Talebin fiyat esnekliği: adım adım çözümlü alıştırma soruları

Diğer adları: fiyat esnekliği · talep esnekliği

Şekiller, ipuçları ve ayrıntılı çözümlerle ücretsiz Talebin fiyat esnekliği alıştırma soruları. Her seferinde yeni değerler, üç seviyede: yüzde değişimler, orta nokta yöntemi, doğrusal talep.

Ücretsiz alıştırma sorusuKolay
bilet fiyatı−12%haftalık bilet?400 → QE = −0,8

Bir sinema haftada 400 bilet satıyor. Talebin fiyat esnekliği −0,8. Bilet fiyatı %12 düşürülürse haftada kaç bilet Q satar?

Q1 = 400E = −0,8%ΔP = −12%
bilet
Sonraki soru →
Talebin fiyat esnekliği konusunu ücretsiz çalışınTalebin fiyat esnekliği konusunu şimdi çalışınHer gün 5 ücretsiz soru. Kart gerekmez.

Neler çalışırsınız

  1. Kolayyüzde değişimler
  2. Ortaorta nokta yöntemi
  3. Zordoğrusal talep

Temel formüller

Fiyat esnekliği (orta nokta)
E = (ΔQ/Q̄)/(ΔP/P̄)
Esnek / esnek olmayan
|E| > 1 esnek, |E| < 1 esnek olmayan
Gelir
TR = P·Q

Talebin fiyat esnekliği konusunu sıfırdan öğrenin

1Alıcılar fiyata ne kadar güçlü tepki verir

Fiyat yükselince insanlar daha az satın alır. Buna talep yasası denir. Ama ne kadar az alacakları ürüne bağlıdır.

Tuzun fiyatı iki katına çıksa yine aşağı yukarı aynı miktarı alırsınız. Bir kola markası %20 pahalanırsa birçok alıcı başka markaya geçer.

Talebin fiyat esnekliği E bu tepkiyi sayıya döker:

E = (miktardaki % değişim) / (fiyattaki % değişim)

Örnek: fiyat %10 artıyor ve satılan miktar %15 düşüyor. O zaman E = −%15 / %10 = −1,5.

E negatiftir, çünkü fiyat ve miktar ters yönde hareket eder. Cevabınızda eksi işaretini koruyun.

Kendini sına Fiyat %10 artıyor ve talep edilen miktar %20 düşüyor. Talebin fiyat esnekliği nedir?
  1. +2
  2. −0,5
  3. −20
  4. −2

Cevap: −2. E = −%20 / %10 = −2. Ters bölmek −0,5, işareti atmak ise +2 verir. Eksi işareti, fiyat yükselince miktarın düştüğünü gösterir.

2Esnek, esnek olmayan ve gelir

E’nin işaretsiz büyüklüğüne bakın, |E| yazılır:

  • Esnek, |E| > 1: miktar fiyattan daha büyük yüzdeyle değişir. Alıcılar güçlü tepki verir.
  • Esnek olmayan, |E| < 1: miktar fiyattan daha küçük yüzdeyle değişir. Alıcılar pek tepki vermez.
  • Birim esnek, |E| = 1: ikisi aynı yüzdeyle değişir.

Esneklik, bir firmaya fiyatı değiştirdiğinde toplam gelirine, TR = P · Q, ne olacağını söyler.

  • Esnek olmayan talep: fiyat artışı geliri artırır, çünkü satışlar yalnızca biraz düşer.
  • Esnek talep: fiyat artışı geliri azaltır, çünkü satışlar çok düşer.

Az ikamesi olan ürünler ve benzin ya da ilaç gibi zorunlu mallar esnek olmama eğilimindedir. Çok yakın ikamesi olan ürünler esnek olma eğilimindedir.

Kendini sına Bir ürünün talebi E = −0,4’tür. Firma fiyatını artırıyor. Toplam gelire ne olur?
  1. Artar
  2. Aynı kalır
  3. Düşer
  4. Sıfıra düşer

Cevap: Artar. |E| = 0,4, 1’den küçüktür, yani talep esnek değildir. Satışlar fiyatın artışından daha küçük yüzdeyle düşer, bu yüzden P · Q yükselir.

3Orta nokta yöntemi

10 €’dan 14 €’ya değişim +%40’tır, ama 14 €’dan 10 €’ya geri değişim −%28,6’dır. Cevap yöne bağlı olurdu.

Orta nokta (ya da yay) yöntemi bunu önler. Her değişimi iki değerin ortalamasına böler:

%ΔQ = (Q₂ − Q₁) / ((Q₁ + Q₂)/2)
%ΔP = (P₂ − P₁) / ((P₁ + P₂)/2)
E = %ΔQ / %ΔP
  1. P₁, Q₁ (önce) ve P₂, Q₂ (sonra) değerlerini yazın.
  2. Miktar değişimini bulun ve ortalama miktara bölün.
  3. Fiyat değişimini bulun ve ortalama fiyata bölün.
  4. İlk sonucu ikinciye bölün. İşareti koruyun.
  5. Sınıflandırın: |E| > 1 ise esnek, |E| < 1 ise esnek olmayan.

4Çözümlü bir örnek

Her adımı izleyin. Açmadan önce bir sonrakini tahmin etmeye çalışın.

Çözümlü örnek

Bir biletin fiyatı 10,00 €’dan 14,00 €’ya değişince haftalık satışlar 500’den 300’e değişiyor. Talebin fiyat esnekliğini E bulmak için orta nokta (yay) yöntemini kullanın.

1

İki noktayı işaretleyin

QPD500€10300€14

Önce: P₁ = 10 €, Q₁ = 500. Sonra: P₂ = 14 €, Q₂ = 300.

2

Miktardaki göreli değişim

Ortalama miktar (500 + 300)/2 = 400’dür.

%ΔQ = (300 − 500) / 400 = −0,5
3

Fiyattaki göreli değişim

Ortalama fiyat (10 + 14)/2 = 12’dir.

%ΔP = (14 − 10) / 12 = 0,3333
4

Bölün

E = −0,5 / 0,3333 = −1,5
5

Yorumlayın

|E| = 1,5, 1’den büyüktür, yani talep esnektir. Gelirle kontrol edin: önce 10 · 500 = 5000 €, sonra 14 · 300 = 4200 €. Fiyat artışı geliri düşürdü; esnek talebin öngördüğü gibi.

Cevap

E = −1,5: talep esnektir.

5Doğrusal talep doğrusunda esneklik

Bazı sorular Q = 200 − 2P gibi bir talep denklemi verir. Fiyattaki her 1 €’luk artış Q’yu 2 azaltır. Bu eğim dQ/dP = −2’dir.

Bir fiyattaki nokta esnekliği şudur:

E = (dQ/dP) · P / Q

P = 40 €’da: Q = 200 − 2 · 40 = 120, yani E = −2 · 40 / 120 = −0,67. Talep o fiyatta esnek değildir.

QPD120€40100€50

Doğrusal bir doğru boyunca esneklik değişir: talep düşük fiyatlarda esnek değil, yüksek fiyatlarda esnektir.

Gelir E = −1 olduğunda en büyüktür. Q = a − bP için bu P = a/(2b)’dedir. Burada P = 200/4 = 50 €, Q = 100 ve gelir 5000 €.

6Sık yapılan hatalar

  • Ters bölmek: miktar değişimi bölü fiyat değişimidir.
  • Eksi işaretini atmak. Talebin fiyat esnekliği negatiftir.
  • Orta nokta yöntemi istendiğinde başlangıç değerine bölmek. İki değerin ortalamasını kullanın.
  • Göreli değişimler yerine mutlak değişimleri (−200 bilet, +4 €) kullanmak.
  • Esnekliği gelirle ters bağlamak: esnek olmayan talepte fiyat artışı geliri artırır.
Kendini sına Fiyat 4 €’dan 6 €’ya, miktar 200’den 100’e değişiyor. Orta nokta yöntemiyle E nedir?
  1. +1,67
  2. −0,6
  3. −1,67
  4. −1

Cevap: −1,67. %ΔQ = −100/150 = −0,667 ve %ΔP = 2/5 = 0,4, yani E = −1,67. −1 başlangıç değerlerine böler (−%50/%50), −0,6 ters böler ve +1,67 işareti atar.

7Sınav soruları nasıl görünür

  • Kolay: yüzde değişimler. İki yüzde de verilir: miktar değişimini fiyat değişimine bölün.
  • Orta: orta nokta yöntemi. İki fiyat ve iki miktar verilir: ortalamaları kullanın.
  • Zor: doğrusal talep. Q = a − bP talep denklemi verilir: bir fiyattaki nokta esnekliğini ya da en büyük geliri veren fiyatı bulun.

E’yi eksi işaretiyle verin ve talebin esnek mi esnek olmayan mı olduğunu söyleyin.

Uygulamada adım adım öğreninUygulamada adım adım öğrenin

Çözümlü örnekler

Örnek 1Kolay
QPDQ1​P1​Q2​P2​

Bir ürünün fiyatı %25 arttığında talep edilen miktar %5 düşüyor. Talebin fiyat esnekliği E'yi bulun.

%ΔP = +25%%ΔQ = −5%

İstenen: E

İpuçlarını göster
  1. Esneklik, miktardaki yüzde değişimin fiyattaki yüzde değişime bölümüdür.
  2. Fiyat ve miktar zıt yönlerde hareket eder, bu yüzden sonuç negatiftir.
  3. E = −5/25.
Cevabı ve adım adım çözümü göster

Talebin fiyat esnekliği talep edilen miktarın fiyata ne kadar güçlü tepki verdiğini ölçer: E = (miktardaki % değişim)/(fiyattaki % değişim). Normal mallar için negatiftir. |E| > 1 esnek (fiyat artınca gelir düşer), |E| < 1 esnek olmayan talep demektir.

Yüzde değişimleri bölün

E = %ΔQ/%ΔP = (−5%)/(25%) = −0,2

Cevap

E = −0,2

|E| < 1: talep esnek değildir.

Örnek 2Orta
QPD1200€25,001580€15,00

Bir biletin fiyatı €25,00'dan €15,00'e değiştiğinde haftalık satışlar 1200'den 1580'e değişiyor. Orta nokta (yay) yöntemiyle talebin fiyat esnekliği E'ü bulun.

P1 = €25,00P2 = €15,00Q1 = 1200Q2 = 1580

İstenen: E

İpuçlarını göster
  1. Orta nokta yöntemi her değişimi iki değerin ortalamasına böler; böylece fiyat hangi yönde değişirse değişsin cevap aynıdır.
  2. %ΔQ = (Q₂ − Q₁)/((Q₁ + Q₂)/2) ve %ΔP = (P₂ − P₁)/((P₁ + P₂)/2).
  3. %ΔQ = 0,2734, %ΔP = −0,5.
Cevabı ve adım adım çözümü göster

Talebin fiyat esnekliği talep edilen miktarın fiyata ne kadar güçlü tepki verdiğini ölçer: E = (miktardaki % değişim)/(fiyattaki % değişim). Normal mallar için negatiftir. |E| > 1 esnek (fiyat artınca gelir düşer), |E| < 1 esnek olmayan talep demektir.

Miktardaki göreli değişim

(1580 − 1200)/((1200 + 1580)/2) = 380/1390 = 0,2734

Fiyattaki göreli değişim

(15 − 25)/((25 + 15)/2) = −10/20 = −0,5

Esneklik

E = 0,2734/−0,5 = −0,5468

Cevap

E = −0,5468
Örnek 3Zor
QPDQP = ?

Bir ürünün talebi Q = 1500 − 50P, P avro cinsinden. Toplam gelir hangi fiyatta P en büyüktür?

Q = 1500 − 50P

İstenen: P (€)

İpuçlarını göster
  1. Gelir R = P·Q = P·(a − bP). dR/dP = 0 alarak en büyük yapın.
  2. Gelir, talebin birim esnek olduğu yerde, E = −1'de en büyüktür.
  3. dR/dP = 1500 − 100P.
Cevabı ve adım adım çözümü göster

Talebin fiyat esnekliği talep edilen miktarın fiyata ne kadar güçlü tepki verdiğini ölçer: E = (miktardaki % değişim)/(fiyattaki % değişim). Normal mallar için negatiftir. |E| > 1 esnek (fiyat artınca gelir düşer), |E| < 1 esnek olmayan talep demektir.

Fiyatın fonksiyonu olarak gelir

R = P·(1500 − 50P) = 1500P − 50P²

Türevi sıfıra eşitleyin

dR/dP = 1500 − 100P = 0
P = 1500/100 = €15,00

Cevap

P = €15,00

Bu fiyatta E = −1: talep birim esnektir.

Sorular ve cevaplar

Talebin fiyat esnekliği nedir?

Fiyat yükselince insanlar daha az satın alır. Buna talep yasası denir. Ama ne kadar az alacakları ürüne bağlıdır.

Tuzun fiyatı iki katına çıksa yine aşağı yukarı aynı miktarı alırsınız. Bir kola markası %20 pahalanırsa birçok alıcı başka markaya geçer.

Talebin fiyat esnekliği soruları adım adım nasıl çözülür?

Talebin fiyat esnekliği talep edilen miktarın fiyata ne kadar güçlü tepki verdiğini ölçer: E = (miktardaki % değişim)/(fiyattaki % değişim). Normal mallar için negatiftir. |E| > 1 esnek (fiyat artınca gelir düşer), |E| < 1 esnek olmayan talep demektir.

Talebin fiyat esnekliği alıştırmaları neleri kapsar?
  • Kolay: yüzde değişimler
  • Orta: orta nokta yöntemi
  • Zor: doğrusal talep

Her soruda yeni değerler olur; böylece bir cevabı değil, yöntemi öğrenirsiniz. Takıldınız mı? Önce küçük bir ipucu açın, tam açıklamayı ise yalnızca gerektiğinde.

Çalışma nasıl işler

  • Her soruda yeni değerler olur; böylece bir cevabı değil, yöntemi öğrenirsiniz.
  • Takıldınız mı? Önce küçük bir ipucu açın, tam açıklamayı ise yalnızca gerektiğinde.
  • İlerlemeniz, hatalarınız ve kaydettiğiniz sorular saklanır; böylece sınavdan önce gözden geçirebilirsiniz.

Bu konuyu içeren dersler

Mikroekonomi

İşletme ve ekonomi alanında diğer konular

Paranın zaman değeriNBD ve IRRTahvil fiyatlaması ve getiriCAPM ve WACCEkonomi kavramlarıBaşabaş analiziFinansal muhasebeAmortismanPazarlama ilkeleri

Yazdırılabilir çalışma kâğıdı

Cevaplı Talebin fiyat esnekliği çalışma kâğıdı
Talebin fiyat esnekliği konusunu ücretsiz çalışınTalebin fiyat esnekliği konusunu şimdi çalışınHer gün 5 ücretsiz soru. Kart gerekmez.