Pelajari Pengiraan farmasi dari awal
Sebelum ini: Pengiraan dos
1Apa yang diliputi oleh pengiraan farmasi
Ahli farmasi, juruteknik farmasi dan jururawat sering menemui kekuatan yang tidak ditulis sebagai mg setiap tablet. Anestetik tempatan dilabel “2%”, label gaya lama tertulis “1:1000”, dan antibiotik tiba sebagai serbuk yang anda larutkan sendiri.
Topik ini mempunyai tiga bahagian:
- Kekuatan peratusan dan nisbah: berapa banyak ubat dalam suatu larutan.
- Penyusunan semula (reconstitution): melarutkan serbuk dan mengira kepekatan yang anda perolehi.
- Aligasi (alligation): mencampurkan dua kekuatan untuk menghasilkan yang ketiga.
Setiap pengiraan kembali kepada soalan yang sama: berapa banyak ubat dalam berapa banyak cecair?
2Kekuatan peratusan dan nisbah
Bagi pepejal yang dilarutkan dalam cecair, kekuatan peratusan ialah berat dalam isi padu (% w/v): gram ubat bagi setiap 100 mL larutan.
1% w/v = 1 g setiap 100 mL = 10 mg setiap mL
Jadi lidokain 2% mengandungi 2 g dalam 100 mL, iaitu 20 mg dalam setiap mL. Untuk mencari jumlah dalam suatu isi padu:
gram = % × mL / 100
Kekuatan nisbah 1:X bermaksud 1 g dalam X mL. Jadi 1:1000 ialah 1 g dalam 1000 mL, iaitu 1 mg setiap mL. Untuk menukar nisbah kepada peratusan, bahagi 100 dengan X: 1:400 ialah 100/400 = 0.25%.
Bagi salap dan krim, kekuatan ialah berat dalam berat (% w/w): gram ubat bagi setiap 100 g produk.
Semakan kendiri Berapa mg lidokain terdapat dalam 10 mL larutan 2% w/v?
- 0.2 mg
- 20 mg
- 200 mg
- 2000 mg
Jawapan: 200 mg. 2% ialah 2 g dalam 100 mL, jadi 20 mg setiap mL, dan 10 mL mengandungi 200 mg. 20 mg hanyalah satu mL. 0.2 mg datang daripada menulis 0.2 g seolah-olah ia mg.
3Pembentukan semula
Sesetengah ubat dibekalkan sebagai serbuk kering dalam vial. Anda menambah cecair, iaitu pencair (diluen) (selalunya air steril), untuk melarutkannya. Ini ialah penyusunan semula (reconstitution).
Serbuk itu sendiri mengambil ruang apabila ia dilarutkan. Ini ialah isi padu serbuk. Isi padu akhir oleh itu lebih besar daripada diluen yang anda tambah:
isipadu akhir = pencair + isipadu serbuk
kepekatan = ubat dalam vial / isipadu akhir
Contoh: sebuah vial mengandungi 1000 mg. Label mengarahkan menambah 9.6 mL, dan serbuk menambah 0.4 mL. Isi padu akhir ialah 10 mL, jadi kepekatannya ialah 1000/10 = 100 mg/mL. Dos 500 mg ialah 5 mL.
Sesetengah label menyenaraikan beberapa isi padu diluen, masing-masing dengan kekuatan yang dihasilkannya. Baca baris yang sepadan dengan diluen yang anda gunakan.
Semakan kendiri Sebuah vial dengan 500 mg serbuk disusun semula dengan 4.8 mL. Isi padu serbuk ialah 0.2 mL. Berapakah kepekatannya?
- 0.01 mg/mL
- 100 mg/mL
- 104 mg/mL
- 2500 mg/mL
Jawapan: 100 mg/mL. Isi padu akhir 4.8 + 0.2 = 5 mL, jadi 500/5 = 100 mg/mL. Membahagi dengan diluen sahaja (500/4.8 = 104) terlupa isi padu serbuk.
4Aligasi
Aligasi mencari berapa banyak kekuatan lebih tinggi H dan kekuatan lebih rendah L yang perlu dicampur untuk mendapat kekuatan sasaran T di antara keduanya. Air atau asas salap biasa dikira sebagai 0%.
Tuliskan bahagian secara silang: setiap kekuatan mendapat perbezaan antara sasaran dan kekuatan yang satu lagi.
bahagian H = T − L bahagian L = H − T
Tambah bahagian-bahagian itu, kemudian bahagikan jumlah kuantiti dalam nisbah itu.
Contoh: sediakan 100 mL 3% daripada stok 30% dan air. Bahagian 30%: 3 − 0 = 3. Bahagian air: 30 − 3 = 27. Jumlah 30 bahagian. Stok: 100 × 3/30 = 10 mL. Air: 100 × 27/30 = 90 mL.
5Contoh terselesai
Ikuti setiap langkah. Cuba ramalkan yang seterusnya sebelum anda membukanya. Semua nilai direka untuk latihan.
Contoh terselesaiAnda mesti menyediakan 1000 mL dekstrosa 20% dengan mencampurkan dekstrosa 50% dan 10%. Berapa mL setiap satu yang anda perlukan?
1H = 50%, L = 10% dan sasaran T = 20%. Sasaran terletak antara H dan L, jadi campuran itu mungkin dilakukan.
2bahagian 50% = T − L = 20 − 10 = 10
bahagian 10% = H − T = 50 − 20 = 30
Jumlah: 40 bahagian.
350%: 1000 × 10/40 = 250 mL
10%: 1000 × 30/40 = 750 mL
4Dekstrosa daripada 50%: 250 × 0.50 = 125 g. Daripada 10%: 750 × 0.10 = 75 g. Jumlah 200 g dalam 1000 mL, iaitu 20 g setiap 100 mL: 20%.
Jawapan Campurkan 250 mL dekstrosa 50% dengan 750 mL dekstrosa 10%.
6Kesilapan lazim
- Mencampuradukkan g dan mg: 1% ialah 10 mg/mL, bukan 1 mg/mL.
- Membaca 1:1000 sebagai 1 mg dalam 1000 mL. Ia ialah 1 g dalam 1000 mL.
- Membahagi dengan diluen dan bukannya isi padu akhir selepas penyusunan semula.
- Dalam aligasi, memberikan setiap kekuatan perbezaannya sendiri dan bukannya menyilang: kekuatan yang lebih tinggi mendapat T − L.
- Terlupa bahawa air atau asas biasa ialah 0%.
Semakan kendiri Anda memerlukan 100 mL larutan 10%, dibuat daripada stok 40% dan air. Berapa banyak stok yang anda gunakan?
- 10 mL
- 25 mL
- 40 mL
- 75 mL
Jawapan: 25 mL. Bahagian 40%: 10 − 0 = 10. Bahagian air: 40 − 10 = 30. Stok: 100 × 10/40 = 25 mL, dengan 75 mL air. 75 mL datang daripada tidak menyilang bahagian-bahagian itu.
7Rupa soalan peperiksaan
- Mudah: kekuatan peratusan dan nisbah. Cari mg atau g dalam suatu isi padu, peratusan daripada gram dan isi padu, atau tukarkan nisbah kepada peratusan.
- Sederhana: penyusunan semula dan kepekatan. Tambah isi padu serbuk, cari mg/mL, dan isi padu yang perlu disedut untuk satu dos. Sesetengah label memberikan beberapa kekuatan dalam jadual.
- Sukar: aligasi. Cairkan stok dengan air, campurkan dua larutan, atau tambah salap yang lebih lemah atau asas biasa untuk mencapai kekuatan sasaran.
Semua nilai dalam soalan ini direka untuk latihan dan bukan panduan klinikal. Dalam amalan sebenar, sentiasa gunakan maklumat produk dan prosedur tempatan.
Belajar langkah demi langkah dalam aplikasiBelajar langkah demi langkah dalam aplikasi