Tüm nakit akışlarını yıllarıyla listeleyin; 0. yıldaki yatırım negatiftir.
Her nakit akışını iskonto edin: CFt/(1 + r)t.
NBD’yi bulmak için toplayın. Pozitif değer, projenin r’den fazla kazandırdığı anlamına gelir.
İVO için NBD’yi sıfır yapan oranı deneme yoluyla veya enterpolasyonla bulun.
2Alıştırma soruları
1.Paranın zaman değeriOrta
9 yıl sonra €40 000 gerekiyor. Hesap üç aylık bileşik, yıllık %4,8 faiz ödüyor. Bugün ne kadar yatırmalısınız? Bugünkü değer PV'ü bulun.
FV = €40 0004,8% / 4n = 9
PV = €
2.Paranın zaman değeriZor
6 yıl boyunca her yılın başında €1 000 yatırıyorsunuz, ilk yatırım bugün. Hesap yıllık %7 faiz veriyor. 6. yılın sonunda hesapta ne kadar vardır? FV değerini bulun.
A = €1 000i = 7%n = 6
FV = €
3.Tahvil fiyatlaması ve getiriOrta
Nominal değeri €1 000 olan bir tahvil, yıllık 7% kuponu altı ayda bir iki eşit taksitte ödüyor ve 12 yıl sonra vadesi doluyor. Vadeye kadar getiri yıllık 6%. Tahvilin fiyatı P değerini bulun.
F = €1 000kupon = 7%YTM = 6%n = 12
P = €
4.Tahvil fiyatlaması ve getiriZor
Nominal değeri €1 000 ve yıllık kuponu 3% olan bir tahvilin vadesi 7 yıl sonra doluyor ve €910 fiyatla satılıyor. Vadeye kadar getirisi YTM değerini yüzde olarak bulun.
F = €1 000kupon = 3%n = 7P = €910
YTM = %
5.CAPM ve WACCOrta
Bir şirketin €5 000 000 değerinde öz sermayesi ve €2 000 000 değerinde borcu var. Öz sermaye maliyeti 14%, vergi öncesi borç maliyeti 3% ve vergi oranı 20%. WACC’yi bulun.
Bir şirketin hisselerinin mevcut 0,5 borç/özsermaye oranında betası 1,2. Borç/özsermaye oranını 1,25 değerine çıkarmayı planlıyor. Vergi oranı 28%, risksiz oran 1% ve piyasa risk primi 6,5%. Değişiklikten sonra özsermaye maliyeti re değerini bulun.
€75 000 tutarındaki bir yatırım 1'den 4'e kadar yılların sonunda şu nakit akışlarını sağlar: €36 000, €35 000, €34 000, €20 000. Sermaye maliyeti %15'tür. Net bugünkü değer NPV'ü bulun.
Bir proje €40 000 tutarındadır ve 1'den 2'ye kadar yılların sonunda €29 000, €21 000 getirir. İç verim oranı IRR'ü yüzde olarak bulun.
CF0 = −40 000CF1 = 29 000CF2 = 21 000
IRR = %
3Çözeltiler
1.Paranın zaman değeri
Cevap: PV = 26035 €
Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.
Oran ve dönem sayısı
i = 0,048/4 = 0,012
N = 4·9 = 36
Bugünkü değer
PV = FV/(1 + i)N = 40 000/1,536 = €26 035,24
Cevap
PV = €26 035,24
2.Paranın zaman değeri
Cevap: FV = 7654 €
Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.
Normal anüite faktörü
((1 + 0,07)6 − 1)/0,07 = 7,153
Peşin anüite
Her yatırım bir yıl daha uzun süre yatırımda kalır.
FV = 1 000·7,153·1,07 = €7 654,02
Cevap
FV = €7 654,02
3.Tahvil fiyatlaması ve getiri
Cevap: P = 1085 €
Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.
Dönem başına
C = €35,00, i = 0,03, N = 24
Kuponların bugünkü değeri
€35,00·(1 − 0,4919)/0,03 = €592,74
Nominal değerin bugünkü değeri
€1 000·0,4919 = €491,93
Fiyat
P = €1 084,68
Cevap
P = €1 084,68
Getiri kupon oranının altında, bu yüzden tahvil primli satılır.
4.Tahvil fiyatlaması ve getiri
Cevap: YTM = 4,529 %
Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.
Getiri denklemi
€910 = €30·(1 − (1 + y)⁻⁷)/y + €1 000/(1 + y)⁷
Sayısal olarak çözün
P(4%) = €939,98, P(5%) = €884,27
YTM = 4,529%
Cevap
YTM = 4,529%
5.CAPM ve WACC
Cevap: WACC = 10,69 %
Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.
Ağırlıklar
V = €7 000 000, E/V = 0,7143, D/V = 0,2857
WACC
WACC = 0,7143·14% + 0,2857·3%·(1 − 0,2) = 10,69%
Cevap
WACC = 10,69%
6.CAPM ve WACC
Cevap: re = 11,9 %
Kaldıraçlı beta (Hamada): borç özsermayeyi daha riskli yapar. βL = βU·(1 + (1 − T)·D/E); burada βU işletmenin borçsuz betasıdır. Bir betayı başka bir sermaye yapısına taşımak için önce kaldıraçtan arındırın, sonra yeni D/E ile yeniden kaldıraçlandırın.
Betayı kaldıraçtan arındırın
βU = 1,2/(1 + 0,72·0,5) = 0,8824
Yeni D/E’de yeniden kaldıraçlandırın
βL = 0,8824·(1 + 0,72·1,25) = 1,676
Öz sermaye maliyeti (CAPM)
re = 1% + 1,676·6,5% = 11,9%
Cevap
re = 11,9%
7.NBD ve IRR
Cevap: NPV = 16560 €
Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.
Her nakit akışının bugünkü değeri
CF0 = −75 000
CF1/(1 + 0,15)1 = 36 000/1,15 = 31 304,35
CF2/(1 + 0,15)2 = 35 000/1,322 = 26 465,03
CF3/(1 + 0,15)3 = 34 000/1,521 = 22 355,55
CF4/(1 + 0,15)4 = 20 000/1,749 = 11 435,06
Toplayın
NPV = €16 559,99
Cevap
NPV = €16 559,99
NBD pozitif, yani proje gerekli getiriden fazlasını kazandırır.
8.NBD ve IRR
Cevap: IRR = 17,27 %
Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.
IRR'yi iki taraftan sınırlayın
Oran arttıkça NBD azalır; bu yüzden IRR, pozitif NBD veren oran ile negatif NBD veren oran arasındadır.
NPV(15%) = 1 096,41
NPV(20%) = −1 250,00
Daraltın
Doğrusal enterpolasyon ilk tahmini verir; tekrarlamak (ya da hesap makinesinin IRR işlevi) kesin oranı verir.