Bir anüite 4 yıl boyunca her yılın sonunda €1 000 ödüyor. Faiz oranı yıllık %3. Anüitenin bugünkü değeri PV değerini bulun.
A = €1 000i = 3%n = 4
PV = €
2.Paranın zaman değeriZor
€150 000 tutarındaki bir kredi 30 yıl boyunca eşit aylık taksitlerle ödenir. Faiz oranı aylık bileşik, yıllık %2,4'dir. Aylık taksit A'ü bulun.
P = €150 0002,4% / 12N = 360
A = €
3.NBD ve IRROrta
Bir proje bugün €40 000 maliyetindedir ve 1’den 6. yıla kadar her yılın sonunda €11 500, €8 500, €14 500, €15 000, €8 000, €14 000 getirir. Sermaye maliyeti %12. Nakit akışlarının her yıl boyunca eşit geldiğini varsayın. İskontolu geri ödeme süresi DPB değerini yıl cinsinden bulun.
Bir proje bugün €100 000 maliyetindedir. Nakit akışı 1. yılın sonunda €11 000 olur ve 10. yılın sonundaki son nakit akışına kadar yıllık %3 büyür. Sermaye maliyeti %10. Net bugünkü değer NPV değerini bulun.
C0 = €100 000CF1 = €11 000g = 3%n = 10r = 10%
NPV = €
5.Tahvil fiyatlaması ve getiriOrta
Vadeye kadar getirisi 4% iken vadesine 6 yıl kalan bir tahvil (nominal değer €1 000, yıllık kupon 8%) satın alıyorsunuz. Bir yıl sonra, ilk kuponu aldıktan hemen sonra, vadeye kadar getiri 5% iken satıyorsunuz. Elde tutma dönemi getiriniz HPR değerini yüzde olarak bulun.
F = €1 000kupon = 8%n = 6y0 = 4%y1 = 5%
HPR = %
6.Tahvil fiyatlaması ve getiriZor
Nominal değeri €1 000 olan bir tahvil yıllık 6% kupon ödüyor ve vadesi 6 yıl sonra doluyor. Vadeye kadar getiri 5%. Macaulay durasyonu D değerini yıl cinsinden bulun.
F = €1 000kupon = 6%n = 6YTM = 5%
D = yıl
7.CAPM ve WACCOrta
Bir şirketin €8 000 000 değerinde öz sermayesi ve €1 000 000 değerinde borcu var. Öz sermaye maliyeti 12%, vergi öncesi borç maliyeti 4,5% ve vergi oranı 20%. WACC’yi bulun.
Bir şirketin piyasa değeri €8 000 000 olan özsermayesi ve 14% özsermaye maliyeti var. Borcu, her biri €890 fiyattan işlem gören 5 000 tahvilden oluşuyor (nominal değer €1 000, yıllık kupon 6%, vadeye 11 yıl). Vergi oranı 25%. Vergi öncesi borç maliyeti olarak tahvillerin vadeye kadar getirisini kullanarak WACC değerini bulun.
Sınav puanları ortalaması 500 ve standart sapması 40 olan normal dağılımlıdır. 452 puanının z puanı z'yi bulun.
μ = 500σ = 40x = 452
z =
11.OlasılıkOrta
Gösterilen dağılım için X’in varyansını Var(X) bulun.
x: 0, 1, 2, 3p(x): 0,1, 0,3, 0,25, 0,35
Var(X) =
12.OlasılıkZor
Bir testte 7 çoktan seçmeli soru var. Tahminle cevap veren bir öğrenci her birini bağımsız olarak 0,2 olasılıkla doğru yapıyor. Tam olarak 5 doğru cevap olasılığı P nedir?
n = 7p = 0,2k = 5
P =
13.Normal dağılımOrta
X ortalaması 12 min, standart sapması 1,5 min olan normal bir değişkendir; Y bağımsızdır ve ortalaması 20 min, standart sapması 2 min olan normaldir. X + Y’nin 37 min değerinden büyük olma olasılığını P bulun. z’yi iki ondalığa yuvarlayın.
μX = 12, σX = 1,5μY = 20, σY = 2X + Y > 37 min
P =
14.Normal dağılımZor
1. hattan bir ürünün kütlesi X ve 2. hattan olanın kütlesi Y bağımsız ve normaldir: X’in ortalaması 500 g, standart sapması 8 g; Y’nin ortalaması 490 g, standart sapması 6 g’dir. X’in Y’den büyük olma olasılığını P bulun. z’yi iki ondalığa yuvarlayın.
μX = 500 g, σX = 8 gμY = 490 g, σY = 6 g
P =
15.Güven aralıklarıOrta
8 birimlik bir örneklemin ortalaması 32,5 ve standart sapması s = 4,5. Anakütle yaklaşık olarak normaldir. Ortalama için %99 güven aralığının hata payı E değerini bulun.
n = 8x̄ = 32,5s = 4,599%t(7) = 3,499
E =
16.Güven aralıklarıZor
Anakütle standart sapması 29. Ortalama için %95 güven aralığının hata payının en fazla 2 olması için ne büyüklükte bir örneklem n gerekir?
σ = 29E = 295%
n =
17.Hipotez testleri ve güven aralıklarıOrta
İki öğretim yöntemi karşılaştırılıyor. Grup 1: 12 öğrenci, ortalama puan 81, standart sapma 3. Grup 2: 9 öğrenci, ortalama puan 76, standart sapma 9. Anakütle varyanslarını eşit kabul edin ve birleştirilmiş iki örneklemli t testini kullanın. Farkı x̄₁ − x̄₂ (grup 1 eksi grup 2) alarak H₀: μ₁ = μ₂ için test istatistiği t değerini bulun.
n₁ = 12x̄₁ = 81s₁ = 3n₂ = 9x̄₂ = 76s₂ = 9
t =
18.Hipotez testleri ve güven aralıklarıZor
H₀: μ = 50’a karşı H₁: μ < 50 için tek yönlü bir z testi, 100 büyüklüğünde bir örneklemle α = 0.01 düzeyinde yapılıyor; standart sapmanın 20 olduğu biliniyor. Gerçekte ortalama 43.2’tir. II. tip hata olasılığı β değerini yüzde olarak bulun.
μ₀ = 50μ = 43,2σ = 20n = 100α = 0,01
β = %
19.Doğrusal regresyon ve korelasyonOrta
Tablo, x = °C cinsinden sıcaklık ve y = satılan dondurma için 5 eşleştirilmiş gözlem veriyor. Toplamları verilmiştir. Bu toplamlardan Pearson korelasyon katsayısı r değerini bulun.
Tablo, x = kN cinsinden yük ve y = mm cinsinden uzama için 6 eşleştirilmiş gözlem veriyor. En küçük kareler doğrusu ŷ = a + b·x’i kullanın. Yeni bir gözlem (9, 41) yapılıyor. Artığı e = y − ŷ değerini bulun.
n = 6(9, 41)
e =
3Çözeltiler
1.Paranın zaman değeri
Cevap: PV = 3717 €
Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.
Anüite faktörü
(1 − (1 + i)−n)/i = (1 − 0,8885)/0,03 = 3,717
Bugünkü değer
PV = 1 000·3,717 = €3 717,10
Cevap
PV = €3 717,10
2.Paranın zaman değeri
Cevap: A = 584,9 €
Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.
Aylık oran ve taksit sayısı
i = 0,024/12 = 0,002
N = 12·30 = 360
Taksit
N eşit A ödemesinin bugünkü değeri A·(1 − (1 + i)⁻ᴺ)/i'dir. Bunu krediye eşitleyin ve A'yı çözün.
(1 + i)−N = 0,4871
A = 150 000·0,002/(1 − 0,4871) = €584,91
Cevap
A = €584,91
3.NBD ve IRR
Cevap: DPB = 4,683 yıl
Geri ödeme süresi: birikimli nakit akışlarının ilk yatırımı karşılamasına kadar geçen süre. Nakdin her yıl boyunca eşit geldiği varsayılır, bu yüzden son kısım bir yılın kesridir. Basit geri ödeme süresi paranın zaman değerini göz ardı eder; iskontolu geri ödeme süresi ise iskonto edilmiş nakit akışlarını kullanır.
İskonto edilmiş ve birikimli nakit akışları
yıl 1: 11 500/1,12 = 10 267,86 → Σ = 10 267,86
yıl 2: 8 500/1,254 = 6 776,15 → Σ = 17 044,01
yıl 3: 14 500/1,405 = 10 320,81 → Σ = 27 364,82
yıl 4: 15 000/1,574 = 9 532,77 → Σ = 36 897,59
yıl 5: 8 000/1,762 = 4 539,41 → Σ = 41 437,00
Son yılın kesri
DPB = 4 + 3 102,41/4 539,41 = 4,683
Cevap
DPB = 4,683 yıl
İskontolu geri ödeme süresi her zaman basit geri ödeme süresinden (3,367 yıl) uzundur.
4.NBD ve IRR
Cevap: NPV = −24279 €
Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.
Büyüyen anüitenin bugünkü değeri
((1,03)/(1,1))10 = 0,5181
PV = 11 000/(0,1 − 0,03)·(1 − 0,5181) = 75 721,18
NPV
NPV = 75 721,18 − 100 000 = −€24 278,82
Cevap
NPV = −€24 278,82
NBD negatif, yani proje gerekli getiriden azını kazandırır.
5.Tahvil fiyatlaması ve getiri
Cevap: HPR = 0,01644 %
Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.
Durasyon: Macaulay durasyonu, nakit akışlarının bugünkü değerleri ağırlık alınarak bir tahvilin nakit akışlarını ödediği ağırlıklı ortalama zamandır: D = Σ t·PVₜ/P. Düzeltilmiş durasyon D/(1 + y), getirideki küçük bir değişim için fiyattaki yüzde değişimi tahmin eder: %ΔP ≈ −Dmod·Δy.
Her nakit akışının bugünkü değeri
t = 1: 60/1,05 = 57,14, t·PV = 57,14
t = 2: 60/1,103 = 54,42, t·PV = 108,84
t = 3: 60/1,158 = 51,83, t·PV = 155,49
t = 4: 60/1,216 = 49,36, t·PV = 197,45
t = 5: 60/1,276 = 47,01, t·PV = 235,06
t = 6: 1060/1,34 = 790,99, t·PV = 4 745,93
Durasyon
P = 1 050,76
D = 5 499,91/1 050,76 = 5,234
Cevap
D = 5,234 yıl
7.CAPM ve WACC
Cevap: WACC = 11,07 %
Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.
Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.
Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.
Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.
Standartlaştırın
z = (452 − 500)/40 = −1,2
Cevap
z = −1,2
11.Olasılık
Cevap: Var(X) = 1,028
Kesikli rastgele değişkenler: bir olasılık dağılımı, bir değişkenin alabileceği her x değerini p(x) olasılığıyla listeler; olasılıklar 0 ile 1 arasındadır ve toplamları 1’dir. Beklenen değer (ortalama) E(X) = Σx·p(x)’tir, yani uzun vadeli ortalamadır. Varyans Var(X) = Σ(x − μ)²·p(x) = E(X²) − μ²’dir ve standart sapma σ = √Var(X)’tir. Doğrusal bir değişimde Y = aX + b: E(Y) = a·E(X) + b, Var(Y) = a²·Var(X) ve σY = |a|·σX’tir; sabit eklemek yayılımı değiştirmez.
Ortalama
μ = 0·0,1 + 1·0,3 + 2·0,25 + 3·0,35 = 1,85
Karelerin ortalaması
E(X²) = 0·0,1 + 1·0,3 + 4·0,25 + 9·0,35 = 4,45
Varyans
Var(X) = 4,45 − 1,85² = 1,028
Cevap
Var(X) = 1,028
12.Olasılık
Cevap: P = 0,004301
Olasılık: eşit olasılıklı sonuçlarda P(A) = uygun/toplam. Bağımsız olaylarda çarpılır: P(A ve B) = P(A)·P(B). Tümleyen çoğu zaman işe yarar: P(en az bir) = 1 − P(hiç). Binom: başarı olasılığı p olan n bağımsız denemede P(X = k) = C(n, k)·pᵏ·(1 − p)ⁿ⁻ᵏ.
Normal değişkenlerin toplamı ve farkı: X ve Y bağımsız ve normal ise X + Y ve X − Y de normaldir. Ortalamalar toplanır ya da çıkarılır: E(X ± Y) = μX ± μY. Varyanslar fark için de her zaman toplanır: Var(X ± Y) = σX² + σY², dolayısıyla σ = √(σX² + σY²). Standart sapmalar asla doğrudan toplanmaz. Aynı dağılıma sahip n bağımsız parçanın toplamının ortalaması n·μ, standart sapması σ·√n’dir. Sonra her zamanki gibi standartlaştırın: z = (x − ortalama)/σ ve Φ(z)’yi okuyun.
Toplamın dağılımı
μ = 32 min, σ = √(1,5² + 2²) = 2,5 min
Standartlaştırın
z = (37 − 32)/2,5 = 2
Üst kuyruk
P = 1 − Φ(2) = 1 − 0,9772 = 0,02275
Cevap
P = 0,02275
14.Normal dağılım
Cevap: P = 0,8413
Normal değişkenlerin toplamı ve farkı: X ve Y bağımsız ve normal ise X + Y ve X − Y de normaldir. Ortalamalar toplanır ya da çıkarılır: E(X ± Y) = μX ± μY. Varyanslar fark için de her zaman toplanır: Var(X ± Y) = σX² + σY², dolayısıyla σ = √(σX² + σY²). Standart sapmalar asla doğrudan toplanmaz. Aynı dağılıma sahip n bağımsız parçanın toplamının ortalaması n·μ, standart sapması σ·√n’dir. Sonra her zamanki gibi standartlaştırın: z = (x − ortalama)/σ ve Φ(z)’yi okuyun.
Farkın dağılımı
μ = 500 − 490 = 10 g, σ = 10 g
Standartlaştırın
z = (0 − 10)/10 = −1
Olasılık
P = 1 − Φ(−1) = 0,8413
Cevap
P = 0,8413
15.Güven aralıkları
Cevap: E = 5,567
Ortalama için güven aralığı: x̄ ± hata payı. Anakütle σ’sı biliniyorsa hata payı z·σ/√n’dir; yalnızca örneklem standart sapması s biliniyorsa n − 1 serbestlik dereceli t kullanın: t·s/√n. Kritik değerler: z = 1,645 (%90), 1,96 (%95), 2,576 (%99). E veya daha küçük bir hata payı için n ≥ (z·σ/E)² gerekir, yukarı yuvarlanır.
Kritik değer
df = n − 1 = 7, t = 3,499
Hata payı
E = 3,499·4,5/√8 = 5,567
Cevap
E = 5,567
16.Güven aralıkları
Cevap: n = 808
Ortalama için güven aralığı: x̄ ± hata payı. Anakütle σ’sı biliniyorsa hata payı z·σ/√n’dir; yalnızca örneklem standart sapması s biliniyorsa n − 1 serbestlik dereceli t kullanın: t·s/√n. Kritik değerler: z = 1,645 (%90), 1,96 (%95), 2,576 (%99). E veya daha küçük bir hata payı için n ≥ (z·σ/E)² gerekir, yukarı yuvarlanır.
n'yi çözün
n = (1,96·29/2)² = 807,7
Yukarı yuvarlayın
Örneklem büyüklüğü bir tam sayıdır ve aşağı yuvarlamak hata payını fazla büyük yapar.
n = 808
Cevap
n = 808
17.Hipotez testleri ve güven aralıkları
Cevap: t = 1,808
Hypothesis test: the test statistic = (estimate − value under H₀)/(standard error under H₀). The p-value is the probability, assuming H₀ is true, of a statistic at least as extreme as the one observed: the area in one tail for a one-sided H₁, twice the tail area for a two-sided H₁. Reject H₀ when p ≤ α.
Birleştirilmiş varyans
sp² = (11·3² + 8·9²)/19 = 39,32
sp = 6,27
Standart hata
SE = 6,27·√(1/12 + 1/9) = 2,765
Test istatistiği
t = (81 − 76)/2,765 = 1,808
Cevap
t = 1,808
df = 19 ile iki yönlü %5 kritik değeri 2,093; |t| daha küçük, yani H₀ reddedilmez.
18.Hipotez testleri ve güven aralıkları
Cevap: β = 14,14 %
Testin gücü: güç = 1 − β, H₀ yanlışken onu reddetme olasılığıdır. μ₀ ve z_α’dan x̄c kesim noktasını bulun, sonra gerçek ortalamayı kullanarak x̄c’nin ötesine düşme olasılığını hesaplayın: z = (x̄c − μ)/(σ/√n).
Kritik örneklem ortalaması
SE = 20/√100 = 2
x̄c = 50 − 2,326·2 = 45,35
Gerçek ortalama altında z
z = (45,35 − 43,2)/2 = 1,074
II. tip hata
güç = P(Z < 1.074) = 85.86%
β = 100% − 85,86% = 14,14%
Cevap
β = 14,14%
19.Doğrusal regresyon ve korelasyon
Cevap: r = 0,9925
En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.
Merkezlenmiş toplamlar
Sxy = 10238 − 110·457/5 = 184
Sxx = 2460 − 110²/5 = 40
Syy = 42629 − 457²/5 = 859,2
Korelasyon katsayısı
r = 184/√(40·859,2) = 0,9925
Cevap
r = 0,9925
20.Doğrusal regresyon ve korelasyon
Cevap: e = 4,186
En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.
Ortalamalar
x̄ = 42/6 = 7
ȳ = 171/6 = 28,5
Kareler ve çarpımlar toplamları
Sxx = Σ(x − x̄)² = 70
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = 291
Regresyon doğrusu
b = 291/70 = 4,157
a = 28,5 − 4,157·7 = −0,6
ŷ = −0,6 + 4,157·x
Tahmin edilen değer
ŷ = −0,6 + 4,157·9 = 36,81
Artık
e = 41 − 36,81 = 4,186
Cevap
e = 4,186
Nokta doğrunun üstündedir.
Bu bağımsız bir alıştırma materyalidir. ExamProblems bu sınavı düzenleyen kuruluşla bağlantılı değildir ve onun tarafından onaylanmamıştır; sınav adı yalnızca içeriği tanımlamak için kullanılmaktadır. CFA® and Chartered Financial Analyst®, CFA Institute kuruluşunun ticari markalarıdır; bu kuruluş ExamProblems ile bağlantılı değildir, onu desteklemez ve doğruluğunu garanti etmez.