasılıklar 0 ile 1 arasındadır ve toplamları 1’dir. Beklenen değer (ortalama) E(X) = Σx·p(x)’tir, yani uzun vadeli ortalamadır. Varyans Var(X) = Σ(x − μ)²·p(x) = E(X²) − μ²’dir ve standart sapma σ = √Var(X)’tir. Doğrusal bir değişimde Y = aX + b: E(Y) = a·E(X) + b, Var(Y) = a²·Var(X) ve σY = |a|·σX’tir; sabit eklemek yayılımı değiştirmez.

X’in yayılımı

μ = 1,35, Var(X) = 1,128, σX = 1,062

Doğrusal değişim

σY = |5|·1,062 = 5,309

Cevap

σY = 5,309

Ortalama ise kayar: E(Y) = 5·1,35 − 3 = 3,75.

13.Normal dağılım

Cevap: z = 2,26

Bir alandan z’ye geri dönmek: Φ(z), z’nin solundaki alandır. Sol kuyruk alanı A için tabloda Φ(z) = A olan z’yi bulun. Sağ kuyruk alanı A, Φ(z) = 1 − A demektir. −z ile z arasındaki merkezî alan A, her kuyrukta (1 − A)/2 bırakır, yani Φ(z) = (1 + A)/2. Bir x değeri için x = μ + zσ kullanın.

z’nin solundaki alan

Φ(z) = (1 + 0,9762)/2 = 0,9881

z tablosunu tersten okuyun

Tablonun içinde 0,9881 değerini bulun ve z’yi okuyun.

z = 2,26

Cevap

z = 2,26
14.Normal dağılım

Cevap: x = 107,8 puan

Bir alandan z’ye geri dönmek: Φ(z), z’nin solundaki alandır. Sol kuyruk alanı A için tabloda Φ(z) = A olan z’yi bulun. Sağ kuyruk alanı A, Φ(z) = 1 − A demektir. −z ile z arasındaki merkezî alan A, her kuyrukta (1 − A)/2 bırakır, yani Φ(z) = (1 + A)/2. Bir x değeri için x = μ + zσ kullanın.

Soldaki alan

Φ(z) = 0,7

Tablodan z

z ≈ 0,52

Özgün birimlere geri dönüş

x = 100 + 0,52·15 = 107,8 puan

Cevap

x = 107,8 puan
15.Güven aralıkları

Cevap: alt sınır = 0,3489 h

Interval for a difference: estimate ± critical value × standard error. For two independent means with known σ: SE = √(σ₁²/n₁ + σ₂²/n₂) and z. With equal unknown variances: pooled s_p and t with n₁ + n₂ − 2 degrees of freedom. For paired data, work with the differences: d̄ ± t·s_d/√n.

Nokta tahmini

x̄₁ − x̄₂ = 66 − 60 = 6

Standart hata

SE = √(13²/80 + 9²/30) = 2,194

Hata payı

E = 2,576·2,194 = 5,651

Aralık

6 ± 5,651 → [0,3489, 11,65]

Cevap

alt sınır = 0,3489 h

Aralık 0’ı içermiyor, yani ortalamalar anlamlı biçimde farklıdır.

16.Güven aralıkları

Cevap: n = 250

Ortalama için güven aralığı: x̄ ± hata payı. Anakütle σ’sı biliniyorsa hata payı z·σ/√n’dir; yalnızca örneklem standart sapması s biliniyorsa n − 1 serbestlik dereceli t kullanın: t·s/√n. Kritik değerler: z = 1,645 (%90), 1,96 (%95), 2,576 (%99). E veya daha küçük bir hata payı için n ≥ (z·σ/E)² gerekir, yukarı yuvarlanır.

n'yi çözün

n = (1,645·24/2,5)² = 249,4

Yukarı yuvarlayın

Örneklem büyüklüğü bir tam sayıdır ve aşağı yuvarlamak hata payını fazla büyük yapar.

n = 250

Cevap

n = 250
17.Hipotez testleri ve güven aralıkları

Cevap: t = −1,4

Ortalama testi: test istatistiği, örneklem ortalamasının H₀'da iddia edilen değerden kaç standart hata uzakta olduğunu ölçer: σ biliniyorsa z = (x̄ − μ₀)/(σ/√n), örneklemden tahmin ediliyorsa t = (x̄ − μ₀)/(s/√n). Güven aralığı x̄ ± (kritik değer)·(standart hata)'dır.

Standart hata

SE = 12/√25 = 12/5 = 2,4

Test istatistiği

t = (96,64 − 100)/2,4 = −1,4

Cevap

t = −1,4
t0,025; df = 24 = 2,064

|t| < 2.064, yani H₀ %5 düzeyinde reddedilmez (iki yönlü).

18.Hipotez testleri ve güven aralıkları

Cevap: L = 495,6

Ortalama testi: test istatistiği, örneklem ortalamasının H₀'da iddia edilen değerden kaç standart hata uzakta olduğunu ölçer: σ biliniyorsa z = (x̄ − μ₀)/(σ/√n), örneklemden tahmin ediliyorsa t = (x̄ − μ₀)/(s/√n). Güven aralığı x̄ ± (kritik değer)·(standart hata)'dır.

Hata payı

E = 2,576·8/√25 = 4,122

Aralık sınırı

L = 499,7 − 4,122 = 495,6

Cevap

L = 495,6
19.Doğrusal regresyon ve korelasyon

Cevap: r = 0,9961

En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.

Ortalamalar

x̄ = 30/5 = 6
ȳ = 121/5 = 24,2

Kareler ve çarpımlar toplamları

Sxx = Σ(x − x̄)² = 40
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = 174
Syy = Σ(y − ȳ)² = 762,8

Korelasyon katsayısı

r = 174/√(40·762,8) = 0,9961

Cevap

r = 0,9961
20.Doğrusal regresyon ve korelasyon

Cevap: e = 5

En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.

Ortalamalar

x̄ = 15/5 = 3
ȳ = 95/5 = 19

Kareler ve çarpımlar toplamları

Sxx = Σ(x − x̄)² = 10
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = −20

Regresyon doğrusu

b = −20/10 = −2
a = 19 − (−2)·3 = 25
ŷ = 25 − 2·x

Tahmin edilen değer

ŷ = 25 + (−2)·1,5 = 22

Artık

e = 27 − 22 = 5

Cevap

e = 5

Nokta doğrunun üstündedir.

Bu bağımsız bir alıştırma materyalidir. ExamProblems bu sınavı düzenleyen kuruluşla bağlantılı değildir ve onun tarafından onaylanmamıştır; sınav adı yalnızca içeriği tanımlamak için kullanılmaktadır. CFA® and Chartered Financial Analyst®, CFA Institute kuruluşunun ticari markalarıdır; bu kuruluş ExamProblems ile bağlantılı değildir, onu desteklemez ve doğruluğunu garanti etmez.

ExamProblems · examproblems.com/courses/cfa-level-1-quant-and-fixed-income