CFA Level I nicel yöntemler ve sabit getirili menkul kıymetler alıştırmaları: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Paranın zaman değeri

Gelecek değer
FV = PV·(1 + i)n
Bugünkü değer
PV = FV/(1 + i)n
Yılda birden çok dönem
i = r/m, N = m·n
Anüite, bugünkü değer
PV = PMT·[1 − (1 + i)−n]/i
Anüite, gelecek değer
FV = PMT·[(1 + i)n − 1]/i

Yöntem

  1. Her nakit akışını ve zamanlamasını gösteren bir zaman çizelgesi çizin.
  2. Faiz oranını döneme uydurun: aylık ödemeler için aylık oran.
  3. Tek tutarlar için FV = PV·(1 + i)ⁿ, eşit ödemeler için anüite formüllerini kullanın.
  4. Cevabın işaretini ve büyüklük mertebesini kontrol edin.

NBD ve IRR

Net bugünkü değer
NPV = −C0 + Σ CFt/(1 + r)t
Eşit nakit akışları
NPV = −C0 + CF·[1 − (1 + r)−n]/r
İç verim oranı
NPV = 0 yapan r
Karar
NPV > 0 ise (veya IRR > gerekli getiri) kabul et

Yöntem

  1. Tüm nakit akışlarını yıllarıyla listeleyin; 0. yıldaki yatırım negatiftir.
  2. Her nakit akışını iskonto edin: CFt/(1 + r)t.
  3. NBD’yi bulmak için toplayın. Pozitif değer, projenin r’den fazla kazandırdığı anlamına gelir.
  4. İVO için NBD’yi sıfır yapan oranı deneme yoluyla veya enterpolasyonla bulun.

Tahvil fiyatlaması ve getiri

Tahvil fiyatı
P = C·(1 − (1 + y)−n)/y + F/(1 + y)n
Altı aylık
C/2, y/2 ve 2n dönem
Cari getiri
C/P
Fiyat ve getiri
getiri artar → fiyat düşer

Yöntem

  1. Dönem başına kuponu ve dönem başına getiriyi bulun.
  2. Fiyat = kuponların bugünkü değeri (bir anüite) + nominal değerin bugünkü değeri.
  3. Altı aylık kuponlarda kuponun yarısını, getirinin yarısını ve dönem sayısının iki katını kullanın.
  4. Kontrol: getiri kupon oranının üstündeyse fiyat nominal değerin altındadır.

CAPM ve WACC

CAPM
re = rf + β·(rm − rf)
WACC
E/V·re + D/V·rd·(1 − T)
Firma değeri
V = E + D

Betimsel istatistik

Ortalama
x̄ = Σx/n
Örneklem standart sapması
s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1))
Medyan
sıralı verinin ortadaki değeri
z puanı
z = (x − μ)/σ
Normal dağılım
68% ±1σ içinde, 95% ±2σ içinde

Olasılık

Tümleyen
P(not A) = 1 − P(A)
Toplama kuralı
P(A ∪ B) = P(A) + P(B) − P(A ∩ B)
Bağımsız olaylar
P(A ∩ B) = P(A)·P(B)
Koşullu olasılık
P(A|B) = P(A ∩ B)/P(B)
Binom
P(X = k) = C(n,k)·pk(1 − p)n−k

Normal dağılım

z puanı
z = (x − μ)/σ
x’in altında
P(X < x) = Φ(z)
x’in üstünde
P(X > x) = 1 − Φ(z)
Arasında
Φ(z2) − Φ(z1)
Yüzdelik
x = μ + z·σ

Yöntem

  1. Değeri z puanına çevirin: z = (x − μ)/σ.
  2. z’nin solundaki alan olan Φ(z)’yi tablodan bulun.
  3. Sağdaki alan için 1 − Φ(z) kullanın; bir aralık için iki sol alanı birbirinden çıkarın.
  4. Bir yüzdelik için geriye doğru çalışın: alan için z’yi bulun, sonra x = μ + z·σ.

Güven aralıkları

σ biliniyor
x̄ ± z·σ/√n
σ bilinmiyor
x̄ ± t·s/√n, df = n − 1
Kritik z
90%: 1,645, 95%: 1,96, 99%: 2,576
Örneklem büyüklüğü
n = (z·σ/E)², rounded up

Yöntem

  1. z (anakütle σ’sı biliniyor) ile t (yalnızca örneklem s’si, n − 1 serbestlik derecesiyle) arasında karar verin.
  2. Güven düzeyi için kritik değeri bulun.
  3. Hata payı: E = kritik değer × standart sapma/√n.
  4. Aralık: x̄ ± E.

Hipotez testleri ve güven aralıkları

Ortalama için z testi
z = (x̄ − μ0)/(σ/√n)
Ortalama için t testi
t = (x̄ − μ0)/(s/√n), df = n − 1
5% düzeyinde çift yönlü
|z| > 1,96 ise H0’ı reddet
Güven aralığı
x̄ ± z·σ/√n

Yöntem

  1. H₀ ve H₁’i belirtin ve testin tek mi çift yönlü mü olduğuna karar verin.
  2. Test istatistiğini hesaplayın: (x̄ − μ₀)/(σ/√n) ya da s ve t ile.
  3. Kritik değerle karşılaştırın ya da p değerini bulun.
  4. İstatistik kritik değerin ötesindeyse (p, α’dan küçükse) H₀’ı reddedin ve sonucu sözle ifade edin.

Doğrusal regresyon ve korelasyon

Kareler toplamları
Sxx = Σ(x − x̄)² = Σx² − (Σx)²/n, Sxy = Σxy − ΣxΣy/n
Eğim
b = Sxy/Sxx
Kesişim noktası
a = ȳ − b·x̄
Korelasyon
r = Sxy/√(SxxSyy)
Artık
e = y − ŷ

2Alıştırma soruları

1.Paranın zaman değeriOrta
yıl0123…17PV = ?€8 000€8 000€8 000€8 000

Bir anüite 17 yıl boyunca her yılın sonunda €8 000 ödüyor. Faiz oranı yıllık %4. Anüitenin bugünkü değeri PV değerini bulun.

A = €8 000i = 4%n = 17
PV = €
2.Paranın zaman değeriZor
yıl0123…22€5 000€5 000€5 000FV = ?

22 yıl boyunca her yılın başında €5 000 yatırıyorsunuz, ilk yatırım bugün. Hesap yıllık %8 faiz veriyor. 22. yılın sonunda hesapta ne kadar vardır? FV değerini bulun.

A = €5 000i = 8%n = 22
FV = €
3.NBD ve IRROrta
yıl0123−30 00015 00015 00013 000

€30 000 tutarındaki bir yatırım 1'den 3'e kadar yılların sonunda şu nakit akışlarını sağlar: €15 000, €15 000, €13 000. Sermaye maliyeti %12'tür. Net bugünkü değer NPV'ü bulun.

r = 12%CF0 = −30 000CF1 = 15 000CF2 = 15 000CF3 = 13 000
NPV = €
4.NBD ve IRRZor
yıl0123…10−50 0005 500+3%+3%+3%r = 10%, NPV = ?

Bir proje bugün €50 000 maliyetindedir. Nakit akışı 1. yılın sonunda €5 500 olur ve 10. yılın sonundaki son nakit akışına kadar yıllık %3 büyür. Sermaye maliyeti %10. Net bugünkü değer NPV değerini bulun.

C0 = €50 000CF1 = €5 500g = 3%n = 10r = 10%
NPV = €
5.Tahvil fiyatlaması ve getiriOrta
yıl01234P€45€45€45 + €1 000

Nominal değeri €1 000 olan bir tahvil yıllık 4,5% kupon ödüyor ve vadesi 4 yıl sonra doluyor. Vadeye kadar getirisi 6% değerinden 5% değerine değişiyor. Tahvil fiyatı ne kadar ΔP değişir?

F = €1 000kupon = 4,5%n = 4y1 = 6%y2 = 5%
ΔP = €
6.Tahvil fiyatlaması ve getiriZor
yıl0123€1 030€40€40 + €1 000

Nominal değeri €1 000 ve yıllık kuponu 4% olan bir tahvilin vadesi 3 yıl sonra doluyor ve €1 030 fiyatla satılıyor. Vadeye kadar getirisi YTM değerini yüzde olarak bulun.

F = €1 000kupon = 4%n = 3P = €1 030
YTM = %
7.CAPM ve WACCOrta
WACC = ?adi hisse senetleri€12 000 000re​ = 12%imtiyazlı hisse senetleri€500 000rp​ = 7%borç€4 000 000rd​ = 5%T = 20%

Bir şirket €12 000 000 değerinde adi hisse, €500 000 değerinde imtiyazlı hisse ve €4 000 000 değerinde borçla finanse ediliyor. Özsermaye maliyeti 12%, imtiyazlı hisse maliyeti 7% ve vergi öncesi borç maliyeti 5%. Vergi oranı 20%. WACC değerini bulun.

E = €12 000 000Ps = €500 000D = €4 000 000re = 12%rp = 7%rd = 5%T = 20%
WACC = %
8.CAPM ve WACCZor
rf​ = 2%, rm​ − rf​ = 6,5%borç yoközkaynakβU​ = 1,2D/E = 1özkaynakre​ = ?borçT = 21%

Bir şirketin işinin kaldıraçsız (varlık) betası 1,2. 1 borç/özsermaye oranı planlıyor. Vergi oranı 21%, risksiz oran 2% ve piyasa risk primi 6,5%. Yeni sermaye yapısında özsermaye maliyeti re değerini bulun.

βU = 1,2D/E = 1T = 21%rf = 2%rm − rf = 6,5%
re = %
9.Betimsel istatistikOrta
10152025303540455055

Verinin örneklem standart sapması s'ı bulun: 31, 58, 37, 59, 28, 40, 10.

n = 7
s =
10.Betimsel istatistikZor
z −2−1012

Sınav puanları ortalaması 100 ve standart sapması 15 olan normal dağılımlıdır. 82 puanının z puanı z'yi bulun.

μ = 100σ = 15x = 82
z =
11.OlasılıkOrta
P(en az bir altı) = ??1?2?3Her atışta P(altı) = 1/6

Hilesiz bir zar 3 kez atılıyor. En az bir altı gelme olasılığı P nedir?

n = 3
P =
12.OlasılıkZor
€p(x)−10,740,25190,05

Bir oyunu oynamanın bedeli €1. 0,25 olasılıkla €5, 0,05 olasılıkla €20 kazanırsınız; aksi halde hiçbir şey kazanmazsınız. Bahis geri verilmez. Oyun başına beklenen net kazancı E(G) bulun.

bahis = €1€5: p = 0,25€20: p = 0,05
E(G) = €
13.Normal dağılımOrta
120 kg125,1 kgT = X₁ + … + X₁₀?

kutular kütleleri bağımsız ve normaldir; ortalama 12 kg, standart sapma 0,8 kg. Bunlardan 10 tanesinin toplam kütlesinin 125,1 kg değerini aşma olasılığını P bulun. z’yi iki ondalığa yuvarlayın.

μ = 12 kgσ = 0,8 kgn = 10> 125,1 kg
P =
14.Normal dağılımZor
μ = 178x = ?90%

yetişkin erkeklerin boyları, ortalaması 178 cm ve standart sapması 7 cm olan normal dağılıma uyar. Altında kalan değerlerin oranı %90 olan x değerini bulun (90. yüzdelik).

μ = 178σ = 7P = 90%
x = cm
15.Güven aralıklarıOrta
μ₁ − μ₂0LUx̄₁ − x̄₂E = ?90%

İki telefon modelinin pil ömrü karşılaştırılıyor. Model 1: 50 telefon, ortalama 96,5 h, bilinen standart sapma 18 h. Model 2: 60 telefon, ortalama 110 h, bilinen standart sapma 14 h. μ₁ − μ₂ için %90 güven aralığının hata payı E değerini bulun.

n₁ = 50x̄₁ = 96,5 hσ₁ = 18 hn₂ = 60x̄₂ = 110 hσ₂ = 14 h90%
E = h
16.Güven aralıklarıZor
σ = 24, n = ?x̄ − Ex̄ + Ex̄E = 1,599%

Anakütle standart sapması 24. Ortalama için %99 güven aralığının hata payının en fazla 1,5 olması için ne büyüklükte bir örneklem n gerekir?

σ = 24E = 1,599%
n =
17.Hipotez testleri ve güven aralıklarıOrta
−2,1452,145t = ?df = 14

İki öğretim yöntemi karşılaştırılıyor. Grup 1: 6 öğrenci, ortalama puan 22, standart sapma 8,5. Grup 2: 10 öğrenci, ortalama puan 8,2, standart sapma 7,5. Anakütle varyanslarını eşit kabul edin ve birleştirilmiş iki örneklemli t testini kullanın. Farkı x̄₁ − x̄₂ (grup 1 eksi grup 2) alarak H₀: μ₁ = μ₂ için test istatistiği t değerini bulun.

n₁ = 6x̄₁ = 22s₁ = 8,5n₂ = 10x̄₂ = 8,2s₂ = 7,5
t =
18.Hipotez testleri ve güven aralıklarıZor
μ₀x̄c

H₀: μ = 100’a karşı H₁: μ > 100 için tek yönlü bir z testi, 36 büyüklüğünde bir örneklemle α = 0,01 düzeyinde yapılıyor; standart sapmanın 12 olduğu biliniyor. Gerçekte ortalama 105,8’tir. Testin gücü 1 − β değerini yüzde olarak bulun.

μ₀ = 100μ = 105,8σ = 12n = 36α = 0,01
1 − β = %
19.Doğrusal regresyon ve korelasyonOrta
xy12121931541451165xy2465101520

Tablo, x = yıl cinsinden araç yaşı ve y = k€ cinsinden fiyat için 6 eşleştirilmiş gözlem veriyor. Pearson korelasyon katsayısı r değerini bulun.

n = 6
r =
20.Doğrusal regresyon ve korelasyonZor
xy1593179119105211162313625148xy152025100120140x = 16

Tablo, x = °C cinsinden sıcaklık ve y = satılan dondurma için 6 eşleştirilmiş gözlem veriyor. En küçük kareler doğrusu ŷ = a + b·x’i kullanın. Yeni bir gözlem (16, 86) yapılıyor. Artığı e = y − ŷ değerini bulun.

n = 6(16, 86)
e =

3Çözeltiler

1.Paranın zaman değeri

Cevap: PV = 97325 €

Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.

Anüite faktörü

(1 − (1 + i)−n)/i = (1 − 0,5134)/0,04 = 12,17

Bugünkü değer

PV = 8 000·12,17 = €97 325,35

Cevap

PV = €97 325,35
2.Paranın zaman değeri

Cevap: FV = 299466 €

Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.

Normal anüite faktörü

((1 + 0,08)22 − 1)/0,08 = 55,46

Peşin anüite

Her yatırım bir yıl daha uzun süre yatırımda kalır.

FV = 5 000·55,46·1,08 = €299 466,48

Cevap

FV = €299 466,48
3.NBD ve IRR

Cevap: NPV = 4604 €

Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.

Her nakit akışının bugünkü değeri

CF0 = −30 000
CF1/(1 + 0,12)1 = 15 000/1,12 = 13 392,86
CF2/(1 + 0,12)2 = 15 000/1,254 = 11 957,91
CF3/(1 + 0,12)3 = 13 000/1,405 = 9 253,14

Toplayın

NPV = €4 603,91

Cevap

NPV = €4 603,91

NBD pozitif, yani proje gerekli getiriden fazlasını kazandırır.

4.NBD ve IRR

Cevap: NPV = −12139 €

Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.

Büyüyen anüitenin bugünkü değeri

((1,03)/(1,1))10 = 0,5181
PV = 5 500/(0,1 − 0,03)·(1 − 0,5181) = 37 860,59

NPV

NPV = 37 860,59 − 50 000 = −€12 139,41

Cevap

NPV = −€12 139,41

NBD negatif, yani proje gerekli getiriden azını kazandırır.

5.Tahvil fiyatlaması ve getiri

Cevap: ΔP = 34,25 €

Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.

Eski getirideki fiyat

C = €45,00, i = 0,06, N = 4
€45,00·(1 − 0,7921)/0,06 + €1 000·0,7921 = €155,93 + €792,09 = €948,02

Yeni getirideki fiyat

C = €45,00, i = 0,05, N = 4
€45,00·(1 − 0,8227)/0,05 + €1 000·0,8227 = €159,57 + €822,70 = €982,27

Değişim

ΔP = 982,27 − 948,02 = €34,25

Cevap

ΔP = €34,25
6.Tahvil fiyatlaması ve getiri

Cevap: YTM = 2,941 %

Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.

Getiri denklemi

€1 030 = €40·(1 − (1 + y)⁻³)/y + €1 000/(1 + y)³

Sayısal olarak çözün

P(2%) = €1 057,68, P(3%) = €1 028,29
YTM = 2,941%

Cevap

YTM = 2,941%
7.CAPM ve WACC

Cevap: WACC = 9,909 %

Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.

Ağırlıklar

V = 12 000 000 + 500 000 + 4 000 000 = €16 500 000
E/V = 0,7273, Ps/V = 0,0303, D/V = 0,2424

WACC

WACC = 0,7273·12% + 0,0303·7% + 0,2424·5%·(1 − 0,2) = 9,909%

Cevap

WACC = 9,909%
8.CAPM ve WACC

Cevap: re = 15,96 %

Kaldıraçlı beta (Hamada): borç özsermayeyi daha riskli yapar. βL = βU·(1 + (1 − T)·D/E); burada βU işletmenin borçsuz betasıdır. Bir betayı başka bir sermaye yapısına taşımak için önce kaldıraçtan arındırın, sonra yeni D/E ile yeniden kaldıraçlandırın.

Kaldıraçlı beta

βL = 1,2·(1 + 0,79·1) = 2,148

Öz sermaye maliyeti (CAPM)

re = 2% + 2,148·6,5% = 15,96%

Cevap

re = 15,96%
9.Betimsel istatistik

Cevap: s = 17,21

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Ortalama

x̄ = 263/7 = 37,57

Sapmaların kareleri

Σ(x − x̄)² = (−6,571)² + 20,43² + (−0,5714)² + 21,43² + (−9,571)² + 2,429² + (−27,57)² = 1778

Standart sapma

s = √(1778/6) = 17,21

Cevap

s = 17,21
10.Betimsel istatistik

Cevap: z = −1,2

Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.

Standartlaştırın

z = (82 − 100)/15 = −1,2

Cevap

z = −1,2
11.Olasılık

Cevap: P = 0,4213

Olasılık: eşit olasılıklı sonuçlarda P(A) = uygun/toplam. Bağımsız olaylarda çarpılır: P(A ve B) = P(A)·P(B). Tümleyen çoğu zaman işe yarar: P(en az bir) = 1 − P(hiç). Binom: başarı olasılığı p olan n bağımsız denemede P(X = k) = C(n, k)·pᵏ·(1 − p)ⁿ⁻ᵏ.

Tümleyen

P(altı yok) = (5/6)3 = 0,5787
P = 1 − 0,5787 = 0,4213

Cevap

P = 0,4213
12.Olasılık

Cevap: E(G) = 1,25 €

Kesikli rastgele değişkenler: bir olasılık dağılımı, bir değişkenin alabileceği her x değerini p(x) olasılığıyla listeler; olasılıklar 0 ile 1 arasındadır ve toplamları 1’dir. Beklenen değer (ortalama) E(X) = Σx·p(x)’tir, yani uzun vadeli ortalamadır. Varyans Var(X) = Σ(x − μ)²·p(x) = E(X²) − μ²’dir ve standart sapma σ = √Var(X)’tir. Doğrusal bir değişimde Y = aX + b: E(Y) = a·E(X) + b, Var(Y) = a²·Var(X) ve σY = |a|·σX’tir; sabit eklemek yayılımı değiştirmez.

Net sonuçlar

G: 4 (p = 0,25), 19 (p = 0,05), −1 (p = 0,7)

Beklenen değer

E(G) = 4·0,25 + 19·0,05 − 1·0,7 = 1,25 €

Cevap

E(G) = 1,25 €

Pozitif bir değer, ortalamada para kazandığınız anlamına gelir.

13.Normal dağılım

Cevap: P = 0,02169

Normal değişkenlerin toplamı ve farkı: X ve Y bağımsız ve normal ise X + Y ve X − Y de normaldir. Ortalamalar toplanır ya da çıkarılır: E(X ± Y) = μX ± μY. Varyanslar fark için de her zaman toplanır: Var(X ± Y) = σX² + σY², dolayısıyla σ = √(σX² + σY²). Standart sapmalar asla doğrudan toplanmaz. Aynı dağılıma sahip n bağımsız parçanın toplamının ortalaması n·μ, standart sapması σ·√n’dir. Sonra her zamanki gibi standartlaştırın: z = (x − ortalama)/σ ve Φ(z)’yi okuyun.

Toplamın dağılımı

μT = 120 kg, σT = 0,8·√10 = 2,53 kg

Standartlaştırın

z = (125,1 − 120)/2,53 = 2,02

Olasılık

P = 1 − Φ(2,02) = 0,02169

Cevap

P = 0,02169
14.Normal dağılım

Cevap: x = 187 cm

Normal dağılım: bir x değerini z = (x − μ)/σ ile z puanına çevirin; z, ortalamadan kaç standart sapma uzakta olunduğunu sayar. z tablosu (ya da Φ(z)) z’nin solundaki alanı, yani P(X < x) değerini verir. Sağdaki alan 1 − Φ(z), iki değer arasındaki alan ise bu iki alanın farkıdır.

Yüzdelik için z

Φ(z) = 0,9 → z = 1,282

x’e geri dönüş

x = 178 + 1,282·7 = 186,97 cm

Cevap

x = 186,97 cm
15.Güven aralıkları

Cevap: E = 5,136 h

Interval for a difference: estimate ± critical value × standard error. For two independent means with known σ: SE = √(σ₁²/n₁ + σ₂²/n₂) and z. With equal unknown variances: pooled s_p and t with n₁ + n₂ − 2 degrees of freedom. For paired data, work with the differences: d̄ ± t·s_d/√n.

Nokta tahmini

x̄₁ − x̄₂ = 96,5 − 110 = −13,5

Standart hata

SE = √(18²/50 + 14²/60) = 3,122

Hata payı

E = 1,645·3,122 = 5,136

Cevap

E = 5,136 h

Aralık 0’ı içermiyor, yani ortalamalar anlamlı biçimde farklıdır.

16.Güven aralıkları

Cevap: n = 1699

Ortalama için güven aralığı: x̄ ± hata payı. Anakütle σ’sı biliniyorsa hata payı z·σ/√n’dir; yalnızca örneklem standart sapması s biliniyorsa n − 1 serbestlik dereceli t kullanın: t·s/√n. Kritik değerler: z = 1,645 (%90), 1,96 (%95), 2,576 (%99). E veya daha küçük bir hata payı için n ≥ (z·σ/E)² gerekir, yukarı yuvarlanır.

n'yi çözün

n = (2,576·24/1,5)² = 1699

Yukarı yuvarlayın

Örneklem büyüklüğü bir tam sayıdır ve aşağı yuvarlamak hata payını fazla büyük yapar.

n = 1699

Cevap

n = 1699
17.Hipotez testleri ve güven aralıkları

Cevap: t = 3,395

Hypothesis test: the test statistic = (estimate − value under H₀)/(standard error under H₀). The p-value is the probability, assuming H₀ is true, of a statistic at least as extreme as the one observed: the area in one tail for a one-sided H₁, twice the tail area for a two-sided H₁. Reject H₀ when p ≤ α.

Birleştirilmiş varyans

sp² = (5·8,5² + 9·7,5²)/14 = 61,96
sp = 7,872

Standart hata

SE = 7,872·√(1/6 + 1/10) = 4,065

Test istatistiği

t = (22 − 8,2)/4,065 = 3,395

Cevap

t = 3,395

df = 14 ile iki yönlü %5 kritik değeri 2,145; |t| daha büyük, yani H₀ reddedilir.

18.Hipotez testleri ve güven aralıkları

Cevap: 1 − β = 71,7 %

Testin gücü: güç = 1 − β, H₀ yanlışken onu reddetme olasılığıdır. μ₀ ve z_α’dan x̄c kesim noktasını bulun, sonra gerçek ortalamayı kullanarak x̄c’nin ötesine düşme olasılığını hesaplayın: z = (x̄c − μ)/(σ/√n).

Kritik örneklem ortalaması

SE = 12/√36 = 2
x̄c = 100 + 2,326·2 = 104,7

Gerçek ortalama altında z

z = (104,7 − 105,8)/2 = −0,574

Güç

güç = P(Z > −0,574) = 71,7%
1 − β = 71,7%

Cevap

1 − β = 71,7%
19.Doğrusal regresyon ve korelasyon

Cevap: r = −0,9775

En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.

Ortalamalar

x̄ = 21/6 = 3,5
ȳ = 85/6 = 14,17

Kareler ve çarpımlar toplamları

Sxx = Σ(x − x̄)² = 17,5
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = −52,5
Syy = Σ(y − ȳ)² = 164,8

Korelasyon katsayısı

r = −52,5/√(17,5·164,8) = −0,9775

Cevap

r = −0,9775
20.Doğrusal regresyon ve korelasyon

Cevap: e = −4,776

En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.

Ortalamalar

x̄ = 120/6 = 20
ȳ = 689/6 = 114,8

Kareler ve çarpımlar toplamları

Sxx = Σ(x − x̄)² = 70
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = 421

Regresyon doğrusu

b = 421/70 = 6,014
a = 114,8 − 6,014·20 = −5,452
ŷ = −5,452 + 6,014·x

Tahmin edilen değer

ŷ = −5,452 + 6,014·16 = 90,78

Artık

e = 86 − 90,78 = −4,776

Cevap

e = −4,776

Nokta doğrunun altındadır.

Bu bağımsız bir alıştırma materyalidir. ExamProblems bu sınavı düzenleyen kuruluşla bağlantılı değildir ve onun tarafından onaylanmamıştır; sınav adı yalnızca içeriği tanımlamak için kullanılmaktadır. CFA® and Chartered Financial Analyst®, CFA Institute kuruluşunun ticari markalarıdır; bu kuruluş ExamProblems ile bağlantılı değildir, onu desteklemez ve doğruluğunu garanti etmez.

ExamProblems · examproblems.com/courses/cfa-level-1-quant-and-fixed-income