Enfeksiyon kontrolü ve hasta güvenliği: açıklamalı alıştırma soruları

1Standart önlemler ve enfeksiyon zinciri

Enfeksiyon bir zincir boyunca yayılır: bir enfeksiyöz ajan, bir rezervuar, bir çıkış kapısı, bir bulaşma yolu, bir giriş kapısı ve duyarlı bir konak. Herhangi bir halkayı koparmak yayılımı durdurur. Hastanelerde en yaygın bulaşma yolu eller olduğundan el hijyeni en önemli tek önlemdir.

Standart önlemler her hastada, her zaman uygulanır:

• DSÖ’nün beş anında el hijyeni. Alkollü el antiseptiği yaklaşık 20–30 saniye, su ve sabun yaklaşık 40–60 saniye sürer ve gözle görülür kirli eller, C. difficile ve norovirüs için gereklidir.
• Beklenen maruziyete göre seçilen KKD: kan ve vücut sıvıları için eldiven, sıçrama olasıysa önlük ve göz koruması.
• Güvenli keskin alet kullanımı: kapağı geri takmama, kullanım noktasında bir keskin alet kutusu, dolum çizgisinde değiştirme.
• Solunum hijyeni, güvenli enjeksiyon uygulaması (bir iğne, bir enjektör, bir kez) ve hastalar arasında temiz ekipman.

Eldivenler el hijyeninin yerini asla tutmaz: eldiven takmadan önce ve çıkardıktan sonra ellerinizi temizleyin.

2Bulaşma yoluna dayalı önlemler

Bilinen ya da şüphelenilen enfeksiyonlarda standart önlemlere ek önlemler eklenir. Tipik örnekler (ayrıntılar ve süre için yerel politikayı izleyin):

• Temas (önlük ve eldiven, ayrılmış ekipman): MRSA, VRE, C. difficile (sporisidal temizlik, su ve sabun), norovirüs, uyuz, bit, RSV, birçok yara enfeksiyonu.
• Damlacık (yakın mesafede cerrahi maske, tek kişilik oda ya da kohortlama): influenza, boğmaca, Neisseria meningitidis (24 saatlik etkili antibiyotiğe kadar), kabakulak.
• Havayolu (uyumu test edilmiş N95 solunum maskesi, kapısı kapalı negatif basınçlı oda): tüberküloz, kızamık, suçiçeği ve yaygın zoster (havayolu artı temas).

Nakil sırasında damlacık ya da havayolu önlemleri altındaki hasta cerrahi maske takar ve alıcı birim uyarılır. Kızamık ya da suçiçeği bakımı veren personel bağışık olmalıdır.

Koruyucu ortam bunun tersidir: ciddi derecede bağışıklığı baskılanmış hastalar için pozitif basınç ve filtrelenmiş hava; taze çiçek ya da bitki yok.

KKD şu sırayla giyilir: önlük, maske ya da solunum maskesi, göz koruması, eldiven. Çıkarırken önce eldiven, sonra göz koruması, önlük ve en son maske ya da solunum maskesi çıkarılır; solunum maskesi odanın dışında çıkarılır. Sonunda ve kirlendikçe ellerinizi temizleyin.

3Steril teknik

Steril teknik, tüm mikroorganizmaları steril bir alandan uzak tutar. Birkaç kural soruların çoğunu kapsar:

• Steril yalnızca steril olana dokunur. Şüphe varsa steril değildir.
• Steril bir alanın dış 2,5 cm’si (1 inç) steril değildir.
• Steril malzemeleri bel hizasının üstünde ve gözünüzün önünde tutun; steril bir alana asla sırtınızı dönmeyin ya da üzerinden uzanmayın.
• Önce size en uzak kanadı, en son en yakın kanadı açın.
• Bir örtüden sızan nem (strike-through) alanı kontamine eder.
• Steril eldiven giyerken çıplak el ilk eldivenin yalnızca içine dokunur; eldivenli parmaklar ikinci eldivenin manşetinin altına girer.
• Kontamine olmuş bir malzeme, örneğin uyluğa değen bir kateter ucu, silinmez, değiştirilir.

4Düşmeler, kısıtlamalar ve ortam

Düşmeler. Morse Düşme Skalası gibi bir düşme riski aracı kullanın (skor yüksekse risk yüksek). Önlemleri birleştirin.

Frenleri kilitli alçak bir yatak, ulaşılabilir yerde çağrı ışığı ve yürüme yardımcısı, planlı tuvalet, kaymaz ayakkabı, gece lambası ve sedatif ilaçların gözden geçirilmesi kullanın. Dört yükseltilmiş yatak kenarlığı kısıtlama gibi davranabilir ve daha kötü düşmelere yol açabilir.

Kısıtlamalar son çaredir, yalnızca acil zararı önlemek için kullanılır, asla kolaylık için değil. Önce alternatifleri deneyin.

Kısıtlamalar politikaya göre süreli bir istem gerektirir (“gerektiğinde” istemi yok), yatak çerçevesine (yatak kenarlığına değil) bağlanmış hızlı çözülen bir düğüm, iki parmak payı ve dolaşımın, cildin, sıvıların ve tuvalet gereksiniminin sık kontrolü.

Yangın. RACE: Kurtar (Rescue), Alarm ver (Alarm), Sınırla (Contain; kapıları kapat), Söndür (Extinguish) ya da Tahliye et (Evacuate). Yangın söndürücü kullanmak için PASS: Çek (Pull), Tabana nişan al (Aim), Sık (Squeeze), Süpür (Sweep). Hastaları önce yatay olarak yangın kapılarının arkasına taşıyın ve asansör kullanmayın. Oksijen yangının daha hızlı yanmasına neden olur, bu nedenle yakınında alev bulunmaz.

Radyasyon ve tehlikeli ilaçlar. Zaman, mesafe ve zırhlama radyasyon maruziyetini sınırlar; gebe personel radyoaktif implantı olan hastalara atanmaz. Kemoterapi dökülmeleri dökülme kiti ve KKD ile ele alınır.

5İlaç güvenliği

Her dozdan önce ilaç uygulamanın doğrularını kontrol edin: doğru hasta, ilaç, doz, yol ve zaman, doğru dokümantasyon ve ayrıca doğru gerekçe, doğru yanıt ve hastanın reddetme hakkı.

• Hastayı iki tanımlayıcıyla, örneğin ad soyad ve doğum tarihiyle belirleyin; oda numarasıyla asla.
• Yüksek riskli ilaçlar (insülin, antikoagülanlar, opioidler, konsantre elektrolitler, kemoterapi) hata olduğunda en çok zarara yol açar. Bağımsız çift kontrol ve akıllı pompa sınırlarını kullanın.
• Hataya açık yazımdan kaçının: birim için “U” yok, sondaki sıfır yok (5 mg, 5,0 mg değil) ve başta her zaman sıfır (0,5 mg, ,5 mg değil).
• Tall Man harfleri (hydrOXYzine, hydrALAZINE) birbirine benzeyen adları ayırt etmeye yardımcı olur. Sözlü istemleri geri okuyun.
• İlaçları bir seferde tek hasta için hazırlayın, insülin kalemlerini asla paylaşmayın ve oral sıvılar için oral enjektör kullanın.
• Her bakım geçişinde ilaçları uzlaştırın.

Adil kültür (just culture), sistemlerin düzeltilebilmesi için hataların ve ramak kalaların bildirilmesini teşvik eder; pervasız davranış ise yine ele alınır. Bir hata hastaya ulaştıysa önce hastayı değerlendirin, sonra reçeteyi yazan hekimi bilgilendirin ve bildirin.

6Çözümlü bir örnek

Enfeksiyon kontrolünü ve hasta güvenliğini birlikte düşünün.

7Sık yapılan hatalar

• Nakil için hastaya N95 vermek; hasta cerrahi maske, personel solunum maskesi takar.
• C. difficile ya da norovirüsten sonra su ve sabun yerine alkollü el antiseptiği kullanmak.
• Havayolu önlemleri altındaki bir hastanın odasının içinde solunum maskesini çıkarmak.
• Kontamine olmuş steril bir malzemeyi değiştirmek yerine silmek.
• Bir kısıtlamayı yatak kenarlığına bağlamak ya da personelin kolaylığı için kısıtlama kullanmak.
• Neden çıktığını öğrenmeden bir barkod ya da akıllı pompa uyarısını geçersiz kılmak.

Sınav sorularında, en çok sayıda kişiyi en olası zarardan koruyan seçeneği arayın ve onu ilk yapın.