Tüm nakit akışlarını yıllarıyla listeleyin; 0. yıldaki yatırım negatiftir.
Her nakit akışını iskonto edin: CFt/(1 + r)t.
NBD’yi bulmak için toplayın. Pozitif değer, projenin r’den fazla kazandırdığı anlamına gelir.
İVO için NBD’yi sıfır yapan oranı deneme yoluyla veya enterpolasyonla bulun.
2Alıştırma soruları
1.Paranın zaman değeriOrta
Bir anüite 13 yıl boyunca her yılın sonunda €1 000 ödüyor. Faiz oranı yıllık %8. Anüitenin bugünkü değeri PV değerini bulun.
A = €1 000i = 8%n = 13
PV = €
2.Paranın zaman değeriZor
€150 000 tutarındaki bir konut kredisi, aylık bileşik yıllık %4,8 faizle 25 yıl boyunca eşit aylık taksitlerle geri ödeniyor. 9. yılın sonundaki ödemeden hemen sonra hâlâ ne kadar borç vardır? Kalan bakiye B değerini bulun.
P = €150 0004,8% / 12N = 300k = 108
B = €
3.Tahvil fiyatlaması ve getiriOrta
Nominal değeri €1 000 olan bir tahvil yıllık 2% kupon ödüyor ve vadesi 14 yıl sonra doluyor. Vadeye kadar getirisi 7% değerinden 7,5% değerine değişiyor. Tahvil fiyatı ne kadar ΔP değişir?
F = €1 000kupon = 2%n = 14y1 = 7%y2 = 7,5%
ΔP = €
4.Tahvil fiyatlaması ve getiriZor
Bir tahvil, vadeye kadar getirisi 7% (yıllık bileşik) ve Macaulay durasyonu 5,7 yıl olarak €960 fiyattan işlem görüyor. Getiri 25 baz puan artarsa yeni fiyat P değerini düzeltilmiş durasyonla tahmin edin.
P0 = €960y = 7%D = 5,7Δy = +25 bp
P = €
5.CAPM ve WACCOrta
Bir şirketin €10 000 000 değerinde öz sermayesi ve €4 000 000 değerinde borcu var. Öz sermaye maliyeti 12%, vergi öncesi borç maliyeti 4% ve vergi oranı 30%. WACC’yi bulun.
Bir şirketin işinin kaldıraçsız (varlık) betası 0,8. 1,5 borç/özsermaye oranı planlıyor. Vergi oranı 20%, risksiz oran 2% ve piyasa risk primi 7%. Yeni sermaye yapısında özsermaye maliyeti re değerini bulun.
βU = 0,8D/E = 1,5T = 20%rf = 2%rm − rf = 7%
re = %
7.NBD ve IRROrta
Bir makine bugün €80 000 maliyetindedir. 8 yıl boyunca her yılın sonunda €13 000 sağlar ve sonra €20 000 karşılığında satılabilir. Sermaye maliyeti %6. Net bugünkü değer NPV değerini bulun.
C0 = €80 000CF = €13 000S = €20 000n = 8r = 6%
NPV = €
8.NBD ve IRRZor
Bir proje €40 000 tutarındadır ve 1'den 2'ye kadar yılların sonunda €21 500, €28 000 getirir. İç verim oranı IRR'ü yüzde olarak bulun.
CF0 = −40 000CF1 = 21 500CF2 = 28 000
IRR = %
3Çözeltiler
1.Paranın zaman değeri
Cevap: PV = 7904 €
Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.
Anüite faktörü
(1 − (1 + i)−n)/i = (1 − 0,3677)/0,08 = 7,904
Bugünkü değer
PV = 1 000·7,904 = €7 903,78
Cevap
PV = €7 903,78
2.Paranın zaman değeri
Cevap: B = 115032 €
Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.
Aylık taksit
i = 0,004, N = 300
A = 150 000·0,004/(1 − (1 + 0,004)−300) = €859,50
Kalan ödemelerin bugünkü değeri
Hâlâ borçlu olunan tutar, kalan ödemelerle tam olarak kapatılmalıdır.
N − k = 300 − 108 = 192
B = 859,5·(1 − (1 + 0,004)−192)/0,004 = €115 032,45
Cevap
B = €115 032,45
3.Tahvil fiyatlaması ve getiri
Cevap: ΔP = −29,63 €
Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.
Durasyon: Macaulay durasyonu, nakit akışlarının bugünkü değerleri ağırlık alınarak bir tahvilin nakit akışlarını ödediği ağırlıklı ortalama zamandır: D = Σ t·PVₜ/P. Düzeltilmiş durasyon D/(1 + y), getirideki küçük bir değişim için fiyattaki yüzde değişimi tahmin eder: %ΔP ≈ −Dmod·Δy.
Düzeltilmiş durasyon
Dmod = 5,7/1,07 = 5,327
Tahmini fiyat değişimi
%ΔP ≈ −5,327·(0,0025) = −1,332%
P ≈ 960·(1 − 0,01332) = €947,21
Cevap
P = €947,21
Durasyon doğrusal bir tahmindir; büyük getiri değişimlerinde konveksite gerçek fiyatı biraz daha yüksek yapar.
5.CAPM ve WACC
Cevap: WACC = 9,371 %
Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.
Ağırlıklar
V = €14 000 000, E/V = 0,7143, D/V = 0,2857
WACC
WACC = 0,7143·12% + 0,2857·4%·(1 − 0,3) = 9,371%
Cevap
WACC = 9,371%
6.CAPM ve WACC
Cevap: re = 14,32 %
Kaldıraçlı beta (Hamada): borç özsermayeyi daha riskli yapar. βL = βU·(1 + (1 − T)·D/E); burada βU işletmenin borçsuz betasıdır. Bir betayı başka bir sermaye yapısına taşımak için önce kaldıraçtan arındırın, sonra yeni D/E ile yeniden kaldıraçlandırın.
Kaldıraçlı beta
βL = 0,8·(1 + 0,8·1,5) = 1,76
Öz sermaye maliyeti (CAPM)
re = 2% + 1,76·7% = 14,32%
Cevap
re = 14,32%
7.NBD ve IRR
Cevap: NPV = 13276 €
Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.
Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.
IRR'yi iki taraftan sınırlayın
Oran arttıkça NBD azalır; bu yüzden IRR, pozitif NBD veren oran ile negatif NBD veren oran arasındadır.
NPV(10%) = 2 685,95
NPV(15%) = −132,33
Daraltın
Doğrusal enterpolasyon ilk tahmini verir; tekrarlamak (ya da hesap makinesinin IRR işlevi) kesin oranı verir.