Bir anüite 17 yıl boyunca her yılın sonunda €8 000 ödüyor. Faiz oranı yıllık %4. Anüitenin bugünkü değeri PV değerini bulun.
A = €8 000i = 4%n = 17
PV = €
2.Paranın zaman değeriZor
22 yıl boyunca her yılın başında €5 000 yatırıyorsunuz, ilk yatırım bugün. Hesap yıllık %8 faiz veriyor. 22. yılın sonunda hesapta ne kadar vardır? FV değerini bulun.
A = €5 000i = 8%n = 22
FV = €
3.NBD ve IRROrta
€30 000 tutarındaki bir yatırım 1'den 3'e kadar yılların sonunda şu nakit akışlarını sağlar: €15 000, €15 000, €13 000. Sermaye maliyeti %12'tür. Net bugünkü değer NPV'ü bulun.
Bir proje bugün €50 000 maliyetindedir. Nakit akışı 1. yılın sonunda €5 500 olur ve 10. yılın sonundaki son nakit akışına kadar yıllık %3 büyür. Sermaye maliyeti %10. Net bugünkü değer NPV değerini bulun.
C0 = €50 000CF1 = €5 500g = 3%n = 10r = 10%
NPV = €
5.Tahvil fiyatlaması ve getiriOrta
Nominal değeri €1 000 olan bir tahvil yıllık 4,5% kupon ödüyor ve vadesi 4 yıl sonra doluyor. Vadeye kadar getirisi 6% değerinden 5% değerine değişiyor. Tahvil fiyatı ne kadar ΔP değişir?
F = €1 000kupon = 4,5%n = 4y1 = 6%y2 = 5%
ΔP = €
6.Tahvil fiyatlaması ve getiriZor
Nominal değeri €1 000 ve yıllık kuponu 4% olan bir tahvilin vadesi 3 yıl sonra doluyor ve €1 030 fiyatla satılıyor. Vadeye kadar getirisi YTM değerini yüzde olarak bulun.
F = €1 000kupon = 4%n = 3P = €1 030
YTM = %
7.CAPM ve WACCOrta
Bir şirket €12 000 000 değerinde adi hisse, €500 000 değerinde imtiyazlı hisse ve €4 000 000 değerinde borçla finanse ediliyor. Özsermaye maliyeti 12%, imtiyazlı hisse maliyeti 7% ve vergi öncesi borç maliyeti 5%. Vergi oranı 20%. WACC değerini bulun.
Bir şirketin işinin kaldıraçsız (varlık) betası 1,2. 1 borç/özsermaye oranı planlıyor. Vergi oranı 21%, risksiz oran 2% ve piyasa risk primi 6,5%. Yeni sermaye yapısında özsermaye maliyeti re değerini bulun.
Sınav puanları ortalaması 100 ve standart sapması 15 olan normal dağılımlıdır. 82 puanının z puanı z'yi bulun.
μ = 100σ = 15x = 82
z =
11.OlasılıkOrta
Hilesiz bir zar 3 kez atılıyor. En az bir altı gelme olasılığı P nedir?
n = 3
P =
12.OlasılıkZor
Bir oyunu oynamanın bedeli €1. 0,25 olasılıkla €5, 0,05 olasılıkla €20 kazanırsınız; aksi halde hiçbir şey kazanmazsınız. Bahis geri verilmez. Oyun başına beklenen net kazancı E(G) bulun.
bahis = €1€5: p = 0,25€20: p = 0,05
E(G) = €
13.Normal dağılımOrta
kutular kütleleri bağımsız ve normaldir; ortalama 12 kg, standart sapma 0,8 kg. Bunlardan 10 tanesinin toplam kütlesinin 125,1 kg değerini aşma olasılığını P bulun. z’yi iki ondalığa yuvarlayın.
μ = 12 kgσ = 0,8 kgn = 10> 125,1 kg
P =
14.Normal dağılımZor
yetişkin erkeklerin boyları, ortalaması 178 cm ve standart sapması 7 cm olan normal dağılıma uyar. Altında kalan değerlerin oranı %90 olan x değerini bulun (90. yüzdelik).
μ = 178σ = 7P = 90%
x = cm
15.Güven aralıklarıOrta
İki telefon modelinin pil ömrü karşılaştırılıyor. Model 1: 50 telefon, ortalama 96,5 h, bilinen standart sapma 18 h. Model 2: 60 telefon, ortalama 110 h, bilinen standart sapma 14 h. μ₁ − μ₂ için %90 güven aralığının hata payı E değerini bulun.
Anakütle standart sapması 24. Ortalama için %99 güven aralığının hata payının en fazla 1,5 olması için ne büyüklükte bir örneklem n gerekir?
σ = 24E = 1,599%
n =
17.Hipotez testleri ve güven aralıklarıOrta
İki öğretim yöntemi karşılaştırılıyor. Grup 1: 6 öğrenci, ortalama puan 22, standart sapma 8,5. Grup 2: 10 öğrenci, ortalama puan 8,2, standart sapma 7,5. Anakütle varyanslarını eşit kabul edin ve birleştirilmiş iki örneklemli t testini kullanın. Farkı x̄₁ − x̄₂ (grup 1 eksi grup 2) alarak H₀: μ₁ = μ₂ için test istatistiği t değerini bulun.
n₁ = 6x̄₁ = 22s₁ = 8,5n₂ = 10x̄₂ = 8,2s₂ = 7,5
t =
18.Hipotez testleri ve güven aralıklarıZor
H₀: μ = 100’a karşı H₁: μ > 100 için tek yönlü bir z testi, 36 büyüklüğünde bir örneklemle α = 0,01 düzeyinde yapılıyor; standart sapmanın 12 olduğu biliniyor. Gerçekte ortalama 105,8’tir. Testin gücü 1 − β değerini yüzde olarak bulun.
μ₀ = 100μ = 105,8σ = 12n = 36α = 0,01
1 − β = %
19.Doğrusal regresyon ve korelasyonOrta
Tablo, x = yıl cinsinden araç yaşı ve y = k€ cinsinden fiyat için 6 eşleştirilmiş gözlem veriyor. Pearson korelasyon katsayısı r değerini bulun.
n = 6
r =
20.Doğrusal regresyon ve korelasyonZor
Tablo, x = °C cinsinden sıcaklık ve y = satılan dondurma için 6 eşleştirilmiş gözlem veriyor. En küçük kareler doğrusu ŷ = a + b·x’i kullanın. Yeni bir gözlem (16, 86) yapılıyor. Artığı e = y − ŷ değerini bulun.
n = 6(16, 86)
e =
3Çözeltiler
1.Paranın zaman değeri
Cevap: PV = 97325 €
Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.
Anüite faktörü
(1 − (1 + i)−n)/i = (1 − 0,5134)/0,04 = 12,17
Bugünkü değer
PV = 8 000·12,17 = €97 325,35
Cevap
PV = €97 325,35
2.Paranın zaman değeri
Cevap: FV = 299466 €
Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.
Normal anüite faktörü
((1 + 0,08)22 − 1)/0,08 = 55,46
Peşin anüite
Her yatırım bir yıl daha uzun süre yatırımda kalır.
FV = 5 000·55,46·1,08 = €299 466,48
Cevap
FV = €299 466,48
3.NBD ve IRR
Cevap: NPV = 4604 €
Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.
Her nakit akışının bugünkü değeri
CF0 = −30 000
CF1/(1 + 0,12)1 = 15 000/1,12 = 13 392,86
CF2/(1 + 0,12)2 = 15 000/1,254 = 11 957,91
CF3/(1 + 0,12)3 = 13 000/1,405 = 9 253,14
Toplayın
NPV = €4 603,91
Cevap
NPV = €4 603,91
NBD pozitif, yani proje gerekli getiriden fazlasını kazandırır.
4.NBD ve IRR
Cevap: NPV = −12139 €
Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.
Büyüyen anüitenin bugünkü değeri
((1,03)/(1,1))10 = 0,5181
PV = 5 500/(0,1 − 0,03)·(1 − 0,5181) = 37 860,59
NPV
NPV = 37 860,59 − 50 000 = −€12 139,41
Cevap
NPV = −€12 139,41
NBD negatif, yani proje gerekli getiriden azını kazandırır.
5.Tahvil fiyatlaması ve getiri
Cevap: ΔP = 34,25 €
Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.
Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.
Getiri denklemi
€1 030 = €40·(1 − (1 + y)⁻³)/y + €1 000/(1 + y)³
Sayısal olarak çözün
P(2%) = €1 057,68, P(3%) = €1 028,29
YTM = 2,941%
Cevap
YTM = 2,941%
7.CAPM ve WACC
Cevap: WACC = 9,909 %
Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.
Kaldıraçlı beta (Hamada): borç özsermayeyi daha riskli yapar. βL = βU·(1 + (1 − T)·D/E); burada βU işletmenin borçsuz betasıdır. Bir betayı başka bir sermaye yapısına taşımak için önce kaldıraçtan arındırın, sonra yeni D/E ile yeniden kaldıraçlandırın.
Kaldıraçlı beta
βL = 1,2·(1 + 0,79·1) = 2,148
Öz sermaye maliyeti (CAPM)
re = 2% + 2,148·6,5% = 15,96%
Cevap
re = 15,96%
9.Betimsel istatistik
Cevap: s = 17,21
Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.
Betimsel istatistik: ortalama, toplamın n'ye bölümüdür; medyan, sıralanmış verinin ortadaki değeridir (n çiftse ortadaki iki değerin ortalaması). Örneklem standart sapması s = √(Σ(x − x̄)²/(n − 1)). z puanı z = (x − μ)/σ, bir değerin ortalamadan kaç standart sapma uzakta olduğunu söyler.
Standartlaştırın
z = (82 − 100)/15 = −1,2
Cevap
z = −1,2
11.Olasılık
Cevap: P = 0,4213
Olasılık: eşit olasılıklı sonuçlarda P(A) = uygun/toplam. Bağımsız olaylarda çarpılır: P(A ve B) = P(A)·P(B). Tümleyen çoğu zaman işe yarar: P(en az bir) = 1 − P(hiç). Binom: başarı olasılığı p olan n bağımsız denemede P(X = k) = C(n, k)·pᵏ·(1 − p)ⁿ⁻ᵏ.
Tümleyen
P(altı yok) = (5/6)3 = 0,5787
P = 1 − 0,5787 = 0,4213
Cevap
P = 0,4213
12.Olasılık
Cevap: E(G) = 1,25 €
Kesikli rastgele değişkenler: bir olasılık dağılımı, bir değişkenin alabileceği her x değerini p(x) olasılığıyla listeler; olasılıklar 0 ile 1 arasındadır ve toplamları 1’dir. Beklenen değer (ortalama) E(X) = Σx·p(x)’tir, yani uzun vadeli ortalamadır. Varyans Var(X) = Σ(x − μ)²·p(x) = E(X²) − μ²’dir ve standart sapma σ = √Var(X)’tir. Doğrusal bir değişimde Y = aX + b: E(Y) = a·E(X) + b, Var(Y) = a²·Var(X) ve σY = |a|·σX’tir; sabit eklemek yayılımı değiştirmez.
Net sonuçlar
G: 4 (p = 0,25), 19 (p = 0,05), −1 (p = 0,7)
Beklenen değer
E(G) = 4·0,25 + 19·0,05 − 1·0,7 = 1,25 €
Cevap
E(G) = 1,25 €
Pozitif bir değer, ortalamada para kazandığınız anlamına gelir.
13.Normal dağılım
Cevap: P = 0,02169
Normal değişkenlerin toplamı ve farkı: X ve Y bağımsız ve normal ise X + Y ve X − Y de normaldir. Ortalamalar toplanır ya da çıkarılır: E(X ± Y) = μX ± μY. Varyanslar fark için de her zaman toplanır: Var(X ± Y) = σX² + σY², dolayısıyla σ = √(σX² + σY²). Standart sapmalar asla doğrudan toplanmaz. Aynı dağılıma sahip n bağımsız parçanın toplamının ortalaması n·μ, standart sapması σ·√n’dir. Sonra her zamanki gibi standartlaştırın: z = (x − ortalama)/σ ve Φ(z)’yi okuyun.
Toplamın dağılımı
μT = 120 kg, σT = 0,8·√10 = 2,53 kg
Standartlaştırın
z = (125,1 − 120)/2,53 = 2,02
Olasılık
P = 1 − Φ(2,02) = 0,02169
Cevap
P = 0,02169
14.Normal dağılım
Cevap: x = 187 cm
Normal dağılım: bir x değerini z = (x − μ)/σ ile z puanına çevirin; z, ortalamadan kaç standart sapma uzakta olunduğunu sayar. z tablosu (ya da Φ(z)) z’nin solundaki alanı, yani P(X < x) değerini verir. Sağdaki alan 1 − Φ(z), iki değer arasındaki alan ise bu iki alanın farkıdır.
Yüzdelik için z
Φ(z) = 0,9 → z = 1,282
x’e geri dönüş
x = 178 + 1,282·7 = 186,97 cm
Cevap
x = 186,97 cm
15.Güven aralıkları
Cevap: E = 5,136 h
Interval for a difference: estimate ± critical value × standard error. For two independent means with known σ: SE = √(σ₁²/n₁ + σ₂²/n₂) and z. With equal unknown variances: pooled s_p and t with n₁ + n₂ − 2 degrees of freedom. For paired data, work with the differences: d̄ ± t·s_d/√n.
Nokta tahmini
x̄₁ − x̄₂ = 96,5 − 110 = −13,5
Standart hata
SE = √(18²/50 + 14²/60) = 3,122
Hata payı
E = 1,645·3,122 = 5,136
Cevap
E = 5,136 h
Aralık 0’ı içermiyor, yani ortalamalar anlamlı biçimde farklıdır.
16.Güven aralıkları
Cevap: n = 1699
Ortalama için güven aralığı: x̄ ± hata payı. Anakütle σ’sı biliniyorsa hata payı z·σ/√n’dir; yalnızca örneklem standart sapması s biliniyorsa n − 1 serbestlik dereceli t kullanın: t·s/√n. Kritik değerler: z = 1,645 (%90), 1,96 (%95), 2,576 (%99). E veya daha küçük bir hata payı için n ≥ (z·σ/E)² gerekir, yukarı yuvarlanır.
n'yi çözün
n = (2,576·24/1,5)² = 1699
Yukarı yuvarlayın
Örneklem büyüklüğü bir tam sayıdır ve aşağı yuvarlamak hata payını fazla büyük yapar.
n = 1699
Cevap
n = 1699
17.Hipotez testleri ve güven aralıkları
Cevap: t = 3,395
Hypothesis test: the test statistic = (estimate − value under H₀)/(standard error under H₀). The p-value is the probability, assuming H₀ is true, of a statistic at least as extreme as the one observed: the area in one tail for a one-sided H₁, twice the tail area for a two-sided H₁. Reject H₀ when p ≤ α.
Birleştirilmiş varyans
sp² = (5·8,5² + 9·7,5²)/14 = 61,96
sp = 7,872
Standart hata
SE = 7,872·√(1/6 + 1/10) = 4,065
Test istatistiği
t = (22 − 8,2)/4,065 = 3,395
Cevap
t = 3,395
df = 14 ile iki yönlü %5 kritik değeri 2,145; |t| daha büyük, yani H₀ reddedilir.
18.Hipotez testleri ve güven aralıkları
Cevap: 1 − β = 71,7 %
Testin gücü: güç = 1 − β, H₀ yanlışken onu reddetme olasılığıdır. μ₀ ve z_α’dan x̄c kesim noktasını bulun, sonra gerçek ortalamayı kullanarak x̄c’nin ötesine düşme olasılığını hesaplayın: z = (x̄c − μ)/(σ/√n).
Kritik örneklem ortalaması
SE = 12/√36 = 2
x̄c = 100 + 2,326·2 = 104,7
Gerçek ortalama altında z
z = (104,7 − 105,8)/2 = −0,574
Güç
güç = P(Z > −0,574) = 71,7%
1 − β = 71,7%
Cevap
1 − β = 71,7%
19.Doğrusal regresyon ve korelasyon
Cevap: r = −0,9775
En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.
Ortalamalar
x̄ = 21/6 = 3,5
ȳ = 85/6 = 14,17
Kareler ve çarpımlar toplamları
Sxx = Σ(x − x̄)² = 17,5
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = −52,5
Syy = Σ(y − ȳ)² = 164,8
Korelasyon katsayısı
r = −52,5/√(17,5·164,8) = −0,9775
Cevap
r = −0,9775
20.Doğrusal regresyon ve korelasyon
Cevap: e = −4,776
En küçük kareler regresyonu: x̄ ve ȳ ortalamalar olmak üzere Sxx = Σ(x − x̄)², Syy = Σ(y − ȳ)² ve Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) ise ŷ = a + b·x doğrusunun eğimi b = Sxy/Sxx ve kesişimi a = ȳ − b·x̄’dir; bu yüzden doğru her zaman (x̄, ȳ) noktasından geçer. Pearson korelasyon katsayısı r = Sxy/√(Sxx·Syy) −1 ile 1 arasındadır; r², y’deki değişimin doğru tarafından açıklanan oranıdır.
Ortalamalar
x̄ = 120/6 = 20
ȳ = 689/6 = 114,8
Kareler ve çarpımlar toplamları
Sxx = Σ(x − x̄)² = 70
Sxy = Σ(x − x̄)(y − ȳ) = 421
Regresyon doğrusu
b = 421/70 = 6,014
a = 114,8 − 6,014·20 = −5,452
ŷ = −5,452 + 6,014·x
Tahmin edilen değer
ŷ = −5,452 + 6,014·16 = 90,78
Artık
e = 86 − 90,78 = −4,776
Cevap
e = −4,776
Nokta doğrunun altındadır.
Bu bağımsız bir alıştırma materyalidir. ExamProblems bu sınavı düzenleyen kuruluşla bağlantılı değildir ve onun tarafından onaylanmamıştır; sınav adı yalnızca içeriği tanımlamak için kullanılmaktadır. CFA® and Chartered Financial Analyst®, CFA Institute kuruluşunun ticari markalarıdır; bu kuruluş ExamProblems ile bağlantılı değildir, onu desteklemez ve doğruluğunu garanti etmez.