CFA Level I nicel yöntemler ve sabit getirili menkul kıymetler alıştırmaları: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Paranın zaman değeri

Gelecek değer
FV = PV·(1 + i)n
Bugünkü değer
PV = FV/(1 + i)n
Yılda birden çok dönem
i = r/m, N = m·n
Anüite, bugünkü değer
PV = PMT·[1 − (1 + i)−n]/i
Anüite, gelecek değer
FV = PMT·[(1 + i)n − 1]/i

Yöntem

  1. Her nakit akışını ve zamanlamasını gösteren bir zaman çizelgesi çizin.
  2. Faiz oranını döneme uydurun: aylık ödemeler için aylık oran.
  3. Tek tutarlar için FV = PV·(1 + i)ⁿ, eşit ödemeler için anüite formüllerini kullanın.
  4. Cevabın işaretini ve büyüklük mertebesini kontrol edin.

NBD ve IRR

Net bugünkü değer
NPV = −C0 + Σ CFt/(1 + r)t
Eşit nakit akışları
NPV = −C0 + CF·[1 − (1 + r)−n]/r
İç verim oranı
NPV = 0 yapan r
Karar
NPV > 0 ise (veya IRR > gerekli getiri) kabul et

Yöntem

  1. Tüm nakit akışlarını yıllarıyla listeleyin; 0. yıldaki yatırım negatiftir.
  2. Her nakit akışını iskonto edin: CFt/(1 + r)t.
  3. NBD’yi bulmak için toplayın. Pozitif değer, projenin r’den fazla kazandırdığı anlamına gelir.
  4. İVO için NBD’yi sıfır yapan oranı deneme yoluyla veya enterpolasyonla bulun.

Tahvil fiyatlaması ve getiri

Tahvil fiyatı
P = C·(1 − (1 + y)−n)/y + F/(1 + y)n
Altı aylık
C/2, y/2 ve 2n dönem
Cari getiri
C/P
Fiyat ve getiri
getiri artar → fiyat düşer

Yöntem

  1. Dönem başına kuponu ve dönem başına getiriyi bulun.
  2. Fiyat = kuponların bugünkü değeri (bir anüite) + nominal değerin bugünkü değeri.
  3. Altı aylık kuponlarda kuponun yarısını, getirinin yarısını ve dönem sayısının iki katını kullanın.
  4. Kontrol: getiri kupon oranının üstündeyse fiyat nominal değerin altındadır.

CAPM ve WACC

CAPM
re = rf + β·(rm − rf)
WACC
E/V·re + D/V·rd·(1 − T)
Firma değeri
V = E + D

Betimsel istatistik

Ortalama
x̄ = Σx/n
Örneklem standart sapması
s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1))
Medyan
sıralı verinin ortadaki değeri
z puanı
z = (x − μ)/σ
Normal dağılım
68% ±1σ içinde, 95% ±2σ içinde

Olasılık

Tümleyen
P(not A) = 1 − P(A)
Toplama kuralı
P(A ∪ B) = P(A) + P(B) − P(A ∩ B)
Bağımsız olaylar
P(A ∩ B) = P(A)·P(B)
Koşullu olasılık
P(A|B) = P(A ∩ B)/P(B)
Binom
P(X = k) = C(n,k)·pk(1 − p)n−k

Normal dağılım

z puanı
z = (x − μ)/σ
x’in altında
P(X < x) = Φ(z)
x’in üstünde
P(X > x) = 1 − Φ(z)
Arasında
Φ(z2) − Φ(z1)
Yüzdelik
x = μ + z·σ

Yöntem

  1. Değeri z puanına çevirin: z = (x − μ)/σ.
  2. z’nin solundaki alan olan Φ(z)’yi tablodan bulun.
  3. Sağdaki alan için 1 − Φ(z) kullanın; bir aralık için iki sol alanı birbirinden çıkarın.
  4. Bir yüzdelik için geriye doğru çalışın: alan için z’yi bulun, sonra x = μ + z·σ.

Güven aralıkları

σ biliniyor
x̄ ± z·σ/√n
σ bilinmiyor
x̄ ± t·s/√n, df = n − 1
Kritik z
90%: 1,645, 95%: 1,96, 99%: 2,576
Örneklem büyüklüğü
n = (z·σ/E)², rounded up

Yöntem

  1. z (anakütle σ’sı biliniyor) ile t (yalnızca örneklem s’si, n − 1 serbestlik derecesiyle) arasında karar verin.
  2. Güven düzeyi için kritik değeri bulun.
  3. Hata payı: E = kritik değer × standart sapma/√n.
  4. Aralık: x̄ ± E.

Hipotez testleri ve güven aralıkları

Ortalama için z testi
z = (x̄ − μ0)/(σ/√n)
Ortalama için t testi
t = (x̄ − μ0)/(s/√n), df = n − 1
5% düzeyinde çift yönlü
|z| > 1,96 ise H0’ı reddet
Güven aralığı
x̄ ± z·σ/√n

Yöntem

  1. H₀ ve H₁’i belirtin ve testin tek mi çift yönlü mü olduğuna karar verin.
  2. Test istatistiğini hesaplayın: (x̄ − μ₀)/(σ/√n) ya da s ve t ile.
  3. Kritik değerle karşılaştırın ya da p değerini bulun.
  4. İstatistik kritik değerin ötesindeyse (p, α’dan küçükse) H₀’ı reddedin ve sonucu sözle ifade edin.

Doğrusal regresyon ve korelasyon

Kareler toplamları
Sxx = Σ(x − x̄)² = Σx² − (Σx)²/n, Sxy = Σxy − ΣxΣy/n
Eğim
b = Sxy/Sxx
Kesişim noktası
a = ȳ − b·x̄
Korelasyon
r = Sxy/√(SxxSyy)
Artık
e = y − ŷ

2Alıştırma soruları

1.Paranın zaman değeriOrta
yıl0123…19PV = ?€3 000€3 000€3 000€3 000

Bir anüite 19 yıl boyunca her yılın sonunda €3 000 ödüyor. Faiz oranı yıllık %3. Anüitenin bugünkü değeri PV değerini bulun.

A = €3 000i = 3%n = 19
PV = €
2.Paranın zaman değeriZor
yıl0123…12€2 000€2 000€2 000FV = ?

12 yıl boyunca her yılın başında €2 000 yatırıyorsunuz, ilk yatırım bugün. Hesap yıllık %4 faiz veriyor. 12. yılın sonunda hesapta ne kadar vardır? FV değerini bulun.

A = €2 000i = 4%n = 12
FV = €
3.NBD ve IRROrta
yıl0123456−30 0007 0007 0007 0007 0007 00014 500

Bir makine bugün €30 000 maliyetindedir. 6 yıl boyunca her yılın sonunda €7 000 sağlar ve sonra €7 500 karşılığında satılabilir. Sermaye maliyeti %8. Net bugünkü değer NPV değerini bulun.

C0 = €30 000CF = €7 000S = €7 500n = 6r = 8%
NPV = €
4.NBD ve IRRZor
r (%)NPVABr* = ?0

A projesi €10 000 maliyetindedir ve 1’den 3. yıla kadar her yılın sonunda €5 500, €4 000, €2 000 getirir. B projesi €15 000 maliyetindedir ve €4 000, €5 500, €7 500 getirir. İki projenin aynı NBD’ye sahip olduğu kesişim oranı r* değerini yüzde olarak bulun.

A: −10 000, 5 500, 4 000, 2 000B: −15 000, 4 000, 5 500, 7 500
r* = %
5.Tahvil fiyatlaması ve getiriOrta
yıl01234P€40€40€40 + €1 000

Nominal değeri €1 000 olan bir tahvil yıllık 4% kupon ödüyor ve vadesi 4 yıl sonra doluyor. Vadeye kadar getirisi 7% değerinden 9% değerine değişiyor. Tahvil fiyatı ne kadar ΔP değişir?

F = €1 000kupon = 4%n = 4y1 = 7%y2 = 9%
ΔP = €
6.Tahvil fiyatlaması ve getiriZor
yıl01234€930€50€50 + €1 000

Nominal değeri €1 000 ve yıllık kuponu 5% olan bir tahvilin vadesi 4 yıl sonra doluyor ve €930 fiyatla satılıyor. Vadeye kadar getirisi YTM değerini yüzde olarak bulun.

F = €1 000kupon = 5%n = 4P = €930
YTM = %
7.CAPM ve WACCOrta
βr (%)SMLrf​ = 3%β = 1rm​ = ?β = 1,25re​ = 8,63%

Betası 1,25 olan bir hissenin gerekli getirisi 8,63%. Risksiz oran 3%. CAPM hangi beklenen piyasa getirisini rm öngörür?

β = 1,25re = 8,63%rf = 3%
rm = %
8.CAPM ve WACCZor
WACC = ?özkaynak5 000 000 × €11,00β = 1,2rf​ = 4%, rm​ = 11%borç10 000 × €1 020rd​ = 4,5%T = 25,8%

Bir şirketin her biri €11,00 olan 5 000 000 hissesi ve her biri €1 020 fiyattan işlem gören 10 000 tahvili var. Vergi öncesi borç maliyeti 4,5% ve vergi oranı 25,8%. Hissenin betası 1,2, risksiz faiz oranı 4% ve piyasa getirisi 11%. WACC’yi bulun.

β = 1,2rf = 4%rm = 11%rd = 4,5%T = 25,8%
WACC = %
9.Betimsel istatistikOrta
15202530354045505560

Verinin örneklem standart sapması s'ı bulun: 24, 46, 35, 11, 30, 60.

n = 6
s =
10.Betimsel istatistikZor
z −2−1012

Sınav puanları ortalaması 170 ve standart sapması 15 olan normal dağılımlıdır. 200 puanının z puanı z'yi bulun.

μ = 170σ = 15x = 200
z =
11.OlasılıkOrta
kırmızı: 6mavi: 4

Bir torbada 6 kırmızı ve 4 mavi top var. İlkini geri koymadan iki top çekiyorsunuz. İkisinin de kırmızı olma olasılığı P nedir?

6 / 4
P =
12.OlasılıkZor
€p(x)−100,88100,1900,02

Bir oyunu oynamanın bedeli €10. 0,1 olasılıkla €20, 0,02 olasılıkla €100 kazanırsınız; aksi halde hiçbir şey kazanmazsınız. Bahis geri verilmez. Oyun başına beklenen net kazancı E(G) bulun.

bahis = €10€20: p = 0,1€100: p = 0,02
E(G) = €
13.Normal dağılımOrta
320 g325,1 gT = X₁ + … + X₈?

cıvatalar kütleleri bağımsız ve normaldir; ortalama 40 g, standart sapma 1,2 g. Bunlardan 8 tanesinin toplam kütlesinin 325,1 g değerinin altında kalma olasılığını P bulun. z’yi iki ondalığa yuvarlayın.

μ = 40 gσ = 1,2 gn = 8< 325.1 g
P =
14.Normal dağılımZor
10 cm0X − Y?

Bir gruptaki erkeklerin boyu X ve kadınların boyu Y bağımsız ve normaldir: X’in ortalaması 180 cm, standart sapması 10 cm; Y’nin ortalaması 170 cm, standart sapması 12 cm’dir. X’in Y’den büyük olma olasılığını P bulun. z’yi iki ondalığa yuvarlayın.

μX = 180 cm, σX = 10 cmμY = 170 cm, σY = 12 cm
P =
15.Güven aralıklarıOrta
n = 16, s = 14,5LU = ?x̄ = 21E99%

16 birimlik bir örneklemin ortalaması 21 ve standart sapması s = 14,5. Anakütle yaklaşık olarak normaldir. Ortalama için %99 güven aralığının üst sınırını bulun.

n = 16x̄ = 21s = 14,599%t(15) = 2,947
üst sınır =
16.Güven aralıklarıZor
μ₁ − μ₂, t(12) = 2,1790LUx̄₁ − x̄₂E = ?95%

İki gübre test ediliyor. Parsel grubu 1: 6 parsel, ortalama verim 29,5 kg, standart sapma 9 kg. Parsel grubu 2: 8 parsel, ortalama 31,5 kg, standart sapma 4 kg. Varyansları eşit kabul edin (birleştirilmiş t, df = n₁ + n₂ − 2). μ₁ − μ₂ için %95 güven aralığının hata payı E değerini bulun.

n₁ = 6x̄₁ = 29,5s₁ = 9n₂ = 8x̄₂ = 31,5s₂ = 495%t(12) = 2,179
E = kg
17.Hipotez testleri ve güven aralıklarıOrta
−2,1792,179t = ?df = 12

İki öğretim yöntemi karşılaştırılıyor. Grup 1: 8 öğrenci, ortalama puan 70, standart sapma 8. Grup 2: 6 öğrenci, ortalama puan 74,6, standart sapma 9. Anakütle varyanslarını eşit kabul edin ve birleştirilmiş iki örneklemli t testini kullanın. Farkı x̄₁ − x̄₂ (grup 1 eksi grup 2) alarak H₀: μ₁ = μ₂ için test istatistiği t değerini bulun.

n₁ = 8x̄₁ = 70s₁ = 8n₂ = 6x̄₂ = 74,6s₂ = 9
t =
18.Hipotez testleri ve güven aralıklarıZor
μ₀x̄c

H₀: μ = 50’a karşı H₁: μ > 50 için tek yönlü bir z testi, 64 büyüklüğünde bir örneklemle α = 0,10 düzeyinde yapılıyor; standart sapmanın 12 olduğu biliniyor. Gerçekte ortalama 51,95’tir. Testin gücü 1 − β değerini yüzde olarak bulun.

μ₀ = 50μ = 51,95σ = 12n = 64α = 0,10
1 − β = %
19.Doğrusal regresyon ve korelasyonOrta
xy346449556660763872xy468506070

Tablo, x = k€ cinsinden reklam harcaması ve y = k€ cinsinden satışlar için 6 eşleştirilmiş gözlem veriyor. Pearson korelasyon katsayısı r değerini bulun.

n = 6
r =
20.Doğrusal regresyon ve korelasyonZor
xy124222321418517xy2420x = 3,5

Tablo, x = yıl cinsinden araç yaşı ve y = k€ cinsinden fiyat için 5 eşleştirilmiş gözlem veriyor. En küçük kareler doğrusu ŷ = a + b·x’i kullanın. Yeni bir gözlem (3,5, 22) yapılıyor. Artığı e = y − ŷ değerini bulun.

n = 5(3,5, 22)
e =

3Çözeltiler

1.Paranın zaman değeri

Cevap: PV = 42971 €

Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.

Anüite faktörü

(1 − (1 + i)−n)/i = (1 − 0,5703)/0,03 = 14,32

Bugünkü değer

PV = 3 000·14,32 = €42 971,40

Cevap

PV = €42 971,40
2.Paranın zaman değeri

Cevap: FV = 31254 €

Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.

Normal anüite faktörü

((1 + 0,04)12 − 1)/0,04 = 15,03

Peşin anüite

Her yatırım bir yıl daha uzun süre yatırımda kalır.

FV = 2 000·15,03·1,04 = €31 253,68

Cevap

FV = €31 253,68
3.NBD ve IRR

Cevap: NPV = 7086 €

Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.

Yıllık nakit akışlarının bugünkü değeri

7 000·4,623 = 32 360,16

Hurda değerinin bugünkü değeri

7 500/1,587 = 4 726,27

NPV

NPV = −30 000 + 32 360,16 + 4 726,27 = €7 086,43

Cevap

NPV = €7 086,43
4.NBD ve IRR

Cevap: r* = 2,943 %

Kesişim oranı: iki projenin aynı NBD’ye sahip olduğu iskonto oranı. Nakit akışları farkının (B − A) IRR’sidir. Bunun altında nakit akışları daha geç ve daha büyük olan projenin NBD’si daha yüksektir; üstünde diğeri kazanır.

Nakit akışları farkı

ΔCF0 = −15 000 − (−10 000) = −5 000
ΔCF1 = 4 000 − 5 500 = −1 500
ΔCF2 = 5 500 − 4 000 = 1 500
ΔCF3 = 7 500 − 2 000 = 5 500

Farkın IRR’si

NPVΔ(2%) = 153,94
NPVΔ(3%) = −9,14
r* = 2,943%

Cevap

r* = 2,943%

Kontrol: 2,943% oranında iki NBD de €950,66.

5.Tahvil fiyatlaması ve getiri

Cevap: ΔP = −60,37 €

Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.

Eski getirideki fiyat

C = €40,00, i = 0,07, N = 4
€40,00·(1 − 0,7629)/0,07 + €1 000·0,7629 = €135,49 + €762,90 = €898,38

Yeni getirideki fiyat

C = €40,00, i = 0,09, N = 4
€40,00·(1 − 0,7084)/0,09 + €1 000·0,7084 = €129,59 + €708,43 = €838,01

Değişim

ΔP = 838,01 − 898,38 = −€60,37

Cevap

ΔP = −€60,37
6.Tahvil fiyatlaması ve getiri

Cevap: YTM = 7,07 %

Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.

Getiri denklemi

€930 = €50·(1 − (1 + y)⁻⁴)/y + €1 000/(1 + y)⁴

Sayısal olarak çözün

P(7%) = €932,26, P(8%) = €900,64
YTM = 7,07%

Cevap

YTM = 7,07%
7.CAPM ve WACC

Cevap: rm = 7,504 %

Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.

Piyasa risk primi

rm − rf = (8,63% − 3%)/1,25 = 4,504%

Piyasa getirisi

rm = 3% + 4,504% = 7,504%

Cevap

rm = 7,504%
8.CAPM ve WACC

Cevap: WACC = 10,98 %

Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.

Piyasa değerleri

E = 5 000 000·€11,00 = €55 000 000
D = 10 000·€1 020 = €10 200 000

Öz sermaye maliyeti (CAPM)

re = 4% + 1,2·7% = 12,4%

Ağırlıklar

V = €65 200 000, E/V = 0,8436, D/V = 0,1564

WACC

WACC = 0,8436·12,4% + 0,1564·4,5%·(1 − 0,258) = 10,98%

Cevap

WACC = 10,98%
9.Betimsel istatistik

Cevap: s = 17,12

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Ortalama

x̄ = 206/6 = 34,33

Sapmaların kareleri

Σ(x − x̄)² = (−10,33)² + 11,67² + 0,6667² + (−23,33)² + (−4,333)² + 25,67² = 1465

Standart sapma

s = √(1465/5) = 17,12

Cevap

s = 17,12
10.Betimsel istatistik

Cevap: z = 2

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Standartlaştırın

z = (200 − 170)/15 = 2

Cevap

z = 2
11.Olasılık

Cevap: P = 0,3333

Olasılık: eşit olasılıklı sonuçlarda P(A) = uygun/toplam. Bağımsız olaylarda çarpılır: P(A ve B) = P(A)·P(B). Tümleyen çoğu zaman işe yarar: P(en az bir) = 1 − P(hiç). Binom: başarı olasılığı p olan n bağımsız denemede P(X = k) = C(n, k)·pᵏ·(1 − p)ⁿ⁻ᵏ.

Birinci ve ikinci çekiş

P = 6/10 · 5/9 = 30/90 = 0,3333

Cevap

P = 0,3333
12.Olasılık

Cevap: E(G) = −6 €

Kesikli rastgele değişkenler: bir olasılık dağılımı, bir değişkenin alabileceği her x değerini p(x) olasılığıyla listeler; olasılıklar 0 ile 1 arasındadır ve toplamları 1’dir. Beklenen değer (ortalama) E(X) = Σx·p(x)’tir, yani uzun vadeli ortalamadır. Varyans Var(X) = Σ(x − μ)²·p(x) = E(X²) − μ²’dir ve standart sapma σ = √Var(X)’tir. Doğrusal bir değişimde Y = aX + b: E(Y) = a·E(X) + b, Var(Y) = a²·Var(X) ve σY = |a|·σX’tir; sabit eklemek yayılımı değiştirmez.

Net sonuçlar

G: 10 (p = 0,1), 90 (p = 0,02), −10 (p = 0,88)

Beklenen değer

E(G) = 10·0,1 + 90·0,02 − 10·0,88 = −6 €

Cevap

E(G) = −6 €

Negatif bir değer, ortalamada para kaybettiğiniz anlamına gelir.

13.Normal dağılım

Cevap: P = 0,9332

Normal değişkenlerin toplamı ve farkı: X ve Y bağımsız ve normal ise X + Y ve X − Y de normaldir. Ortalamalar toplanır ya da çıkarılır: E(X ± Y) = μX ± μY. Varyanslar fark için de her zaman toplanır: Var(X ± Y) = σX² + σY², dolayısıyla σ = √(σX² + σY²). Standart sapmalar asla doğrudan toplanmaz. Aynı dağılıma sahip n bağımsız parçanın toplamının ortalaması n·μ, standart sapması σ·√n’dir. Sonra her zamanki gibi standartlaştırın: z = (x − ortalama)/σ ve Φ(z)’yi okuyun.

Toplamın dağılımı

μT = 320 g, σT = 1,2·√8 = 3,394 g

Standartlaştırın

z = (325,1 − 320)/3,394 = 1,5

Olasılık

P = Φ(1,5) = 0,9332

Cevap

P = 0,9332
14.Normal dağılım

Cevap: P = 0,7389

Normal değişkenlerin toplamı ve farkı: X ve Y bağımsız ve normal ise X + Y ve X − Y de normaldir. Ortalamalar toplanır ya da çıkarılır: E(X ± Y) = μX ± μY. Varyanslar fark için de her zaman toplanır: Var(X ± Y) = σX² + σY², dolayısıyla σ = √(σX² + σY²). Standart sapmalar asla doğrudan toplanmaz. Aynı dağılıma sahip n bağımsız parçanın toplamının ortalaması n·μ, standart sapması σ·√n’dir. Sonra her zamanki gibi standartlaştırın: z = (x − ortalama)/σ ve Φ(z)’yi okuyun.

Farkın dağılımı

μ = 180 − 170 = 10 cm, σ = 15,62 cm

Standartlaştırın

z = (0 − 10)/15,62 = −0,64

Olasılık

P = 1 − Φ(−0,64) = 0,7389

Cevap

P = 0,7389
15.Güven aralıkları

Cevap: üst sınır = 31,68

Ortalama için güven aralığı: x̄ ± hata payı. Anakütle σ’sı biliniyorsa hata payı z·σ/√n’dir; yalnızca örneklem standart sapması s biliniyorsa n − 1 serbestlik dereceli t kullanın: t·s/√n. Kritik değerler: z = 1,645 (%90), 1,96 (%95), 2,576 (%99). E veya daha küçük bir hata payı için n ≥ (z·σ/E)² gerekir, yukarı yuvarlanır.

Kritik değer

df = n − 1 = 15, t = 2,947

Hata payı

E = 2,947·14,5/√16 = 10,68

Aralık

21 ± 10,68 → [10,32, 31,68]

Cevap

üst sınır = 31,68
16.Güven aralıkları

Cevap: E = 7,724 kg

Interval for a difference: estimate ± critical value × standard error. For two independent means with known σ: SE = √(σ₁²/n₁ + σ₂²/n₂) and z. With equal unknown variances: pooled s_p and t with n₁ + n₂ − 2 degrees of freedom. For paired data, work with the differences: d̄ ± t·s_d/√n.

Birleştirilmiş standart sapma

sp² = (5·9² + 7·4²)/12 = 43,08
sp = 6,564

Hata payı

E = 2,179·6,564·√(1/6 + 1/8) = 7,724

Cevap

E = 7,724 kg
17.Hipotez testleri ve güven aralıkları

Cevap: t = −1,01

Hypothesis test: the test statistic = (estimate − value under H₀)/(standard error under H₀). The p-value is the probability, assuming H₀ is true, of a statistic at least as extreme as the one observed: the area in one tail for a one-sided H₁, twice the tail area for a two-sided H₁. Reject H₀ when p ≤ α.

Birleştirilmiş varyans

sp² = (7·8² + 5·9²)/12 = 71,08
sp = 8,431

Standart hata

SE = 8,431·√(1/8 + 1/6) = 4,553

Test istatistiği

t = (70 − 74,6)/4,553 = −1,01

Cevap

t = −1,01

df = 12 ile iki yönlü %5 kritik değeri 2,179; |t| daha küçük, yani H₀ reddedilmez.

18.Hipotez testleri ve güven aralıkları

Cevap: 1 − β = 50,72 %

Testin gücü: güç = 1 − β, H₀ yanlışken onu reddetme olasılığıdır. μ₀ ve z_α’dan x̄c kesim noktasını bulun, sonra gerçek ortalamayı kullanarak x̄c’nin ötesine düşme olasılığını hesaplayın: z = (x̄c − μ)/(σ/√n).

Kritik örneklem ortalaması

SE = 12/√64 = 1,5
x̄c = 50 + 1,282·1,5 = 51,92

Gerçek ortalama altında z

z = (51,92 − 51,95)/1,5 = −0,018

Güç

güç = P(Z > −0,018) = 50,72%
1 − β = 50,72%

Cevap

1 − β = 50,72%
19.Doğrusal regresyon ve korelasyon

Cevap: r = 0,988

En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.

Ortalamalar

x̄ = 33/6 = 5,5
ȳ = 346/6 = 57,67

Kareler ve çarpımlar toplamları

Sxx = Σ(x − x̄)² = 17,5
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = 88
Syy = Σ(y − ȳ)² = 453,3

Korelasyon katsayısı

r = 88/√(17,5·453,3) = 0,988

Cevap

r = 0,988
20.Doğrusal regresyon ve korelasyon

Cevap: e = 2,5

En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.

Ortalamalar

x̄ = 15/5 = 3
ȳ = 102/5 = 20,4

Kareler ve çarpımlar toplamları

Sxx = Σ(x − x̄)² = 10
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = −18

Regresyon doğrusu

b = −18/10 = −1,8
a = 20,4 − (−1,8)·3 = 25,8
ŷ = 25,8 − 1,8·x

Tahmin edilen değer

ŷ = 25,8 + (−1,8)·3,5 = 19,5

Artık

e = 22 − 19,5 = 2,5

Cevap

e = 2,5

Nokta doğrunun üstündedir.

Bu bağımsız bir alıştırma materyalidir. ExamProblems bu sınavı düzenleyen kuruluşla bağlantılı değildir ve onun tarafından onaylanmamıştır; sınav adı yalnızca içeriği tanımlamak için kullanılmaktadır. CFA® and Chartered Financial Analyst®, CFA Institute kuruluşunun ticari markalarıdır; bu kuruluş ExamProblems ile bağlantılı değildir, onu desteklemez ve doğruluğunu garanti etmez.

ExamProblems · examproblems.com/courses/cfa-level-1-quant-and-fixed-income