Tüm nakit akışlarını yıllarıyla listeleyin; 0. yıldaki yatırım negatiftir.
Her nakit akışını iskonto edin: CFt/(1 + r)t.
NBD’yi bulmak için toplayın. Pozitif değer, projenin r’den fazla kazandırdığı anlamına gelir.
İVO için NBD’yi sıfır yapan oranı deneme yoluyla veya enterpolasyonla bulun.
2Alıştırma soruları
1.Paranın zaman değeriOrta
€5 000 tutarını sürekli bileşik faizle yıllık %3 oranından yatırıyorsunuz. 14 yıl sonraki değer FV değerini bulun.
PV = €5 000r = 3%t = 14
FV = €
2.Paranın zaman değeriZor
€250 000 tutarındaki bir konut kredisi, aylık bileşik yıllık %7,2 faizle 20 yıl boyunca eşit aylık taksitlerle geri ödeniyor. 13. yılın sonundaki ödemeden hemen sonra hâlâ ne kadar borç vardır? Kalan bakiye B değerini bulun.
P = €250 0007,2% / 12N = 240k = 156
B = €
3.Tahvil fiyatlaması ve getiriOrta
Nominal değeri €1 000 olan bir tahvilin vadesi 4 yıl sonradır ve yıllık kupon öder. Vadeye kadar getiri 9% iken €935 fiyattan satılıyor. Kupon oranı c değerini yüzde olarak bulun.
F = €1 000n = 4P = €935YTM = 9%
c = %
4.Tahvil fiyatlaması ve getiriZor
Nominal değeri €1 000 ve yıllık kuponu 5% olan bir tahvilin vadesi 5 yıl sonra doluyor ve €960 fiyatla satılıyor. Vadeye kadar getirisi YTM değerini yüzde olarak bulun.
F = €1 000kupon = 5%n = 5P = €960
YTM = %
5.CAPM ve WACCOrta
Bir şirketin (piyasa değerleriyle) borç/özsermaye oranı 1. Özsermaye maliyeti 10%, vergi öncesi borç maliyeti 5% ve vergi oranı 25,8%. WACC değerini bulun.
D/E = 1re = 10%rd = 5%T = 25,8%
WACC = %
6.CAPM ve WACCZor
Bir şirketin işinin kaldıraçsız (varlık) betası 1. 0,5 borç/özsermaye oranı planlıyor. Vergi oranı 25,8%, risksiz oran 2,5% ve piyasa risk primi 6,5%. Yeni sermaye yapısında özsermaye maliyeti re değerini bulun.
βU = 1D/E = 0,5T = 25,8%rf = 2,5%rm − rf = 6,5%
re = %
7.NBD ve IRROrta
€20 000 tutarındaki bir yatırım 1'den 3'e kadar yılların sonunda şu nakit akışlarını sağlar: €10 000, €5 000, €8 000. Sermaye maliyeti %8'tür. Net bugünkü değer NPV'ü bulun.
Bir proje €20 000 tutarındadır ve 1'den 3'ye kadar yılların sonunda €10 500, €8 000, €13 500 getirir. İç verim oranı IRR'ü yüzde olarak bulun.
CF0 = −20 000CF1 = 10 500CF2 = 8 000CF3 = 13 500
IRR = %
3Çözeltiler
1.Paranın zaman değeri
Cevap: FV = 7610 €
Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.
Üs
r·t = 0,03·14 = 0,42
e0,42 = 1,522
Gelecek değer
FV = 5 000·1,522 = €7 609,81
Cevap
FV = €7 609,81
2.Paranın zaman değeri
Cevap: B = 129578 €
Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.
Hâlâ borçlu olunan tutar, kalan ödemelerle tam olarak kapatılmalıdır.
N − k = 240 − 156 = 84
B = 1968·(1 − (1 + 0,006)−84)/0,006 = €129 578,06
Cevap
B = €129 578,06
3.Tahvil fiyatlaması ve getiri
Cevap: c = 6,994 %
Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.
Nominal değerin bugünkü değeri
1000·(1 + 0,09)−4 = €708,43
Kupon
C = (935 − 708,43)/3,24 = €69,94
Kupon oranı
c = 69,94/1000 = 6,994%
Cevap
c = 6,994%
4.Tahvil fiyatlaması ve getiri
Cevap: YTM = 5,948 %
Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.
Getiri denklemi
€960 = €50·(1 − (1 + y)⁻⁵)/y + €1 000/(1 + y)⁵
Sayısal olarak çözün
P(5%) = €1 000,00, P(6%) = €957,88
YTM = 5,948%
Cevap
YTM = 5,948%
5.CAPM ve WACC
Cevap: WACC = 6,855 %
Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.
D/E’den ağırlıklar
E/V = 1/(1 + 1) = 0,5
D/V = 1/(1 + 1) = 0,5
WACC
WACC = 0,5·10% + 0,5·5%·(1 − 0,258) = 6,855%
Cevap
WACC = 6,855%
6.CAPM ve WACC
Cevap: re = 11,41 %
Kaldıraçlı beta (Hamada): borç özsermayeyi daha riskli yapar. βL = βU·(1 + (1 − T)·D/E); burada βU işletmenin borçsuz betasıdır. Bir betayı başka bir sermaye yapısına taşımak için önce kaldıraçtan arındırın, sonra yeni D/E ile yeniden kaldıraçlandırın.
Kaldıraçlı beta
βL = 1·(1 + 0,742·0,5) = 1,371
Öz sermaye maliyeti (CAPM)
re = 2,5% + 1,371·6,5% = 11,41%
Cevap
re = 11,41%
7.NBD ve IRR
Cevap: NPV = −103,4 €
Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.
Her nakit akışının bugünkü değeri
CF0 = −20 000
CF1/(1 + 0,08)1 = 10 000/1,08 = 9 259,26
CF2/(1 + 0,08)2 = 5 000/1,166 = 4 286,69
CF3/(1 + 0,08)3 = 8 000/1,26 = 6 350,66
Toplayın
NPV = €−103,39
Cevap
NPV = €−103,39
NBD negatif, yani proje gerekli getiriden azını kazandırır.
8.NBD ve IRR
Cevap: IRR = 26,4 %
Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.
IRR'yi iki taraftan sınırlayın
Oran arttıkça NBD azalır; bu yüzden IRR, pozitif NBD veren oran ile negatif NBD veren oran arasındadır.
NPV(25%) = 432,00
NPV(30%) = −1 044,61
Daraltın
Doğrusal enterpolasyon ilk tahmini verir; tekrarlamak (ya da hesap makinesinin IRR işlevi) kesin oranı verir.