Terapi oksigen & pengiraan respiratori: soalan latihan dengan penyelesaian langkah demi langkah

1Oksigen sebagai terapi yang dikira

Oksigen ditetapkan seperti ubat: peranti, aliran atau kepekatan, dan ketepuan sasaran. Jururawat menyemak bahawa silinder mudah alih akan bertahan sepanjang pemindahan, menganggar oksigen yang disedut pesakit, dan memantau sebaik mana paru-paru berfungsi.

Topik ini meliputi:

• Penghantaran: FiO₂ daripada kanula nasal, kandungan dan tempoh silinder.
• Ventilasi: ventilasi seminit dan alveolar serta isi padu tidal pelindung paru-paru.
• Pengoksigenan: nisbah P/F dengan gred ARDS Berlin, kandungan dan penghantaran oksigen, dan indeks ROX.

2FiO₂ dan tempoh silinder

Udara bilik mengandungi 21% oksigen. Kanula nasal menambah kira-kira 4% bagi setiap L/min, digunakan dari 1 hingga 6 L/min, jadi FiO₂ ≈ 21% + 4% × aliran. Nilai sebenar bergantung pada cara pesakit bernafas. Dalam formula, FiO₂ ialah pecahan: 40% = 0.40.

Gas yang boleh digunakan dalam silinder ialah tekanan di atas simpanan selamat didarab dengan faktor silindernya (liter bagi setiap psi): D 0.16, E 0.28, H 3.14. Baki selamat yang lazim ialah 200 psi.

Sentiasa bundarkan tempoh ke bawah. Dalam sistem berasaskan bar isi padu gas ialah kapasiti air (L) darab tekanan (bar).

3Ventilasi

Ventilasi seminit pada orang dewasa yang berehat ialah kira-kira 5–8 L/min. Udara yang tinggal dalam saluran udara, iaitu ruang mati kira-kira 150 mL, tidak pernah sampai ke alveoli, jadi pernafasan yang laju dan cetek membazirkan bahagian yang lebih besar bagi setiap nafas.

Ventilasi pelindung paru-paru menetapkan kira-kira 6 mL bagi setiap kg berat badan ramalan (PBW), yang hanya bergantung pada jantina dan ketinggian:

4Nisbah P/F dan ARDS

Nisbah P/F ialah PaO₂ dalam mmHg dibahagi dengan FiO₂ sebagai pecahan. Dengan PaO₂ dalam kPa, darabkan dengan 7.5 dahulu.

Takrifan Berlin menggredkan ARDS hanya apabila PEEP atau CPAP sekurang-kurangnya 5 cmH₂O dan kriteria lain dipenuhi (permulaan dalam masa seminggu, kelegapan dua hala, tidak dapat dijelaskan sepenuhnya oleh kegagalan jantung):

• ringan: 200 < P/F ≤ 300 mmHg;
• sederhana: 100 < P/F ≤ 200 mmHg;
• teruk: P/F ≤ 100 mmHg.

5Kandungan dan penghantaran oksigen

Hb dalam g/dL (bahagikan g/L dengan 10), SaO₂ ialah pecahan dan PaO₂ dalam mmHg. Jawapannya dalam mL oksigen bagi setiap dL darah, biasanya kira-kira 18–20. Hampir kesemuanya terikat pada hemoglobin.

Faktor 10 menukar dL kepada L, memberikan mL/min; kira-kira 1000 mL/min adalah normal ketika rehat. Hemoglobin yang rendah menurunkan penghantaran sama seperti ketepuan yang rendah.

Indeks ROX, (SpO₂/FiO₂)/kadar pernafasan, memantau pesakit yang menerima oksigen nasal aliran tinggi; dalam kajian, nilai 4.88 atau lebih dikaitkan dengan kejayaan.

6Kesilapan lazim

• Terlupa baki selamat, atau membundarkan masa silinder ke atas.
• Menggunakan faktor saiz silinder yang lain.
• Memasukkan FiO₂ sebagai peratusan, atau SaO₂ sebagai 97 dan bukannya 0.97.
• Menggunakan berat badan sebenar untuk isi padu tidal pelindung paru-paru.
• Menggredkan ARDS tanpa memeriksa bahawa PEEP sekurang-kurangnya 5 cmH₂O.
• Terlupa × 10 dalam penghantaran oksigen.

7Rupa soalan peperiksaan

• Mudah: FiO₂, kandungan silinder dan ventilasi seminit. Anggarkan FiO₂ kanula nasal atau aliran untuk sasaran, liter yang boleh digunakan dalam silinder dan ventilasi seminit.
• Sederhana: tempoh silinder, nisbah P/F dan kandungan oksigen. Tentukan berapa lama silinder bertahan, gredkan ARDS mengikut nisbah P/F, dan kira CaO₂ dan ventilasi alveolar.
• Sukar: penghantaran oksigen, sasaran ventilasi dan keterukan ARDS. Kira DO₂, aliran tertinggi untuk pemindahan, isi padu tidal daripada berat badan ramalan, indeks ROX, dan gredkan ARDS dengan nilai kPa atau PEEP yang rendah.