Tüm nakit akışlarını yıllarıyla listeleyin; 0. yıldaki yatırım negatiftir.
Her nakit akışını iskonto edin: CFt/(1 + r)t.
NBD’yi bulmak için toplayın. Pozitif değer, projenin r’den fazla kazandırdığı anlamına gelir.
İVO için NBD’yi sıfır yapan oranı deneme yoluyla veya enterpolasyonla bulun.
2Alıştırma soruları
1.Paranın zaman değeriOrta
Bir kredi kartı yıllık %25 nominal faiz uyguluyor, altı ayda bir bileşik. Efektif yıllık faiz oranı EAR değerini yüzde olarak bulun.
r = 25%m = 2
EAR = %
2.Paranın zaman değeriZor
€250 000 tutarındaki bir konut kredisi, aylık bileşik yıllık %7,2 faizle 25 yıl boyunca eşit aylık taksitlerle geri ödeniyor. 14. yılın sonundaki ödemeden hemen sonra hâlâ ne kadar borç vardır? Kalan bakiye B değerini bulun.
P = €250 0007,2% / 12N = 300k = 168
B = €
3.Tahvil fiyatlaması ve getiriOrta
Nominal değeri €1 000 olan bir tahvil, yıllık 8% kuponu altı ayda bir iki eşit taksitte ödüyor ve 10 yıl sonra vadesi doluyor. Vadeye kadar getiri yıllık 6%. Tahvilin fiyatı P değerini bulun.
F = €1 000kupon = 8%YTM = 6%n = 10
P = €
4.Tahvil fiyatlaması ve getiriZor
Nominal değeri €1 000 ve yıllık kuponu 3% olan bir tahvilin vadesi 7 yıl sonra doluyor ve €940 fiyatla satılıyor. Vadeye kadar getirisi YTM değerini yüzde olarak bulun.
F = €1 000kupon = 3%n = 7P = €940
YTM = %
5.CAPM ve WACCOrta
Bir şirketin €2 000 000 değerinde öz sermayesi ve €6 000 000 değerinde borcu var. Öz sermaye maliyeti 9%, vergi öncesi borç maliyeti 7% ve vergi oranı 28%. WACC’yi bulun.
E = €2 000 000D = €6 000 000re = 9%rd = 7%T = 28%
WACC = %
6.CAPM ve WACCZor
Bir şirketin işinin kaldıraçsız (varlık) betası 0,9. 1 borç/özsermaye oranı planlıyor. Vergi oranı 20%, risksiz oran 1,5% ve piyasa risk primi 4%. Yeni sermaye yapısında özsermaye maliyeti re değerini bulun.
βU = 0,9D/E = 1T = 20%rf = 1,5%rm − rf = 4%
re = %
7.NBD ve IRROrta
€20 000 tutarındaki bir yatırım 1'den 4'e kadar yılların sonunda şu nakit akışlarını sağlar: €9 000, €10 000, €8 000, €4 000. Sermaye maliyeti %6'tür. Net bugünkü değer NPV'ü bulun.
A projesi €10 000 maliyetindedir ve 1’den 3. yıla kadar her yılın sonunda €5 500, €4 000, €2 000 getirir. B projesi €15 000 maliyetindedir ve €4 000, €6 000, €7 500 getirir. İki projenin aynı NBD’ye sahip olduğu kesişim oranı r* değerini yüzde olarak bulun.
Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.
Dönem başına oran
r/m = 0,25/2 = 0,125
Bir yıl boyunca bileşik
EAR = (1 + 0,125)2 − 1 = 1,266 − 1 = 26,56%
Cevap
EAR = 26,56%
Faiz yılda birden fazla kez bileşik hesaplandığında EAR her zaman nominal orandan büyüktür.
2.Paranın zaman değeri
Cevap: B = 163703 €
Paranın zaman değeri: bugünkü para, faiz kazanabileceği için aynı miktarın ileride olandan daha değerlidir. Dönem başına i faiz oranıyla bir tutar FV = PV·(1 + i)n olarak büyür. Eşit ödemeler dizisi (anüite) her ödeme toplanarak değerlenir; anüite formülleri buradan gelir.
Hâlâ borçlu olunan tutar, kalan ödemelerle tam olarak kapatılmalıdır.
N − k = 300 − 168 = 132
B = 1799·(1 − (1 + 0,006)−132)/0,006 = €163 703,08
Cevap
B = €163 703,08
3.Tahvil fiyatlaması ve getiri
Cevap: P = 1149 €
Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.
Dönem başına
C = €40,00, i = 0,03, N = 20
Kuponların bugünkü değeri
€40,00·(1 − 0,5537)/0,03 = €595,10
Nominal değerin bugünkü değeri
€1 000·0,5537 = €553,68
Fiyat
P = €1 148,77
Cevap
P = €1 148,77
Getiri kupon oranının altında, bu yüzden tahvil primli satılır.
4.Tahvil fiyatlaması ve getiri
Cevap: YTM = 4 %
Tahvil fiyatlaması: bir tahvilin fiyatı, vadeye kadar getiri (YTM) ile iskonto edilmiş nakit akışlarının bugünkü değeridir: kuponlar bir anüite oluşturur ve nominal değer vadede geri ödenir. P = C·(1 − (1 + y)⁻ⁿ)/y + F/(1 + y)ⁿ. Getiri kupon oranının üzerindeyse tahvil nominal değerinin altında işlem görür, tersi durumda üstünde.
Getiri denklemi
€940 = €30·(1 − (1 + y)⁻⁷)/y + €1 000/(1 + y)⁷
Sayısal olarak çözün
P(3%) = €1 000,00, P(4%) = €939,98
YTM = 4%
Cevap
YTM = 4%
5.CAPM ve WACC
Cevap: WACC = 6,03 %
Sermaye maliyeti: CAPM, hissedarların beklediği getiriyi verir: re = rf + β·(rm − rf). Ağırlıklı ortalama sermaye maliyeti, öz sermaye ve borcu piyasa değerlerine göre birleştirir: WACC = E/V·re + D/V·rd·(1 − T), burada V = E + D. Faiz vergiden düşülebilir, (1 − T) bu yüzdendir.
Ağırlıklar
V = €8 000 000, E/V = 0,25, D/V = 0,75
WACC
WACC = 0,25·9% + 0,75·7%·(1 − 0,28) = 6,03%
Cevap
WACC = 6,03%
6.CAPM ve WACC
Cevap: re = 7,98 %
Kaldıraçlı beta (Hamada): borç özsermayeyi daha riskli yapar. βL = βU·(1 + (1 − T)·D/E); burada βU işletmenin borçsuz betasıdır. Bir betayı başka bir sermaye yapısına taşımak için önce kaldıraçtan arındırın, sonra yeni D/E ile yeniden kaldıraçlandırın.
Kaldıraçlı beta
βL = 0,9·(1 + 0,8·1) = 1,62
Öz sermaye maliyeti (CAPM)
re = 1,5% + 1,62·4% = 7,98%
Cevap
re = 7,98%
7.NBD ve IRR
Cevap: NPV = 7276 €
Net bugünkü değer: her nakit akışını gerekli getiri oranı r ile bugüne indirgeyin ve toplayın: NBD = Σ CFₜ/(1 + r)ᵗ. NBD > 0 olan proje r'den fazla kazandırır ve değer yaratır. İç verim oranı (IRR), NBD = 0 yapan orandır.
Her nakit akışının bugünkü değeri
CF0 = −20 000
CF1/(1 + 0,06)1 = 9 000/1,06 = 8 490,57
CF2/(1 + 0,06)2 = 10 000/1,124 = 8 899,96
CF3/(1 + 0,06)3 = 8 000/1,191 = 6 716,95
CF4/(1 + 0,06)4 = 4 000/1,262 = 3 168,37
Toplayın
NPV = €7 275,86
Cevap
NPV = €7 275,86
NBD pozitif, yani proje gerekli getiriden fazlasını kazandırır.
8.NBD ve IRR
Cevap: r* = 5,886 %
Kesişim oranı: iki projenin aynı NBD’ye sahip olduğu iskonto oranı. Nakit akışları farkının (B − A) IRR’sidir. Bunun altında nakit akışları daha geç ve daha büyük olan projenin NBD’si daha yüksektir; üstünde diğeri kazanır.