10 yıl sonra €25 000 gerekiyor. Hesap aylık bileşik, yıllık %4 faiz ödüyor. Bugün ne kadar yatırmalısınız? Bugünkü değer PV'ü bulun.
FV = €25 0004% / 12n = 10
PV = €
2.Paranın zaman değeriZor
21 yıl boyunca her yılın başında €2 500 yatırıyorsunuz, ilk yatırım bugün. Hesap yıllık %4 faiz veriyor. 21. yılın sonunda hesapta ne kadar vardır? FV değerini bulun.
A = €2 500i = 4%n = 21
FV = €
3.NBD ve IRROrta
Bir proje bugün €500 000 maliyetindedir. Birinci yılın sonunda €45 000 sağlar ve nakit akışı sonra sonsuza kadar yıllık %2 büyür. Sermaye maliyeti %12. Net bugünkü değer NPV değerini bulun.
C0 = €500 000CF1 = €45 000g = 2%r = 12%
NPV = €
4.NBD ve IRRZor
Bir proje €50 000 maliyetindedir ve 1’den 3. yıla kadar her yılın sonunda €23 500, €24 500, €28 000 getirir. Nakit akışları %12 sermaye maliyetiyle yeniden yatırılabilir. Düzeltilmiş iç verim oranı MIRR değerini yüzde olarak bulun.
Nominal değeri €1 000 olan bir tahvilin vadesi 10 yıl sonradır ve yıllık kupon öder. Vadeye kadar getiri 8% iken €664 fiyattan satılıyor. Kupon oranı c değerini yüzde olarak bulun.
F = €1 000n = 10P = €664YTM = 8%
c = %
6.Tahvil fiyatlaması ve getiriZor
Nominal değeri €1 000 ve yıllık kuponu 4% olan bir tahvilin vadesi 8 yıl sonra doluyor ve €1 145 fiyatla satılıyor. Vadeye kadar getirisi YTM değerini yüzde olarak bulun.
F = €1 000kupon = 4%n = 8P = €1 145
YTM = %
7.CAPM ve WACCOrta
Bir şirketin €10 000 000 değerinde öz sermayesi ve €1 000 000 değerinde borcu var. Öz sermaye maliyeti 10%, vergi öncesi borç maliyeti 3% ve vergi oranı 25,8%. WACC’yi bulun.
Bir şirketin işinin kaldıraçsız (varlık) betası 0,9. 0,6 borç/özsermaye oranı planlıyor. Vergi oranı 28%, risksiz oran 1,5% ve piyasa risk primi 4,5%. Yeni sermaye yapısında özsermaye maliyeti re değerini bulun.
βU = 0,9D/E = 0,6T = 28%rf = 1,5%rm − rf = 4,5%
re = %
9.Başabaş analiziOrta
Bir ürün birim başına €20'a, birim değişken maliyeti €8 olacak şekilde satılıyor. Sabit maliyetler ayda €60 000'dir. Ayda €12 000 kâr için kaç birim Q satılmalıdır?
F = €60 000p = €20v = €8kâr = €12 000
Q = birim
10.Başabaş analiziZor
Bir şirket 7 500 birimi tanesi €14 fiyatla satıyor; birim değişken maliyet €4, sabit maliyetler €50 000. Satış hacmi %12 artarsa faaliyet kârı yüzde kaç %ΔΠ değişir?
Q = 7 500p = €14v = €4F = €50 000%ΔQ = +12%
%ΔΠ = %
3Çözeltiler
1.Paranın zaman değeri
Cevap: PV = 16769 €
Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.
Oran ve dönem sayısı
i = 0,04/12 = 0,003333
N = 12·10 = 120
Bugünkü değer
PV = FV/(1 + i)N = 25 000/1,491 = €16 769,15
Cevap
PV = €16 769,15
2.Paranın zaman değeri
Cevap: FV = 83120 €
Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.
Normal anüite faktörü
((1 + 0,04)21 − 1)/0,04 = 31,97
Peşin anüite
Her yatırım bir yıl daha uzun süre yatırımda kalır.
FV = 2 500·31,97·1,04 = €83 119,92
Cevap
FV = €83 119,92
3.NBD ve IRR
Cevap: NPV = −50000 €
Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.
Nakit akışlarının değeri
PV = 45 000/(0,12 − 0,02) = 450 000,00
NPV
NPV = 450 000,00 − 500 000 = −€50 000,00
Cevap
NPV = −€50 000,00
NBD negatif, yani proje gerekli getiriden azını kazandırır.
4.NBD ve IRR
Cevap: MIRR = 19,31 %
Düzeltilmiş IRR: uç değer TV’yi bulmak için her girişi yeniden yatırım oranıyla (genellikle sermaye maliyeti) projenin sonuna kadar ileriye bileşik hesaplayın. MIRR, ilk yatırımı TV’ye dönüştüren orandır: MIRR = (TV/C₀)^(1/n) − 1.
Girişlerin uç değeri
23 500·1,122 = 29 478,40
24 500·1,121 = 27 440,00
28 000·1,120 = 28 000,00
TV = 84 918,40
MIRR
MIRR = (84 918,40/50 000)1/3 − 1 = 19,31%
Cevap
MIRR = 19,31%
5.Tahvil fiyatlaması ve getiri
Cevap: c = 2,993 %
Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.
Nominal değerin bugünkü değeri
1000·(1 + 0,08)−10 = €463,19
Kupon
C = (664 − 463,19)/6,71 = €29,93
Kupon oranı
c = 29,93/1000 = 2,993%
Cevap
c = 2,993%
6.Tahvil fiyatlaması ve getiri
Cevap: YTM = 2,019 %
Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.
Getiri denklemi
€1 145 = €40·(1 − (1 + y)⁻⁸)/y + €1 000/(1 + y)⁸
Sayısal olarak çözün
P(2%) = €1 146,51, P(3%) = €1 070,20
YTM = 2,019%
Cevap
YTM = 2,019%
7.CAPM ve WACC
Cevap: WACC = 9,293 %
Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.
Kaldıraçlı beta (Hamada): borç özsermayeyi daha riskli yapar. βL = βU·(1 + (1 − T)·D/E); burada βU işletmenin borçsuz betasıdır. Bir betayı başka bir sermaye yapısına taşımak için önce kaldıraçtan arındırın, sonra yeni D/E ile yeniden kaldıraçlandırın.
Kaldıraçlı beta
βL = 0,9·(1 + 0,72·0,6) = 1,289
Öz sermaye maliyeti (CAPM)
re = 1,5% + 1,289·4,5% = 7,3%
Cevap
re = 7,3%
9.Başabaş analizi
Cevap: Q = 6000 birim
Maliyet–hacim–kâr: satılan her birim bir katkı payı kazandırır: fiyat eksi birim değişken maliyet. Kâr = Q·(p − v) − F, F sabit maliyettir. Başabaş noktasında kâr sıfırdır, dolayısıyla Q = F/(p − v).
Faaliyet kaldıracı: sabit maliyetler kârın satışlardan daha güçlü tepki vermesine yol açar. Faaliyet kaldıracı derecesi DOL = katkı payı/faaliyet kârı, satışlardaki %1’lik değişimin kârı % DOL kadar değiştirdiğini söyler. Başa baş noktasının hemen üstünde çok yüksektir ve satışlar arttıkça azalır.