Undang-undang perlembagaan: soalan latihan dengan penerangan

1Apakah undang-undang perlembagaan

Undang-undang perlembagaan menubuhkan negara. Ia menyatakan siapa yang membuat undang-undang, siapa yang memerintah, siapa yang menghakimi, dan apakah had yang melindungi individu terhadap ketiga-tiganya.

Kebanyakan peraturan terdapat dalam sebuah perlembagaan. Perlembagaan terkodifikasi menghimpunkan peraturan utama dalam satu dokumen bertulis, seperti di Belanda, Jerman dan Amerika Syarikat.

United Kingdom mempunyai perlembagaan yang sebahagian besarnya tidak terkodifikasi. Peraturannya tersebar dalam Akta Parlimen, penghakiman mahkamah, prerogatif diraja dan konvensyen bukan undang-undang.

Perlembagaan yang tegar hanya boleh dipinda melalui prosedur khas. Perlembagaan Belanda, misalnya, memerlukan cadangan, pilihan raya baharu dan kemudian majoriti dua pertiga dalam kedua-dua dewan (Perkara 137).

Kuasa negara dibahagikan antara tiga cabang. Inilah pengasingan kuasa:

• Badan perundangan (parlimen) membuat undang-undang.
• Eksekutif (kerajaan, menteri, badan awam) melaksanakannya.
• Badan kehakiman (mahkamah) memutuskan pertikaian dan menggunakan undang-undang, secara bebas daripada dua yang lain.

Dalam sistem berparlimen seperti UK atau Belanda, kerajaan bergantung pada keyakinan parlimen. Dalam sistem presiden seperti AS, ketua eksekutif dipilih secara berasingan.

2Prinsip teras

Kedaulatan undang-undang. Semua orang, termasuk kerajaan, tertakluk kepada undang-undang. Pihak berkuasa awam memerlukan asas undang-undang untuk perbuatannya, terutamanya apabila ia mencampuri hak.

Kes klasik ialah Entick v Carrington: pegawai menggeledah rumah seorang penulis di bawah waran yang tiada undang-undang membenarkan seorang menteri mengeluarkannya. Penggeledahan itu menyalahi undang-undang.

Kedaulatan Parlimen (UK). Seperti yang diterangkan oleh Dicey, Parlimen boleh membuat atau membatalkan mana-mana undang-undang, dan tiada badan boleh mengatasi Akta Parlimen.

• Parlimen tidak boleh mengikat pengganti-penggantinya: Akta kemudian memansuhkan secara tersirat Akta terdahulu yang bercanggah (Ellen Street Estates).
• “Statut perlembagaan” seperti Akta Hak Asasi Manusia hanya boleh dimansuhkan secara nyata, bukan secara tersirat (Thoburn).
• Mahkamah tidak akan memeriksa sama ada Parlimen mengikuti prosedurnya sendiri (Pickin v British Railways Board).
• Semasa UK berada dalam EU, mahkamah tidak menggunakan Akta yang bercanggah dengan undang-undang EU (Factortame).

Konvensyen perlembagaan ialah peraturan amalan politik bukan undang-undang yang dianggap mengikat. Contohnya tanggungjawab menteri dan konvensyen Sewel mengenai perkara yang diserahkan kuasa. Mahkamah mengiktiraf konvensyen tetapi tidak menguatkuasakannya (Miller, 2017).

Prerogatif diraja ialah satu set kuasa Mahkota yang diiktiraf oleh common law, bukan dicipta oleh statut. Penggunaannya boleh disemak secara kehakiman (GCHQ), dan ia tidak boleh digunakan untuk mengubah undang-undang atau menghalang Parlimen (Miller, 2017 dan 2019).

3Hak dan semakan kehakiman

Semakan kehakiman membolehkan mahkamah menyemak sama ada badan awam bertindak secara sah. Ia melihat bagaimana keputusan dibuat, bukan sama ada ia yang terbaik. Dalam kes GCHQ Lord Diplock menamakan tiga alasan:

• Ketidaksahan: badan itu salah faham atau melebihi kuasanya, menggunakannya untuk tujuan yang tidak wajar, atau mengabaikan pertimbangan yang relevan.
• Ketidakrasionalan: ketidakmunasabahan Wednesbury, keputusan yang begitu tidak munasabah sehingga tiada pihak berkuasa yang munasabah boleh membuatnya.
• Ketidakwajaran prosedur: prosedur yang tidak adil, contohnya tiada peluang untuk menjawab (Ridge v Baldwin) atau bias yang ketara (Porter v Magill).

Pemohon memerlukan kepentingan yang mencukupi dan mesti bertindak segera, dan walau apa pun dalam tempoh tiga bulan.

Konvensyen Eropah mengenai Hak Asasi Manusia (ECHR) dibuat dalam Majlis Eropah dan dikuatkuasakan oleh Mahkamah Hak Asasi Manusia Eropah di Strasbourg. Ia mempunyai dua jenis hak:

• Hak mutlak tidak membenarkan campur tangan dan tiada penyimpangan, contohnya larangan penyeksaan dan layanan tidak berperikemanusiaan atau menghina (Perkara 3).
• Hak bersyarat (Perkara 8 hingga 11: kehidupan peribadi, agama, ungkapan, perhimpunan) boleh dihadkan jika sekatan itu ditetapkan oleh undang-undang, mempunyai matlamat yang sah dan perlu dalam masyarakat demokratik.

“Perlu” diuji melalui kesepadanan: langkah itu mengejar matlamat yang sah, sesuai, tidak melebihi apa yang perlu, dan mencapai keseimbangan yang adil. Negara mempunyai sedikit budi bicara, iaitu margin penghargaan.

Akta Hak Asasi Manusia UK 1998 membawa Konvensyen itu ke dalam undang-undang UK:

• Seksyen 3: mahkamah membaca perundangan secara sepadan dengan hak Konvensyen, setakat yang boleh (Ghaidan v Godin-Mendoza).
• Seksyen 4: jika itu mustahil, mahkamah yang lebih tinggi boleh membuat perisytiharan ketidakserasian. Akta kekal berkuat kuasa; Parlimen atau menteri memutuskan sama ada hendak mengubahnya.
• Seksyen 6: adalah menyalahi undang-undang bagi pihak berkuasa awam bertindak secara tidak serasi dengan hak Konvensyen.

4Kaedah untuk soalan masalah

Kebanyakan soalan masalah bertanya sama ada badan awam bertindak secara sah atau sama ada hak telah dilanggar. Gunakan turutan ini:

1. Kenal pasti pembuat keputusan dan sumber kuasanya: Akta, perundangan perwakilan atau prerogatif.
2. Semak asasnya: adakah ia badan awam (atau badan dengan fungsi awam), adakah pemohon mempunyai kepentingan yang mencukupi, dan adakah tuntutan dibawa dalam masa?
3. Alasan semakan kehakiman: ketidaksahan, ketidakrasionalan, ketidakwajaran prosedur. Tambah jangkaan sah jika janji yang jelas dimungkiri.
4. Hak asasi manusia: perkara mana yang terlibat? Jika mutlak, sebarang campur tangan ialah pelanggaran. Jika bersyarat, uji ditetapkan oleh undang-undang, matlamat sah dan kesepadanan.
5. Remedi: membatalkan keputusan, perisytiharan, atau di bawah HRA bacaan seksyen 3 atau perisytiharan seksyen 4 jika Akta menjadi masalah.
6. Simpulkan dalam satu ayat dan namakan kes utama bagi setiap langkah yang anda gunakan.

5Contoh terselesai

Baca fakta, kemudian buka langkah satu demi satu. Cuba capai setiap kesimpulan sendiri dahulu.

6Kesilapan lazim

• Menyangka perisytiharan ketidakserasian UK membatalkan sesuatu Akta. Tidak; Akta kekal berkuat kuasa.
• Menganggap setiap hak sebagai bersyarat. Perkara 3 ialah mutlak: tiada kepentingan awam yang boleh membenarkan penyeksaan atau layanan tidak berperikemanusiaan.
• Mengatakan mahkamah menguatkuasakan konvensyen. Mereka mengiktirafnya, tetapi konvensyen ialah peraturan politik, bukan undang-undang.
• Menggunakan semakan kehakiman untuk bertanya sama ada sesuatu keputusan itu bijak. Ia bertanya sama ada keputusan itu sah, rasional dan adil.
• Mengelirukan dua perkara Belanda itu. Perkara 120 melarang mahkamah menyemak Akta terhadap Perlembagaan; Perkara 94 membenarkan mereka mengetepikan statut yang bercanggah dengan peruntukan perjanjian yang mengikat semua orang.
• Terlupa bahawa ECHR milik Majlis Eropah, bukan Kesatuan Eropah.

7Rupa soalan peperiksaan

• Mudah: istilah dan fakta utama. Contohnya: tiga cabang, apa maksud kedaulatan undang-undang, perkara ECHR mana yang melindungi hak mana.
• Sederhana: menerapkan konsep. Senario mengenai alasan semakan kehakiman, hak bersyarat, kedaulatan Parlimen atau Akta Hak Asasi Manusia, yang mana anda memilih keputusan yang betul.
• Sukar: kes dan analisis. Fakta sesuatu kes utama (Entick v Carrington, Miller, Anisminic, Urgenda, Soering…) dan anda memilih apa yang diputuskan oleh mahkamah dan sebabnya.

Sebelum membaca pilihan, tentukan prinsip yang diuji oleh soalan: kedaulatan, kedaulatan undang-undang, alasan semakan atau hak Konvensyen. Pilihan yang salah sering meminjam peraturan yang benar daripada sistem lain, seperti remedi UK yang ditawarkan untuk soalan Belanda.