Tüm nakit akışlarını yıllarıyla listeleyin; 0. yıldaki yatırım negatiftir.
Her nakit akışını iskonto edin: CFt/(1 + r)t.
NBD’yi bulmak için toplayın. Pozitif değer, projenin r’den fazla kazandırdığı anlamına gelir.
İVO için NBD’yi sıfır yapan oranı deneme yoluyla veya enterpolasyonla bulun.
2Alıştırma soruları
1.Paranın zaman değeriOrta
4 yıl sonra €15 000 gerekiyor. Hesap aylık bileşik, yıllık %6 faiz ödüyor. Bugün ne kadar yatırmalısınız? Bugünkü değer PV'ü bulun.
FV = €15 0006% / 12n = 4
PV = €
2.Paranın zaman değeriZor
€20 000 tutarındaki bir kredi 6 yıl boyunca eşit aylık taksitlerle ödenir. Faiz oranı aylık bileşik, yıllık %2,4'dir. Aylık taksit A'ü bulun.
P = €20 0002,4% / 12N = 72
A = €
3.Tahvil fiyatlaması ve getiriOrta
Nominal değeri €1 000 olan bir tahvil, yıllık 4,5% kuponu altı ayda bir iki eşit taksitte ödüyor ve 10 yıl sonra vadesi doluyor. Vadeye kadar getiri yıllık 2,5%. Tahvilin fiyatı P değerini bulun.
F = €1 000kupon = 4,5%YTM = 2,5%n = 10
P = €
4.Tahvil fiyatlaması ve getiriZor
Nominal değeri €1 000 ve yıllık kuponu 8% olan bir tahvilin vadesi 5 yıl sonra doluyor ve €925 fiyatla satılıyor. Vadeye kadar getirisi YTM değerini yüzde olarak bulun.
F = €1 000kupon = 8%n = 5P = €925
YTM = %
5.CAPM ve WACCOrta
Bir şirketin €8 000 000 değerinde öz sermayesi ve €3 000 000 değerinde borcu var. Öz sermaye maliyeti 9%, vergi öncesi borç maliyeti 3% ve vergi oranı 30%. WACC’yi bulun.
E = €8 000 000D = €3 000 000re = 9%rd = 3%T = 30%
WACC = %
6.CAPM ve WACCZor
Bir şirketin hisselerinin mevcut 0,25 borç/özsermaye oranında betası 1,3. Borç/özsermaye oranını 1,5 değerine çıkarmayı planlıyor. Vergi oranı 30%, risksiz oran 2,5% ve piyasa risk primi 4%. Değişiklikten sonra özsermaye maliyeti re değerini bulun.
Bir proje bugün €40 000 maliyetindedir ve 1’den 6. yıla kadar her yılın sonunda €11 000, €11 500, €14 000, €16 500, €12 000, €8 000 getirir. Sermaye maliyeti %8. Nakit akışlarının her yıl boyunca eşit geldiğini varsayın. İskontolu geri ödeme süresi DPB değerini yıl cinsinden bulun.
Bir proje €40 000 tutarındadır ve 1'den 3'ye kadar yılların sonunda €29 500, €27 500, €15 500 getirir. İç verim oranı IRR'ü yüzde olarak bulun.
CF0 = −40 000CF1 = 29 500CF2 = 27 500CF3 = 15 500
IRR = %
3Çözeltiler
1.Paranın zaman değeri
Cevap: PV = 11806 €
Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.
Oran ve dönem sayısı
i = 0,06/12 = 0,005
N = 12·4 = 48
Bugünkü değer
PV = FV/(1 + i)N = 15 000/1,27 = €11 806,48
Cevap
PV = €11 806,48
2.Paranın zaman değeri
Cevap: A = 298,5 €
Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.
Aylık oran ve taksit sayısı
i = 0,024/12 = 0,002
N = 12·6 = 72
Taksit
N eşit A ödemesinin bugünkü değeri A·(1 − (1 + i)⁻ᴺ)/i'dir. Bunu krediye eşitleyin ve A'yı çözün.
(1 + i)−N = 0,866
A = 20 000·0,002/(1 − 0,866) = €298,53
Cevap
A = €298,53
3.Tahvil fiyatlaması ve getiri
Cevap: P = 1176 €
Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.
Dönem başına
C = €22,50, i = 0,0125, N = 20
Kuponların bugünkü değeri
€22,50·(1 − 0,78)/0,0125 = €395,98
Nominal değerin bugünkü değeri
€1 000·0,78 = €780,01
Fiyat
P = €1 175,99
Cevap
P = €1 175,99
Getiri kupon oranının altında, bu yüzden tahvil primli satılır.
4.Tahvil fiyatlaması ve getiri
Cevap: YTM = 9,977 %
Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.
Getiri denklemi
€925 = €80·(1 − (1 + y)⁻⁵)/y + €1 000/(1 + y)⁵
Sayısal olarak çözün
P(9%) = €961,10, P(10%) = €924,18
YTM = 9,977%
Cevap
YTM = 9,977%
5.CAPM ve WACC
Cevap: WACC = 7,118 %
Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.
Ağırlıklar
V = €11 000 000, E/V = 0,7273, D/V = 0,2727
WACC
WACC = 0,7273·9% + 0,2727·3%·(1 − 0,3) = 7,118%
Cevap
WACC = 7,118%
6.CAPM ve WACC
Cevap: re = 11,57 %
Kaldıraçlı beta (Hamada): borç özsermayeyi daha riskli yapar. βL = βU·(1 + (1 − T)·D/E); burada βU işletmenin borçsuz betasıdır. Bir betayı başka bir sermaye yapısına taşımak için önce kaldıraçtan arındırın, sonra yeni D/E ile yeniden kaldıraçlandırın.
Betayı kaldıraçtan arındırın
βU = 1,3/(1 + 0,7·0,25) = 1,106
Yeni D/E’de yeniden kaldıraçlandırın
βL = 1,106·(1 + 0,7·1,5) = 2,268
Öz sermaye maliyeti (CAPM)
re = 2,5% + 2,268·4% = 11,57%
Cevap
re = 11,57%
7.NBD ve IRR
Cevap: DPB = 3,729 yıl
Geri ödeme süresi: birikimli nakit akışlarının ilk yatırımı karşılamasına kadar geçen süre. Nakdin her yıl boyunca eşit geldiği varsayılır, bu yüzden son kısım bir yılın kesridir. Basit geri ödeme süresi paranın zaman değerini göz ardı eder; iskontolu geri ödeme süresi ise iskonto edilmiş nakit akışlarını kullanır.
İskonto edilmiş ve birikimli nakit akışları
yıl 1: 11 000/1,08 = 10 185,19 → Σ = 10 185,19
yıl 2: 11 500/1,166 = 9 859,40 → Σ = 20 044,58
yıl 3: 14 000/1,26 = 11 113,65 → Σ = 31 158,23
yıl 4: 16 500/1,36 = 12 127,99 → Σ = 43 286,23
Son yılın kesri
DPB = 3 + 8 841,77/12 127,99 = 3,729
Cevap
DPB = 3,729 yıl
İskontolu geri ödeme süresi her zaman basit geri ödeme süresinden (3,212 yıl) uzundur.
8.NBD ve IRR
Cevap: IRR = 41,62 %
Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.
IRR'yi iki taraftan sınırlayın
Oran arttıkça NBD azalır; bu yüzden IRR, pozitif NBD veren oran ile negatif NBD veren oran arasındadır.
NPV(40%) = 750,73
NPV(45%) = −1 491,25
Daraltın
Doğrusal enterpolasyon ilk tahmini verir; tekrarlamak (ya da hesap makinesinin IRR işlevi) kesin oranı verir.