Tlenoterapia i obliczenia oddechowe: zadania z rozwiązaniami krok po kroku
Darmowe zadania z tematu Tlenoterapia i obliczenia oddechowe z rysunkami, podpowiedziami i pełnymi rozwiązaniami. Za każdym razem nowe wartości, na trzech poziomach: FiO₂, zawartość butli i wentylacja minutowa, czas działania butli, wskaźnik P/F i zawartość tlenu, dostarczanie tlenu, cele wentylacji i ciężkość ARDS.
Darmowe zadanieŁatwy
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Manometr butli tlenowej o rozmiarze E wskazuje 2050 psi. Jej współczynnik to 0,28 L/psi. Ile litrów V można zużyć, zanim osiągnie się bezpieczne ciśnienie resztkowe 200 psi?
Tlen zleca się jak lek: urządzenie, przepływ lub stężenie oraz docelowa saturacja. Pielęgniarki sprawdzają, czy przenośna butla wystarczy na transport, szacują tlen, którym oddycha pacjent, i obserwują, jak dobrze pracują płuca.
Ten temat obejmuje:
Podawanie: FiO₂ z kaniuli donosowej, zawartość i czas działania butli.
Wentylacja: wentylacja minutowa i pęcherzykowa oraz objętości oddechowe protekcyjne dla płuc.
Utlenowanie: wskaźnik P/F ze stopniami ARDS według definicji berlińskiej, zawartość i dostarczanie tlenu oraz wskaźnik ROX.
2FiO₂ i czas działania butli
Powietrze atmosferyczne zawiera 21% tlenu. Kaniula donosowa dodaje w przybliżeniu 4% na L/min, stosowana przy 1–6 L/min, więc FiO₂ ≈ 21% + 4% × przepływ. Rzeczywista wartość zależy od tego, jak pacjent oddycha. We wzorach FiO₂ jest ułamkiem: 40% = 0,40.
Użyteczny gaz w butli to ciśnienie powyżej bezpiecznej rezerwy razy jej współczynnik butli (litry na psi): D 0,16, E 0,28, H 3,14. Zwykłe bezpieczne ciśnienie resztkowe wynosi 200 psi.
minuty = (ciśnienie na manometrze w psi − 200) × współczynnik / przepływ (L/min)
Czas działania zawsze zaokrąglaj w dół. W układach opartych na barach objętość gazu to pojemność wodna (L) razy ciśnienie (bar).
Przykład krok po kroku
Butla E (0,28 L/psi) wskazuje 1700 psi. Pacjent potrzebuje 4 L/min. Na jak długo wystarczy, przy zachowaniu 200 psi rezerwy?
Wentylacja minutowa u dorosłego w spoczynku wynosi około 5–8 L/min. Powietrze pozostające w drogach oddechowych, czyli przestrzeń martwa około 150 mL, nigdy nie dociera do pęcherzyków, więc szybkie, płytkie oddychanie marnuje większą część każdego oddechu.
Wentylacja protekcyjna dla płuc ustawia około 6 mL na kg należnej (przewidywanej) masy ciała (PBW), która zależy tylko od płci i wzrostu:
Samosprawdzenie Pacjent oddycha 20 razy na minutę z objętością oddechową 350 mL i przestrzenią martwą 150 mL. Jaka jest wentylacja pęcherzykowa?
4 L/min
4000 L/min
6,85 L/min
7 L/min
Odpowiedź: 4 L/min. (350 − 150) × 20 = 4000 mL/min = 4 L/min. 7 L/min to wentylacja minutowa, która obejmuje przestrzeń martwą.
4Wskaźnik P/F i ARDS
Wskaźnik P/F to PaO₂ w mmHg podzielone przez FiO₂ jako ułamek. Przy PaO₂ w kPa najpierw pomnóż przez 7,5.
Definicja berlińska stopniuje ARDS tylko wtedy, gdy PEEP lub CPAP wynosi co najmniej 5 cmH₂O i spełnione są pozostałe kryteria (początek w ciągu tygodnia, obustronne zacienienia, niewyjaśnione w pełni niewydolnością serca):
łagodny: 200 < P/F ≤ 300 mmHg;
umiarkowany: 100 < P/F ≤ 200 mmHg;
ciężki: P/F ≤ 100 mmHg.
Samosprawdzenie PaO₂ 78 mmHg przy FiO₂ 0,6 i PEEP 10 cmH₂O. Który stopień według definicji berlińskiej pasuje?
Ciężki
Poza zakresem ARDS
Umiarkowany
Łagodny
Odpowiedź: Umiarkowany. 78/0,6 = 130 mmHg, co leży powyżej 100 i do 200: umiarkowany.
5Zawartość i dostarczanie tlenu
CaO₂ = 1,34 × Hb × SaO₂ + 0,003 × PaO₂
Hb podaje się w g/dL (podziel g/L przez 10), SaO₂ jako ułamek, a PaO₂ w mmHg. Wynik jest w mL tlenu na dL krwi, zwykle około 18–20. Prawie cały jest związany z hemoglobiną.
DO₂ = CaO₂ × rzut serca × 10
Czynnik 10 zamienia dL na L, dając mL/min; około 1000 mL/min jest prawidłowe w spoczynku. Niska hemoglobina obniża dostarczanie tak samo jak niska saturacja.
Wskaźnik ROX, (SpO₂/FiO₂)/częstość oddechów, służy do obserwacji pacjentów na wysokoprzepływowej tlenoterapii donosowej; w badaniach wartości 4,88 lub więcej wiązano z powodzeniem.
6Typowe błędy
Zapomnienie o bezpiecznym ciśnieniu resztkowym lub zaokrąglenie czasu działania butli w górę.
Użycie współczynnika butli o innym rozmiarze.
Podstawienie FiO₂ jako procentu lub SaO₂ jako 97 zamiast 0,97.
Użycie rzeczywistej masy ciała do protekcyjnej objętości oddechowej.
Stopniowanie ARDS bez sprawdzenia, że PEEP wynosi co najmniej 5 cmH₂O.
Zapomnienie o × 10 w dostarczaniu tlenu.
7Jak wyglądają zadania egzaminacyjne
Łatwy: FiO₂, zawartość butli i wentylacja minutowa. Oszacuj FiO₂ z kaniuli donosowej lub przepływ potrzebny dla wartości docelowej, użyteczne litry w butli i wentylację minutową.
Średni: czas działania butli, wskaźnik P/F i zawartość tlenu. Oblicz, na jak długo wystarczy butla, oceń ARDS według wskaźnika P/F oraz oblicz CaO₂ i wentylację pęcherzykową.
Trudny: dostarczanie tlenu, cele wentylacji i ciężkość ARDS. Oblicz DO₂, najwyższy przepływ na czas transportu, objętość oddechową z należnej masy ciała, wskaźnik ROX i oceń ARDS na podstawie wartości w kPa lub niskiego PEEP.
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent otrzymuje tlen przez kaniulę donosową z przepływem 2 L/min. Używając FiO₂ ≈ 21% + 4% na L/min, oszacuj tlen we wdychanym powietrzu FiO₂ w procentach.
2 L/min
Oblicz FiO₂(%)
Pokaż podpowiedzi
Powietrze atmosferyczne już zawiera 21% tlenu.
Każdy L/min dodaje około 4%.
4·2 = 8%.
Pokaż odpowiedź i rozwiązanie krok po kroku
Szacowanie FiO₂: powietrze atmosferyczne zawiera 21% tlenu. Kaniula donosowa dodaje w przybliżeniu 4% na każdy L/min, stosowana przy przepływach od 1 do 6 L/min, więc FiO₂ ≈ 21% + 4% × przepływ (około 25–45%). Rzeczywista wartość zależy od wzorca oddychania. W obliczeniach FiO₂ stosuje się jako ułamek: 40% = 0,40.
Oszacowanie
FiO₂ ≈ 21 + 4·2 = 29 %
= 0,29 jako ułamek
Odpowiedź
FiO₂ = 29 %
Przykład 2Średni
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Pacjent oddycha 22 razy na minutę z objętością oddechową 390 mL. Anatomiczna przestrzeń martwa wynosi 160 mL. Oblicz wentylację pęcherzykową V̇A w L/min.
VT 390 mL22/minVD 160 mL
Oblicz V̇A(L/min)
Pokaż podpowiedzi
Tylko powietrze poza przestrzenią martwą dociera do pęcherzyków.
390 − 160 = 230 mL na oddech.
Pomnóż przez częstość oddechów i przelicz na L/min.
Pokaż odpowiedź i rozwiązanie krok po kroku
Wentylacja: wentylacja minutowa V̇E = objętość oddechowa × częstość oddechów (u zdrowego dorosłego około 5–8 L/min). Wentylacja pęcherzykowa V̇A = (objętość oddechowa − przestrzeń martwa) × częstość, ponieważ powietrze w drogach oddechowych (około 150 mL u dorosłego) nie bierze udziału w wymianie gazowej. Wentylacja protekcyjna dla płuc stosuje około 6 mL na kg należnej (przewidywanej) masy ciała (PBW): mężczyźni 50 + 0,91 × (wzrost w cm − 152,4) kg, kobiety 45,5 + 0,91 × (wzrost w cm − 152,4) kg (w calach: 2,3 na cal powyżej 60 in).
Część pęcherzykowa oddechu
390 − 160 = 230 mL
Wentylacja pęcherzykowa
V̇A = 230·22 = 5060 mL/min = 5,06 L/min
Odpowiedź
V̇A = 5,06 L/min
Przykład 3Trudny
Ćwiczenie (wymyślone wartości, nie stanowią wskazówek klinicznych). Butla o pojemności wodnej 2 L jest napełniona do 99 bar i pracuje z przepływem 5 L/min. Objętość gazu to w przybliżeniu pojemność wodna × ciśnienie. W tym ćwiczeniu butlę wymienia się przy 20 bar. Po ilu minutach t trzeba ją wymienić? Zaokrąglij w dół do pełnej minuty.
2 L99 bar5 L/min20 bar
Oblicz t(min)
Pokaż podpowiedzi
Ciśnienie użyteczne = 99 − 20 = 79 bar.
Gaz użyteczny = 2 L × 79 bar = 158 L.
Podziel przez przepływ i zaokrąglij w dół.
Pokaż odpowiedź i rozwiązanie krok po kroku
Czas działania butli: użyteczne litry = (ciśnienie na manometrze − bezpieczne ciśnienie resztkowe) × współczynnik butli, przy czym bezpieczne ciśnienie resztkowe wynosi zwykle 200 psi. Współczynniki butli w L/psi: D 0,16, E 0,28, H (i K) 3,14. Czas (min) = użyteczne litry/przepływ (L/min). Czas działania zaokrąglaj w dół, nigdy w górę, aby butlę wymienić na czas. W układach opartych na barach objętość gazu to pojemność wodna (L) × ciśnienie (bar).
Gaz użyteczny
2·(99 − 20) = 158 L
Duration
158/5 = 31,6 min → t = 31 min
Odpowiedź
t = 31 min
Pytania i odpowiedzi
Tlenoterapia i obliczenia oddechowe: co to jest?
Tlen zleca się jak lek: urządzenie, przepływ lub stężenie oraz docelowa saturacja. Pielęgniarki sprawdzają, czy przenośna butla wystarczy na transport, szacują tlen, którym oddycha pacjent, i obserwują, jak dobrze pracują płuca.
Ten temat obejmuje:
Tlenoterapia i obliczenia oddechowe: jak rozwiązywać zadania krok po kroku?
Podstaw każdą wartość w jednostkach wzoru: FiO₂ i SaO₂ jako ułamki, PaO₂ w mmHg, Hb w g/dL.
Dla butli odejmij bezpieczne ciśnienie resztkowe, pomnóż przez współczynnik butli i podziel przez przepływ.
Czasy działania butli i przepływy zaokrąglaj w dół, nigdy w górę.
Dla wskaźnika P/F najpierw sprawdź PEEP, potem podziel PaO₂ przez FiO₂ i porównaj z 300, 200 i 100 mmHg.
W wentylacji odejmij przestrzeń martwą dla wentylacji pęcherzykowej i użyj należnej masy ciała do objętości oddechowych.
Tlenoterapia i obliczenia oddechowe: jakie błędy są najczęstsze?
Zapomnienie o bezpiecznym ciśnieniu resztkowym 200 psi.
Użycie współczynnika dla butli o niewłaściwym rozmiarze.
Użycie FiO₂ lub SaO₂ jako procentu.
Użycie rzeczywistej masy ciała zamiast należnej masy ciała.
Zapomnienie o × 10 przy przeliczaniu CaO₂ na dostarczanie tlenu.
Stopniowanie ARDS przy PEEP poniżej 5 cmH₂O.
Tlenoterapia i obliczenia oddechowe: co ćwiczysz?
Łatwy: FiO₂, zawartość butli i wentylacja minutowa
Średni: czas działania butli, wskaźnik P/F i zawartość tlenu
Trudny: dostarczanie tlenu, cele wentylacji i ciężkość ARDS
Każde zadanie ma nowe wartości, więc uczysz się metody, a nie odpowiedzi. Utknąłeś? Najpierw otwórz małą podpowiedź, a pełne wyjaśnienie dopiero wtedy, gdy go potrzebujesz.
Jak wygląda ćwiczenie
Każde zadanie ma nowe wartości, więc uczysz się metody, a nie odpowiedzi.
Utknąłeś? Najpierw otwórz małą podpowiedź, a pełne wyjaśnienie dopiero wtedy, gdy go potrzebujesz.
Twoje postępy, błędy i zapisane zadania są zachowywane, więc możesz je powtórzyć przed egzaminem.